ท้องฟ้าตอนเย็นสีส้ม เพราะแสงอาทิตย์ต้องผ่านอากาศมากกว่าตอนเที่ยง 30–40 เท่า
ตอนเที่ยงท้องฟ้าสีฟ้าใส พอตอนเย็นพระอาทิตย์ตกท้องฟ้ากลับกลายเป็นสีส้มแดงสวยงาม ทั้งที่ดวงอาทิตย์ดวงเดิม อากาศชุดเดิม สิ่งเดียวที่เปลี่ยนคือมุมของดวงอาทิตย์ คำตอบของเรื่องนี้กับคำตอบของคำถามที่ว่า "ทำไมท้องฟ้าสีฟ้า" คือ กลไกเดียวกัน แค่เล่าจากด้านกลับกัน
🌇 พระอาทิตย์ตกสีส้ม แต่ตอนเที่ยงฟ้าสีฟ้า
แสงอาทิตย์ที่เราเห็นเป็นสีขาวนั้น ความจริงประกอบด้วยแสงหลายสีรวมกัน ตั้งแต่ม่วงความยาวคลื่นสั้นที่สุดไปจนถึงแดงความยาวคลื่นยาวที่สุด เมื่อแสงเหล่านี้เดินทางผ่านอากาศ โมเลกุลของไนโตรเจน (ประมาณ 78% ของอากาศ) กับออกซิเจน (ประมาณ 21%) จะกระเจิงแสงบางสีมากกว่าสีอื่น และนั่นคือจุดเริ่มต้นของทั้งฟ้าสีฟ้าและพระอาทิตย์ตกสีส้ม
🔬 กลไกเดียวกัน: Rayleigh scattering
นักฟิสิกส์ Lord Rayleigh อธิบายไว้ตั้งแต่ปี 1871 ว่า โมเลกุลอากาศซึ่งเล็กกว่าความยาวคลื่นแสงมาก จะกระเจิงแสงตามกฎ 1/λ⁴ คือยิ่งความยาวคลื่นสั้นยิ่งกระเจิงแรง แสงน้ำเงิน (ประมาณ 450 นาโนเมตร) จึงกระเจิงมากกว่าแสงแดง (ประมาณ 650 นาโนเมตร) ถึง 4.5–6 เท่า
ตอนเที่ยง แสงน้ำเงินที่กระเจิงออกไปทุกทิศทางเข้าตาเรา เราจึงเห็นท้องฟ้าสีฟ้า ส่วนแสงตรงจากดวงอาทิตย์เสียน้ำเงินไปบางส่วนจึงดูออกเหลือง
📐 ตอนเย็นแสงผ่านอากาศมากกว่าตอนเที่ยง 30–40 เท่า
ตอนพระอาทิตย์ใกล้ขอบฟ้า แสงต้องเดินทางเฉียงผ่านชั้นบรรยากาศเป็นทางยาวกว่าตอนเที่ยงประมาณ 30–40 เท่า เทียบเท่ากับอากาศหนาแน่นระดับน้ำทะเลหนาประมาณ 320 กิโลเมตร ตลอดทางไกลนั้นแสงน้ำเงินถูกกระเจิงทิ้งไปเรื่อยๆ จนเกือบหมด เหลือแต่แสงคลื่นยาวสีส้มกับแดงที่เดินทางถึงตาเรา พระอาทิตย์จึงดูสีส้มแดง และเมฆที่ถูกแสงนี้ส่องจากด้านล่างก็กลายเป็นสีชมพูสีแดงไปด้วย
🌫️ ฝุ่นกับมลพิษ: ทำให้สีเข้มขึ้นหรือจางลงก็ได้
หลายคนเชื่อว่าวันไหนอากาศมีฝุ่นเยอะ พระอาทิตย์ตกจะยิ่งสวย ความจริงซับซ้อนกว่านั้น ฝุ่น ควัน และละอองลอยในอากาศเพิ่มการกระเจิงอีกแบบหนึ่ง (Mie scattering) ซึ่งกระเจิงทุกสีพอๆ กัน ผลคือ บางวันทำให้สีส้มเข้มขึ้น บางวันทำให้สีจางลงจนดูหม่น ขึ้นกับขนาดและปริมาณของอนุภาค อย่าเหมาว่ามลพิษเท่ากับพระอาทิตย์ตกสวยขึ้นเสมอไป
