ตำนานและประวัติศาสตร์คุกเกาะตะรุเตา
* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th
หาดทราย ป่าทึบ และทะเลสีครามของเกาะตะรุเตา จังหวัดสตูล ชวนให้นึกถึงวันพักผ่อน แต่ชื่อเกาะแห่งนี้เคยปรากฏอยู่ในเรื่องเล่าที่ต่างออกไป ทั้งเรื่องนักโทษที่ถูกส่งมาคุมขัง ความอดอยากกลางสงคราม และเรือสินค้าที่ต้องระวังโจรสลัด
เมื่อพูดถึงตะรุเตา บางครั้งก็มีการนำเรื่องพระนางมัสสุหรีกับคำสาปเจ็ดชั่วคนมาเล่าคู่กัน เพราะเกาะอยู่ไม่ไกลจากลังกาวี แต่เรื่องทั้งสองมีจุดเริ่มต้นคนละแห่ง
คำสาปของมัสสุหรีเป็นตำนานของเกาะลังกาวีในมาเลเซีย ส่วนตะรุเตาเป็นเกาะของไทยที่เคยมีทัณฑนิคมจริง และมีเรื่องโจรสลัดเกี่ยวข้องกับผู้คุมและนักโทษบางส่วนในช่วงสงครามโลกครั้งที่สอง ยังไม่มีหลักฐานว่าคำสาปเป็นสาเหตุของเหตุการณ์บนตะรุเตา
มัสสุหรีกับเกาะลังกาวี
ตามตำนานที่การท่องเที่ยวมาเลเซียเผยแพร่ มัสสุหรีเป็นหญิงสาวบนเกาะลังกาวีที่ถูกกล่าวหาว่าคบชู้และถูกประหาร ทั้งที่เธอยืนยันว่าบริสุทธิ์ เรื่องเล่ากล่าวว่าเลือดสีขาวไหลออกจากร่างของเธอ และก่อนสิ้นชีวิตเธอได้สาปให้เกาะประสบความทุกข์ยากไปเจ็ดชั่วอายุคน
เรื่องนี้เป็นส่วนหนึ่งของวัฒนธรรมและความทรงจำของชาวลังกาวี ไม่ใช่หลักฐานว่าตะรุเตาต้องคำสาป การนำทั้งสองเกาะมาเล่าใกล้กันทำให้เห็นความเชื่อมโยงของพื้นที่ชายแดนทางทะเล แต่ไม่ควรสลับสถานที่เกิดเรื่องกัน
เกาะห่างฝั่งที่กลายเป็นที่คุมขัง
ประวัติศาสตร์อีกด้านเริ่มขึ้นเมื่อทางการไทยเลือกตะรุเตาเป็นที่ตั้งนิคมฝึกอาชีพสำหรับผู้ต้องโทษ การสำรวจและก่อสร้างเริ่มใน พ.ศ. 2480 ก่อนที่นักโทษกลุ่มแรกจะถูกส่งมาถึงในปีถัดมา ความห่างไกลจากแผ่นดินใหญ่และทะเลที่ล้อมรอบทำให้การหลบหนีเป็นเรื่องยาก
ผู้ถูกคุมขังมีทั้งนักโทษคดีอาญาและนักโทษการเมือง รายงานประวัติศาสตร์ชิ้นหนึ่งระบุว่า ในเดือนกันยายน พ.ศ. 2482 มีนักโทษการเมืองราว 70 คนถูกย้ายมาจากเรือนจำบางขวาง โดยจัดพื้นที่ให้แยกจากนักโทษอาญา
ชีวิตบนเกาะไม่ได้เหมือนกันทุกคน และทะเลก็ไม่ได้ทำให้การหนีเป็นไปไม่ได้เสียทีเดียว รายงานเดียวกันเล่าว่าใน พ.ศ. 2482 นักโทษการเมืองห้าคนเดินทางด้วยเรือเล็กไปถึงลังกาวี โดยได้รับความช่วยเหลือจากชาวประมง เหตุการณ์นี้ทำให้เห็นว่าระยะทางที่กักขังคนกลุ่มหนึ่งไว้ก็เป็นเส้นทางเชื่อมไปยังเกาะใกล้เคียงด้วย
เมื่อเสบียงขาดและเกิดการปล้นเรือ
ช่วงสงครามโลกครั้งที่สอง การส่งเสบียงมายังเกาะถูกรบกวน ผู้คนในนิคมต้องเผชิญความขาดแคลนอาหารและยา รวมถึงโรคภัย รายงานของยูเนสโกระบุว่าโจรสลัดจำนวนหนึ่งที่ใช้หมู่เกาะตะรุเตาและอาดังเป็นฐาน มีทั้งผู้คุมและนักโทษจากเรือนจำตะรุเตาซึ่งเสบียงถูกตัดขาดเพราะสงคราม
