ทำไมชาวยุโรปบางส่วนจึงเคยกลัวมะเขือเทศ
* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th
มะเขือเทศสีแดงที่เราหั่นใส่สลัดหรือเคี่ยวเป็นซอส เคยเป็นพืชแปลกหน้าสำหรับคนยุโรป เมื่อเดินทางมาจากทวีปอเมริกาในคริสต์ศตวรรษที่ 16 ผู้คนไม่ได้ยอมรับมันเป็นอาหารพร้อมกันทุกพื้นที่ บางแห่งปลูกไว้ดู ขณะที่บางคนระแวงผลของมันจนมีเรื่องเล่าถึงชื่อ “แอปเปิลพิษ”
คำอธิบายที่เล่าต่อกันอย่างแพร่หลายพาเราไปที่โต๊ะอาหารของคนมั่งคั่ง ว่ากันว่าพวกเขาป่วยหลังจากกินมะเขือเทศ แล้วเข้าใจผิดว่าผลสีแดงเป็นต้นเหตุ แต่เบื้องหลังเรื่องนี้มีรายละเอียดที่ควรแยกออกจากกัน
ยังไม่มีหลักฐานหนักแน่นว่าจานเป็นตัวการที่ทำให้คนกินมะเขือเทศเสียชีวิตจนเกิดความกลัวไปทั่วยุโรป แม้ภาชนะดีบุกผสมบางชนิดในอดีตมีตะกั่วอยู่จริง และตะกั่วเป็นพิษจริง แต่เรื่องมะเขือเทศกับจานเป็นคำอธิบายที่ถูกตั้งข้อสงสัย ไม่ใช่ข้อเท็จจริงที่พิสูจน์แล้ว
เรื่องเล่าของจานโลหะ
เรื่องที่มักได้ยินคือ จานพิวเตอร์หรือโลหะผสมที่มีดีบุกเป็นหลักอาจมีตะกั่วปนอยู่ เมื่ออาหารที่มีกรดสัมผัสจาน ตะกั่วอาจละลายปนลงในอาหาร ผู้กินจึงได้รับพิษโดยไม่รู้ตัว เรื่องนี้ฟังดูสมเหตุสมผล เพราะภาชนะที่มีตะกั่วเป็นหนึ่งในแหล่งรับสัมผัสตะกั่วที่มีการกล่าวถึงในประวัติศาสตร์
แต่การมีตะกั่วในภาชนะไม่ได้พิสูจน์ว่าอาหารมื้อใดทำให้ใครเสียชีวิต หรือพิสูจน์ว่าจานเป็นต้นเหตุของชื่อเสียงอันเลวร้ายของมะเขือเทศ บทความของ Smithsonian ระบุคำอธิบายเรื่องจานว่าเป็นทฤษฎี และอ้างความเห็นของโจ ชวาร์ซ จากมหาวิทยาลัยแมกกิลล์ ซึ่งโต้แย้งความเป็นไปได้ของเรื่องดังกล่าว ขณะที่แหล่งอื่นยังเล่าเรื่องจานในลักษณะเป็นข้อเท็จจริง จึงไม่ควรนำข้ออ้างเรื่องผู้เสียชีวิตมาฟันธง
พิษตะกั่วเป็นอันตรายได้จริง และการรับสัมผัสอาจเกิดจากหลายแหล่งรวมกัน เรื่องนี้จึงไม่ควรตีความว่าภาชนะเก่าทุกชิ้นปลอดภัย หากไม่ทราบส่วนประกอบของภาชนะโบราณ ควรหลีกเลี่ยงการนำมาใส่อาหาร โดยเฉพาะอาหารที่มีกรด
พืชแปลกหน้าที่มีญาติชวนให้ระแวง
เหตุหนึ่งที่ช่วยอธิบายความลังเลได้ดีกว่าคือ มะเขือเทศอยู่ในวงศ์เดียวกับพืชที่มีพิษบางชนิด ความคล้ายคลึงทางพฤกษศาสตร์ทำให้ผู้คนในยุคนั้นมีเหตุผลที่จะระวังพืชซึ่งตนยังไม่คุ้นเคย แม้การอยู่ในวงศ์เดียวกันจะไม่ได้แปลว่าผลสุกของมะเขือเทศมีพิษเหมือนพืชเหล่านั้น
