ทำไมแพทย์จึงผ่าตัดสมองขณะคนไข้ตื่นได้
* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th
ในห้องผ่าตัด คนไข้นอนอยู่บนเตียง ศีรษะถูกยึดให้อยู่นิ่ง ขณะที่ทีมแพทย์ชวนให้นับเลขหรือบอกชื่อสิ่งของในภาพ ฟังดูขัดกับสิ่งที่เราคุ้นเคย เพราะการผ่าตัดใหญ่ส่วนมากทำตอนผู้ป่วยหลับ แต่การให้คนไข้ตื่นตอบคำถามระหว่างผ่าตัดสมองนั้นมีเหตุผลทางการแพทย์รองรับ
เวลานิ้วโดนของร้อน ปลายประสาทรับสิ่งกระตุ้นที่อาจทำลายเนื้อเยื่อจะส่งสัญญาณผ่านระบบประสาทไปยังสมอง สมองนำข้อมูลเหล่านั้นมาประมวลผลจนเราเกิดประสบการณ์เจ็บปวด แม้จะรู้สึกเหมือนความเจ็บอยู่ที่ปลายนิ้ว แต่สมองมีบทบาทสำคัญในการรับรู้ความเจ็บนั้น
ส่วนคำตอบที่ทำให้การผ่าตัดแบบนี้เป็นไปได้คือ เนื้อสมองเองไม่มีตัวรับความเจ็บปวดแบบเดียวกับที่พบในผิวหนัง เมื่อแพทย์สัมผัสหรือกระตุ้นเนื้อสมองโดยตรง ผู้ป่วยจึงไม่รู้สึกเจ็บจากเนื้อสมองส่วนนั้น การประมวลผลความเจ็บจากส่วนอื่นของร่างกายกับการมีตัวรับความเจ็บอยู่ในเนื้อเยื่อตัวเองจึงเป็นคนละหน้าที่กัน
อย่างไรก็ตาม เรื่องนี้ไม่ได้แปลว่าแพทย์ทราบแน่ชัดแล้วว่าทำไมเนื้อสมองจึงพัฒนามาโดยไม่มีตัวรับชนิดนี้ เราอธิบายได้ว่ามันทำงานอย่างไร แต่ไม่ควรสรุปว่าสมองไม่มีตัวรับความเจ็บเพราะมีจุดประสงค์เฉพาะอย่างใดอย่างหนึ่ง
แล้วอาการปวดหัวมาจากไหน? แม้เนื้อสมองจะไม่มีตัวรับดังกล่าว แต่บริเวณศีรษะยังมีส่วนอื่นที่ไวต่อความเจ็บ เช่น หนังศีรษะ กล้ามเนื้อ เยื่อหุ้มสมอง และหลอดเลือดบางส่วน เมื่อโครงสร้างเหล่านี้ถูกกระตุ้นหรือระคายเคือง ก็ส่งสัญญาณที่เกี่ยวข้องกับความเจ็บไปยังสมองได้ จึงเป็นไปได้ที่จะปวดหัวโดยที่ความเจ็บไม่ได้เริ่มจากตัวเนื้อสมองเอง
นี่เป็นเหตุผลว่าทำไมการผ่าตัดสมองขณะตื่นยังต้องใช้ยาชาและการดูแลจากวิสัญญีแพทย์ ทีมรักษาจะทำให้หนังศีรษะชา และให้ยาช่วยให้ผู้ป่วยสบายตามความเหมาะสม บางวิธีให้หลับในช่วงเริ่มต้นและช่วงปิดแผล แล้วปลุกขึ้นมาเฉพาะช่วงที่ต้องตรวจการทำงานของสมอง ส่วนบางกรณีอาจตื่นเกือบตลอดการผ่าตัด
แม้ทีมแพทย์จะพยายามควบคุมความเจ็บ ผู้ป่วยอาจรับรู้แรงกด แรงดึง หรือได้ยินเสียงอุปกรณ์ได้ หากรู้สึกเจ็บหรือไม่สบายสามารถบอกทีมรักษาเพื่อช่วยดูแลระหว่างผ่าตัด
การตื่นช่วยให้หมอรักษาสมองส่วนสำคัญได้อย่างไร