🔴 ของแถม: พระอาทิตย์ตกบนดาวอังคารสีน้ำเงิน
ถ้าอยากเห็นว่ากลไกนี้พลิกได้ขนาดไหน ลองดูดาวอังคาร ยาน Curiosity ของ NASA บันทึกภาพพระอาทิตย์ตกบนดาวอังคารเมื่อวันที่ 15 เมษายน 2015 พบว่าดวงอาทิตย์ดวงเล็กๆ จมลงท่ามกลางแสงสีน้ำเงินเย็นๆ ตรงข้ามกับโลกโดยสิ้นเชิง เพราะฝุ่นบนดาวอังคารกระเจิงแสงต่างจากอากาศบนโลก ฟ้าสีฟ้ากับพระอาทิตย์ตกสีส้มจึงไม่ใช่กฎของจักรวาล แต่เป็นเอกลักษณ์ของบรรยากาศโลกเรา
✅ สรุป: ฟ้าสีฟ้ากับส้มตอนเย็นคือเรื่องเดียวกัน
ตอนเที่ยงแสงน้ำเงินกระเจิงเข้าตา เราเห็นฟ้าสีฟ้า ตอนเย็นแสงเดินทางไกลจนน้ำเงินกระเจิงทิ้งหมด เหลือส้มแดงถึงตา กลไกเดียว สองสี ขึ้นกับว่าแสงผ่านอากาศมามากแค่ไหนเท่านั้นเอง
เขียนโดย พีรพัฒน์ พีพี
นกตาทิพย์ งวด 1 ธันวาคม 2569 เปิดเลขวงกลมเด่น 3 จัดชุดสองตัวบน 31-33-35-37
รู้หรือไม่? รองเท้าส้นสูงในอดีตไม่ได้สร้างมาเพื่อผู้หญิง แต่เริ่มต้นจากรองเท้าของผู้ชายและทหารม้า
ฟ้าบันดาลทรัพย์ เปิดโพยหวยรัฐบาลงวด 1 ธ.ค. 69 เผยเลขเด่น 2 ตัว พร้อมชุดจับคู่เลขท้าย 8 ชุด
โตโยต้าเตรียมเปิดตัว "GRMN Corolla" รุ่นพิเศษจำนวนจำกัด
สลากสัญจรจังหวัดตาก งวด 1 ธ.ค. 69 เปิดข้อมูลตัวเลขหลายด้าน ส่องเลขเด่นจากข้อมูลจังหวัดและผู้ว่าฯ
รีวิวแกะกล่อง CAPTAIN AMERICA : THE FIRST AVENGERS กัปตันอเมริกา อเวนเจอร์สรุ่นที่ 1
ทำไมไม่ค่อยมีธงชาติสีม่วง
ทำไมคนสมัยก่อนถึงไม่ค่อยยิ้มเวลาถ่ายรูป? ความจริงเบื้องหลังใบหน้าเคร่งขรึมในภาพถ่ายโบราณ
ส่องก่อนใคร ปฏิทินจีนกับเลขปฏิทิน งวด 1 ธันวาคม 2569 นี้
ทำไมชาวยุโรปบางส่วนจึงเคยกลัวมะเขือเทศ
หนังไทยเรื่องแรก ที่ทำรายได้ทะลุ 1 พันล้านบาทในต่างประเทศ
มดเดินเป็นแถวเพราะตามกลิ่นฟีโรโมน ไม่ใช่เพราะมีหัวหน้า
ล้างมือด้วยน้ำเปล่าอย่างเดียวไม่พอ เพราะน้ำละลายคราบมันที่เชื้อโรคเกาะอยู่ไม่ได้
เสียงฝนช่วยให้หลับง่าย เพราะเสียงสม่ำเสมอกลบเสียงรบกวน ไม่ใช่เพราะฝนมีฤทธิ์กล่อม
จดด้วยมือจำได้ดีกว่าพิมพ์ ไม่ใช่เพราะปากกา แต่เพราะความช้าบังคับให้ย่อยก่อนจด
น้ำขึ้นน้ำลงวันละ 2 ครั้ง เพราะดวงจันทร์ดึงน้ำทะเลให้นูน 2 ด้านของโลก