ตำราสมุนไพรของจอห์น เจอราร์ด ซึ่งตีพิมพ์ในอังกฤษเมื่อปี 1597 ก็มีส่วนส่งต่อความเข้าใจผิดเกี่ยวกับมะเขือเทศ งานเขียนที่ผู้คนใช้เป็นแหล่งอ้างอิงสามารถทำให้ความระแวงอยู่ต่อไปได้ แม้ความเห็นในหนังสือจะไม่ใช่หลักฐานว่าคนยุโรปทุกคนคิดหรือกินเหมือนกัน
ความระมัดระวังยังแตกต่างตามสถานที่และช่วงเวลา บางชุมชนยอมรับมะเขือเทศเข้าสู่ครัวเร็วกว่าชุมชนอื่น การเล่าประวัติศาสตร์ว่า “คนยุโรปทั้งหมดเคยกลัวมะเขือเทศ” จึงทำให้เรื่องที่ซับซ้อนดูเรียบง่ายเกินจริง
เมื่อเวลาผ่านไป มะเขือเทศค่อย ๆ มีที่ทางในอาหารของหลายพื้นที่ โดยเฉพาะแถบเมดิเตอร์เรเนียน ผู้คนเรียนรู้วิธีปลูก เลือกผลสุก และนำมาปรุงร่วมกับวัตถุดิบท้องถิ่น จนมะเขือเทศกลายเป็นส่วนหนึ่งของอาหารที่คุ้นเคย
ประวัติของผลไม้ชนิดนี้จึงมีทั้งความระแวงต่อพืชใหม่ ความเชื่อที่ถูกส่งต่อผ่านหนังสือ และเรื่องเล่าเรื่องจานตะกั่วซึ่งยังพิสูจน์ไม่ได้ ส่วนสิ่งที่บอกได้ชัดคือ มะเขือเทศสุกที่ใช้เป็นอาหารทั่วไปไม่ใช่ “แอปเปิลพิษ” ตามชื่อที่ติดมากับเรื่องเล่านั้น
https://www.epa.gov/archive/epa/aboutepa/lead-poisoning-historical-perspective.html
https://www.nationalacademies.org/read/2232/chapter/3
https://ipm.missouri.edu/MEG/2023/4/tomato-DT/
สลากสัญจรจังหวัดตาก งวด 1 ธ.ค. 69 เปิดข้อมูลตัวเลขหลายด้าน ส่องเลขเด่นจากข้อมูลจังหวัดและผู้ว่าฯ
ทำไมคนสมัยก่อนถึงไม่ค่อยยิ้มเวลาถ่ายรูป? ความจริงเบื้องหลังใบหน้าเคร่งขรึมในภาพถ่ายโบราณ
ตำนานเจ้าหลวงคำแดงกับถ้ำเชียงดาว
10 ภูเขาที่สูงที่สุดในไทย ดอยอินทนนท์ 2,565 เมตร ทั้ง 10 ยอดสูงเกิน 2,000 เมตร
เปิด 5 ย่านที่ดินในต่างจังหวัดของไทย ที่มีราคาแพงมากที่สุด
เปิด 5 อาชีพที่เคยมีอยู่จริงในไทย แต่ปัจจุบันแทบไม่มีคนทำแล้ว
ส่องก่อนใคร ปฏิทินจีนกับเลขปฏิทิน งวด 1 ธันวาคม 2569 นี้
สถิติหวย 1 ธันวาคม ย้อนหลัง 11 ปี เลขท้าย 2 ตัวมีเลข 8 ถึง 5 งวด แต่เลข 5 ไม่โผล่เลย
ภารกิจ 8 สัปดาห์! ช่วยจิ้งจอกติดท่อพันคอ ก่อนปล่อยคืนป่า พบอีกตัวมายืนรอสุดประทับใจ
เปิด 5 อาชีพราชการ สอบเข้ายากที่สุดในไทย
เปิดลิสต์ 8 หมวดของจำเป็น จัดกระเป๋าฉุกเฉินให้คุ้มค่า เริ่มต้นงบหลักร้อย
แม่ค้ากุมขมับ ลูกค้ายื่นแบงก์ 20 ครึ่งใบ + แบงก์ 50 ครึ่งใบ ซื้อของ 15 บาท





