เกาะเกร็ดในแม่น้ำเจ้าพระยาเกิดขึ้นได้อย่างไร
* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th
เรือข้ามฟากแล่นออกจากฝั่งปากเกร็ดเพียงไม่นานก็ถึงชุมชนริมน้ำที่มีวัดเก่า บ้านเรือน และร้านเครื่องปั้นดินเผาอยู่ตามทางเดิน พื้นดินที่มีน้ำล้อมรอบแห่งนี้คือเกาะเกร็ด จังหวัดนนทบุรี
ถ้ามองจากบนเรือ เกาะเกร็ดก็ดูเหมือนเกาะกลางแม่น้ำทั่วไป แต่เมื่อลองย้อนดูทางน้ำในอดีต จะพบว่าพื้นที่ตรงนี้เคยเชื่อมต่อกับแผ่นดินฝั่งอื่นมาก่อน
เกาะเกร็ดเกิดจากการขุดคลองลัดผ่านคอคอดของแผ่นดิน เดิมแม่น้ำเจ้าพระยาไหลโค้งอ้อมเป็นคุ้งคล้ายเกือกม้า ทำให้มีผืนดินยื่นเข้าไปอยู่กลางโค้ง เมื่อขุดทางน้ำเชื่อมปลายคุ้งทั้งสองด้าน แผ่นดินที่เคยเป็นแหลมจึงมีน้ำล้อมรอบและกลายเป็นเกาะ
ขุดคลองเพื่อให้เรือเดินทางสะดวกขึ้น
สมัยกรุงศรีอยุธยา แม่น้ำเจ้าพระยาเป็นเส้นทางสำคัญสำหรับเดินทางและขนส่งสินค้าระหว่างกรุงศรีอยุธยากับปากน้ำ เรือที่ผ่านบริเวณปากเกร็ดต้องแล่นตามลำน้ำซึ่งวกอ้อมคุ้งใหญ่ การมีทางน้ำตัดตรงผ่านคอคอดจึงช่วยย่นระยะทางได้
คลองที่ขุดขึ้นเรียกว่า คลองลัดเกร็ดน้อย อยู่ในรัชสมัยสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวท้ายสระ โดยการท่องเที่ยวแห่งประเทศไทยระบุปี พ.ศ. 2265 ขณะที่ข้อมูลงานวิจัยซึ่งเผยแพร่ผ่านศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธรระบุ พ.ศ. 2264 ทั้งสองแหล่งตรงกันว่าเป็นการขุดในรัชสมัยเดียวกัน
ลองนึกถึงเส้นทางรูปตัวยู เรือเคยต้องแล่นลงไปตามส่วนโค้งก่อนวกกลับขึ้นมา เมื่อมีคลองเชื่อมปากทั้งสองด้าน เรือก็สามารถใช้ทางลัดแทนการอ้อมตามคุ้งเดิมได้ ส่วนลำน้ำเดิมยังโอบอยู่อีกด้านของแผ่นดิน
คลองเล็กเปลี่ยนเป็นทางน้ำกว้าง
หลังขุดคลอง น้ำจากเจ้าพระยาไหลผ่านทางลัดและกัดเซาะตลิ่ง คลองจึงค่อย ๆ กว้างขึ้นจนมีลักษณะเป็นลำน้ำขนาดใหญ่ กระแสน้ำมีส่วนเปลี่ยนรูปร่างทางน้ำต่อจากงานขุดของคน ส่วนพื้นที่ตรงกลางก็ยังคงเป็นผืนดินเดิมที่ถูกแยกออกมา ไม่ใช่เกาะที่เกิดจากการถมดินขึ้นใหม่
พื้นที่นี้เคยเรียกว่า เกาะศาลากุน ต่อมาเมื่อมีการตั้งอำเภอปากเกร็ด พื้นที่บนเกาะมีฐานะเป็นตำบลเกาะเกร็ด และชื่อเกาะเกร็ดก็เป็นชื่อที่ใช้เรียกกัน
เกาะแห่งนี้ยังมีชุมชนที่ผูกพันกับสายน้ำและมีชาวไทยเชื้อสายมอญตั้งถิ่นฐานอยู่ งานศึกษาชุมชนระบุว่าครอบครัวมอญเข้ามาตั้งถิ่นฐานในพื้นที่นนทบุรีหลายระลอก รวมถึงในสมัยกรุงธนบุรีและรัชกาลที่ 2 เครื่องปั้นดินเผาจึงเป็นหนึ่งในงานฝีมือที่เชื่อมโยงกับวิถีชีวิตและประวัติของชุมชน
ทุกวันนี้ เมื่อข้ามน้ำไปเดินบนเกาะเกร็ด เรากำลังเดินอยู่บนแผ่นดินที่ครั้งหนึ่งเคยเป็นส่วนหนึ่งของคุ้งแม่น้ำ การขุดทางลัดเพื่อให้เรือเดินทางง่ายขึ้นเมื่อราวสามร้อยปีก่อน จึงทิ้งรูปร่างภูมิประเทศที่ยังเห็นได้จนถึงปัจจุบัน
ทำไมส้มโอนครชัยศรีและปากพนังจึงมีรสชาติดี
ส่องก่อนใคร ปฏิทินจีนกับเลขปฏิทิน งวด 1 ธันวาคม 2569 นี้
ทำไมถนนสายเก่าในต่างจังหวัดจึงมีต้นไม้ใหญ่เรียงรายสองข้างทาง
เลขซอยในกรุงเทพฯ บอกฝั่งถนนและทิศทางอย่างไร
ทำไมมะพร้าวน้ำหอมปลูกต่างพื้นที่จึงมีกลิ่นหอมต่างกัน
ทำไมเสาไฟฟ้าคอนกรีตจึงมีรูเรียงเป็นแถว
น้องอันดามัน” เยี่ยมบุ๋ม ปนัดดา รอบ 2 เจอสื่อถามถึงแม่ เผยคำตอบสั้น ๆ ทำเอาหลายคนเข้าใจทันทีว่าทำไมไม่พูด!
ทำไมเบตงจึงมีทะเลหมอกให้ชมได้แม้ในช่วงหน้าร้อน
สถิติหวย 1 ธันวาคม ย้อนหลัง 11 ปี เลขท้าย 2 ตัวมีเลข 8 ถึง 5 งวด แต่เลข 5 ไม่โผล่เลย
สลากสัญจรจังหวัดตาก งวด 1 ธ.ค. 69 เปิดข้อมูลตัวเลขหลายด้าน ส่องเลขเด่นจากข้อมูลจังหวัดและผู้ว่าฯ
วิวัฒนาการของรถตุ๊กตุ๊กไทยจากรถบรรทุกสู่สัญลักษณ์การท่องเที่ยว
ตำนานช้างเผือกอัญเชิญพระบรมธาตุขึ้นดอยสุเทพ