สารานุกรมวัฒนธรรมไทยเล่าต่อว่า การปล้นไม่ได้หยุดอยู่เพียงการหาอาหาร มีการยึดทรัพย์จากเรือสินค้าและใช้ความรุนแรง จนกระทบการเดินเรือในบริเวณนั้น อีกทั้งยังมีกลุ่มโจรอื่นฉวยโอกาสออกปล้นด้วย จึงไม่ควรเหมาว่าผู้ต้องขังหรือผู้คุมทุกคนมีส่วนร่วม
หลังสงคราม รัฐบาลไทยยินยอมให้อังกฤษเข้าปราบปราม รายงานยูเนสโกระบุว่ากองทัพเรืออังกฤษเข้าปราบโจรสลัดในพื้นที่ใน พ.ศ. 2489 เรื่องโจรสลัดตะรุเตาจึงมีพื้นฐานจากเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นจริง แม้รายละเอียดในคำบอกเล่าแต่ละแหล่งจะต่างกัน
วันนี้ตะรุเตาเป็นส่วนหนึ่งของอุทยานแห่งชาติ ผู้มาเยือนอาจเห็นทะเลสงบและป่าเขียวขจี แต่ชื่อของเกาะยังพาเราย้อนนึกถึงผู้คนที่ถูกคุมขัง ความยากลำบากในสงคราม และผลของความรุนแรงที่เกิดขึ้นบนเส้นทางเดินเรือเดียวกัน
https://unesdoc.unesco.org/in/rest/annotationSVC/DownloadWatermarkedAttachment/attach_import_6d716928-d083-4f71-bf1a-b4a9c30ef1eb?_=152346eng.pdf
https://db.sac.or.th/thailand-cultural-encyclopedia/detail.php?id=17735
https://thethaiger.com/thai-life/looking-back-thailands-paradisal-prison
ส่องก่อนใคร ปฏิทินจีนกับเลขปฏิทิน งวด 1 ธันวาคม 2569 นี้
สลากสัญจรจังหวัดตาก งวด 1 ธ.ค. 69 เปิดข้อมูลตัวเลขหลายด้าน ส่องเลขเด่นจากข้อมูลจังหวัดและผู้ว่าฯ
เปิดเลขธูป "ไอ้ไข่ เด็กวัดเจดีย์" วันที่ 1 ธันวาคม 2569
10 อันดับจุดชมวิวพระอาทิตย์ตกที่สวยงามที่สุดในไทย ชมสายลม แสงแดด และบรรยากาศยามเย็น
ถ้ำห้องสมุดตุนหวง อายุ 1,000 ปี สถานที่ลับซ่อนคัมภีร์โบราณกว่า 50,000 ชิ้นในจีน
หวยลาววันนี้ 18 พฤศจิกายน 2569 เปิดแนวทางเลขเด่น 5-6 ส่องชุด 2 ตัว 3 ตัว พร้อมเลขน่าจับตา
10 ประเทศที่ใหญ่ที่สุดในโลกตามพื้นที่ รัสเซียใหญ่กว่าไทยกว่า 33 เท่า
ถอดรหัสจิตใจวีรบุรุษอีเลียด มนุษย์โบราณคิดเองหรือได้ยินเสียงเทพเจ้า
หนังไทยเรื่องแรก ที่ทำรายได้ทะลุ 1 พันล้านบาทในต่างประเทศ
10 อันดับตลาดน้ำและตลาดโบราณในไทย ที่ยังคงวิถีชีวิตดั้งเดิมไว้อย่างมีเสน่ห์
ย้อนรอยโศกนาฏกรรม "ไลก้า" สุนัขจรจัดผู้บุกเบิกอวกาศ ที่ไม่มีตั๋วเดินทางกลับบ้าน
เปิดประวัติ 5 ตระกูลขุนนางผู้ทรงอิทธิพลของไทย จากราชสำนักโบราณสู่ชื่อสกุลที่ยังปรากฏถึงปัจจุบัน
จิตใต้สำนึกพลังที่ซ่อนอยู่ภายในตัวเรา แค่คิดก็เป็นจริงได้
คู่แฝดเจ้าของสถิติ "รอยสักมากที่สุดในโลก" เคยสัญญากับแม่ว่าจะสักแค่คนละครั้งเดียว
ถอดรหัสจิตใจวีรบุรุษอีเลียด มนุษย์โบราณคิดเองหรือได้ยินเสียงเทพเจ้า
10 อันดับตลาดน้ำและตลาดโบราณในไทย ที่ยังคงวิถีชีวิตดั้งเดิมไว้อย่างมีเสน่ห์


