ลูกนกคัคคูเติบโตในรังของนกชนิดอื่นได้อย่างไร
* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th
นกตัวเล็กคู่หนึ่งคอยบินเข้าออกกออ้อ คาบแมลงกลับมาป้อนลูกในรังอยู่ตลอดวัน แต่ลูกนกที่รออาหารกลับโตเร็วจนตัวใหญ่กว่าพ่อแม่ที่เลี้ยงมันเสียอีก
ภาพแบบนี้เกิดขึ้นได้เมื่อรังของนกเจ้าบ้านถูกนกคัคคูบางชนิดใช้เป็นที่ฝากไข่ พ่อแม่นกเจ้าของรังฟักไข่และหาอาหารให้ลูกนกต่างชนิด โดยไม่ได้เลี้ยงดูลูกของตัวเองตามที่ควรจะเป็น
ลูกคัคคูธรรมดามักฟักก่อน แล้วดันไข่หรือลูกนกเจ้าบ้านออกจากรังทีละตัว หลังจากนั้นมันจึงได้รับอาหารจากพ่อแม่บุญธรรมเพียงตัวเดียว แต่พฤติกรรมนี้ไม่ได้เกิดกับนกทุกชนิดในวงศ์คัคคู และแม้แต่คัคคูธรรมดาก็ไม่ได้กำจัดลูกเจ้าบ้านสำเร็จทุกครั้ง
ตัวเล็กและยังไม่ลืมตา แต่ดันไข่ออกจากรังได้
ตัวอย่างที่นักวิทยาศาสตร์ศึกษากันมากคือคัคคูธรรมดา หรือ Cuculus canorus ซึ่งพบในยุโรปและเอเชียบางส่วน ไข่ของมันใช้เวลาฟักสั้นกว่าไข่ของนกเจ้าบ้านบางชนิด จึงมักมีโอกาสฟักก่อน แม้จะไม่ได้เป็นตัวแรกเสมอไป
ลูกคัคคูที่เพิ่งฟักยังไม่มีขนและมองไม่เห็น แต่สามารถขยับตัวให้ไข่หรือลูกนกตัวอื่นขึ้นมาอยู่บนหลัง จากนั้นใช้ขาและลำตัวดันของที่แบกอยู่ขึ้นไปตามขอบรังจนตกออกไป มันทำซ้ำทีละตัว สิ่งที่ถูกดันออกอาจเป็นไข่ที่ยังไม่ฟักหรือลูกนกที่ฟักแล้ว ซึ่งลูกนกเล็ก ๆ ที่ตกจากรังมักไม่รอด
ผลที่เกิดขึ้นคืออาหารที่พ่อแม่นกขยันหามาไม่ต้องแบ่งให้ลูกตัวอื่น ลูกคัคคูจึงมีโอกาสได้รับอาหารมากขึ้น พฤติกรรมนี้เป็นส่วนหนึ่งของวิธีสืบพันธุ์ที่วิวัฒนาการมา ไม่จำเป็นต้องอธิบายว่าลูกนกเข้าใจว่ากำลังทำร้ายใคร
ไข่ของนกอื่นเข้ามาอยู่ในรังได้อย่างไร
คัคคูธรรมดาตัวเมียอาศัยจังหวะที่เจ้าของรังไม่อยู่ เข้าไปวางไข่ในช่วงที่นกเจ้าบ้านกำลังมีไข่ในรัง โดยมักนำไข่ของเจ้าบ้านออกไปหนึ่งฟองก่อน แล้ววางไข่ของตัวเองไว้แทน นักวิจัยที่ศึกษาชนิดนี้รายงานว่าการเข้าไปวางไข่อาจใช้เวลาไม่ถึง 10 วินาที
ไข่คัคคูบางสายมีสีและลวดลายคล้ายไข่ของนกเจ้าบ้านที่มันมักใช้ฝากไข่ ความคล้ายนั้นช่วยลดโอกาสที่ไข่แปลกปลอมจะถูกสังเกตและทิ้ง แต่ก็ไม่ได้รับประกันว่าจะสำเร็จ เพราะนกเจ้าบ้านบางชนิดตรวจพบไข่ที่ดูผิดไปและกำจัดมันทิ้งได้