เมื่อก้อนเนื้องอกหรือบริเวณที่เป็นต้นเหตุของอาการชักอยู่ใกล้สมองส่วนที่เกี่ยวกับภาษา การเคลื่อนไหว หรือความรู้สึก ศัลยแพทย์อาจใช้กระแสไฟฟ้าปริมาณเล็กน้อยกระตุ้นสมองทีละตำแหน่ง พร้อมให้คนไข้พูด นับเลข บอกชื่อภาพ หรือขยับร่างกาย ทีมแพทย์จะสังเกตการตอบสนองเพื่อทำแผนที่การทำงานและหลีกเลี่ยงบริเวณสำคัญ
ตัวอย่างเช่น หากผู้ป่วยเรียกชื่อภาพติดขัดชั่วคราวขณะกระตุ้นตำแหน่งหนึ่ง ทีมอาจใช้ข้อมูลนั้นประกอบการตัดสินใจว่าจะหลีกเลี่ยงบริเวณใด การตรวจแบบนี้ช่วยลดความเสี่ยงต่อความสามารถที่สำคัญ แต่ไม่ได้รับประกันว่าจะไม่มีภาวะแทรกซ้อน และไม่ใช่ผู้ป่วยผ่าตัดสมองทุกคนจำเป็นต้องตื่นระหว่างทำหัตถการ
เนื้อสมองที่ไม่รับความเจ็บโดยตรงก็ยังบาดเจ็บได้และส่งผลร้ายแรงต่อการพูด การเคลื่อนไหว หรือการทำงานอื่น ๆ การผ่าตัดจึงต้องอาศัยการวางแผนและติดตามอย่างใกล้ชิด ส่วนการให้ผู้ป่วยตื่นเป็นเครื่องมือหนึ่งที่ช่วยให้ทีมรักษาเห็นการทำงานของสมองระหว่างรักษาจริง
เลขกำลังวันอังคาร งวด 1 ธันวาคม 2569 เปิดเลขเด่น 7 ตัว พร้อมเลขวงกลมและแนวทางจับคู่ 2 ตัว–3 ตัว!
มีข่าวลือว่า BLACKPINK กำลังจะยุบวง หลังจากชื่อของ BLACKPINK ไม่ปรากฏอยู่ในรายชื่อศิลปินของYG Entertainment
เปิด 5 อาชีพที่เคยมีอยู่จริงในไทย แต่ปัจจุบันแทบไม่มีคนทำแล้ว
เปิดประวัติ 5 ตระกูลขุนนางผู้ทรงอิทธิพลของไทย จากราชสำนักโบราณสู่ชื่อสกุลที่ยังปรากฏถึงปัจจุบัน
หวยลาวพัฒนาวันนี้ 17 พฤศจิกายน 2569 เลขเด็ดมาแรง เปิดแนวทาง 2 ตัว 3 ตัว เลขเด่น 9-4-1
ยูเครนโจมตีทางอากาศครั้งใหญ่ที่สุดในประวัติศาสตร์! สะพานในไครเมียได้รับความเสียหาย รัสเซียสกัดกั้นโดรนได้ 1,336 ลำ
สลากสัญจรจังหวัดตาก งวด 1 ธ.ค. 69 เปิดข้อมูลตัวเลขหลายด้าน ส่องเลขเด่นจากข้อมูลจังหวัดและผู้ว่าฯ
การเล่าเรื่องครอบครัวและหนี้สินในที่ทำงานส่งผลต่อการประเมินอย่างไร
โตโยต้าเตรียมเปิดตัว "GRMN Corolla" รุ่นพิเศษจำนวนจำกัด
ป้ายจำกัดจำนวนซื้อมีผลต่อการตัดสินใจอย่างไร
น้องอันดามัน” เยี่ยมบุ๋ม ปนัดดา รอบ 2 เจอสื่อถามถึงแม่ เผยคำตอบสั้น ๆ ทำเอาหลายคนเข้าใจทันทีว่าทำไมไม่พูด!
หวยลาววันนี้ 17 พ.ย. 69 เปิดแนวทางเลขเด็ดหลายสำนัก ทั้งหวยลาวพัฒนาและลาวสตาร์ VIP