เมื่อลูกคัคคูเติบโต มันอ้าปากและส่งเสียงร้องขออาหาร พ่อแม่เจ้าบ้านจึงยังคงบินหาแมลงมาป้อน แม้ลูกนกที่เลี้ยงจะมีขนาดใหญ่กว่าตัวเองมาก สำหรับคัคคูธรรมดา มีรายงานว่าพ่อแม่บุญธรรมอาจป้อนอาหารต่อไปหลังลูกนกออกจากรังแล้วด้วย
นกกาเหว่าไม่ได้ใช้วิธีเดียวกันทั้งหมด
คำว่า “คัคคู” ครอบคลุมนกหลายชนิดในวงศ์เดียวกัน ส่วน “นกกาเหว่า” ที่คุ้นเสียงร้องในไทยก็เป็นสมาชิกของวงศ์นี้เช่นกัน แต่นกในวงศ์คัคคูจำนวนมากสร้างรังและเลี้ยงลูกเอง จึงเหมารวมว่าแอบฝากไข่ทั้งหมดไม่ได้
แม้ในกลุ่มที่ฝากไข่ พฤติกรรมของลูกนกก็ต่างกัน บทความทบทวนงานวิจัยของนักชีววิทยา นิค เดวีส์ ระบุว่า ลูกนกกาเหว่าเอเชีย Eudynamys scolopaceus ไม่ได้ดันไข่หรือลูกนกเจ้าบ้านออกจากรัง ขณะที่คัคคูกลุ่ม Clamator มักโตอยู่ร่วมกับลูกเจ้าบ้านและแข่งขันแย่งอาหารกัน
ส่วนคัคคูธรรมดาก็มีข้อยกเว้น สมาคมนักปักษีวิทยาอังกฤษรายงานกรณีรังของนกคอมมอนเรดสตาร์ตที่อยู่ในโพรง ซึ่งลักษณะรังขัดขวางการดันไข่หรือลูกนกออก ทำให้ลูกคัคคูและลูกเจ้าบ้านบางตัวเติบโตอยู่ร่วมกันได้
ดังนั้น ภาพลูกนกใช้หลังดันไข่ออกจากรังเป็นพฤติกรรมที่มีหลักฐานจริงในคัคคูธรรมดาและคัคคูบางชนิด แต่ไม่ใช่กฎของนกกาเหว่าและคัคคูทุกตัว ผลของการฝากไข่ขึ้นอยู่กับชนิดนกและสภาพรังด้วย
สลากสัญจรจังหวัดตาก งวด 1 ธ.ค. 69 เปิดข้อมูลตัวเลขหลายด้าน ส่องเลขเด่นจากข้อมูลจังหวัดและผู้ว่าฯ
เลขกำลังวันอังคาร งวด 1 ธันวาคม 2569 เปิดเลขเด่น 7 ตัว พร้อมเลขวงกลมและแนวทางจับคู่ 2 ตัว–3 ตัว!
ส่องก่อนใคร ปฏิทินจีนกับเลขปฏิทิน งวด 1 ธันวาคม 2569 นี้
น้องอันดามัน” เยี่ยมบุ๋ม ปนัดดา รอบ 2 เจอสื่อถามถึงแม่ เผยคำตอบสั้น ๆ ทำเอาหลายคนเข้าใจทันทีว่าทำไมไม่พูด!
นกฮัมมิงเบิร์ดบินอยู่กับที่และใช้พลังงานอย่างไร
เปิดประวัติ 5 ตระกูลขุนนางผู้ทรงอิทธิพลของไทย จากราชสำนักโบราณสู่ชื่อสกุลที่ยังปรากฏถึงปัจจุบัน
เปิด 5 ประเทศในโลกที่ใช้ “ระบบกษัตริย์” สืบทอดยาวนานที่สุดในประวัติศาสตร์ บางราชวงศ์มีรากเก่าแก่กว่าพันปี!
ระวังภัยเงียบ! ไขปริศนาทำไม "หัวงูเห่าที่ขาดแล้ว" ยังฉกกัดและปล่อยพิษได้
ประวัติศาสตร์เอสการ์โก — อาหารหรูที่คนส่วนใหญ่ทั่วโลกไม่กล้าแตะต้อง
ม้าสีหมอก เปิดโพยหวยงวด 1 ธ.ค. 69 เผยเลขเด่นบน-ล่าง พร้อมชุดสองตัวครบ 8 ชุด
อีกาจดจำใบหน้าคนและบอกอันตรายให้ฝูงรู้ได้อย่างไร
กบไม้อลาสก้ารอดชีวิตจากการแช่แข็งในฤดูหนาวได้อย่างไร






