ทำไมคนไทยจึงเรียกบะหมี่กึ่งสำเร็จรูปว่ามาม่าและผงซักฟอกว่าแฟ้บ
* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th
ที่ร้านขายของชำ ลูกค้าบอกว่า “เอามาม่าซองหนึ่ง” ก่อนจะชี้ไปหยิบบะหมี่ยี่ห้ออื่น ส่วนที่บ้าน บางคนบอกให้ซื้อ “แฟ้บ” ทั้งที่ในใจอาจหมายถึงผงซักฟอกยี่ห้อไหนก็ได้ คนขายกับคนซื้อยังเข้าใจกันโดยไม่ต้องอธิบายมาก
คำสองคำนี้เริ่มจากชื่อสินค้าเฉพาะยี่ห้อ แล้วค่อย ๆ ถูกคนบางกลุ่มนำมาใช้เรียกสินค้าทั้งประเภท แต่การที่ชื่อแบรนด์ติดปากไม่ได้แปลว่าแบรนด์นั้นต้องเป็นรายแรกเสมอไป
ชื่อที่คุ้นหูเข้ามาแทนชื่อสินค้าที่พูดยาวกว่า เมื่อผู้คนพบสินค้า ใช้งาน ได้ยินโฆษณา และพูดถึงชื่อเดิมซ้ำ ๆ ชื่อยี่ห้อจึงอาจกลายเป็นคำเรียกอย่างย่อในชีวิตประจำวันได้ แม้แต่ละบ้าน แต่ละพื้นที่ หรือแต่ละวัยจะไม่ได้เรียกเหมือนกันทั้งหมด
มาม่าไม่ได้เป็นบะหมี่กึ่งสำเร็จรูปยี่ห้อแรกของไทย
บะหมี่กึ่งสำเร็จรูปเกิดขึ้นในญี่ปุ่น ก่อนแพร่หลายมายังประเทศอื่น สำหรับประเทศไทย มีแหล่งข้อมูลหลายแห่งระบุว่า “ซันวา” เข้าสู่ตลาดราวปี 2514 ก่อนมาม่า ขณะที่ยำยำและไวไวก็เป็นผู้เล่นยุคแรกเช่นกัน รายละเอียดลำดับและปีเปิดตัวของแต่ละยี่ห้อมีการเล่าแตกต่างกันอยู่บ้าง จึงไม่ควรฟันธงลำดับทั้งหมดจากแหล่งเดียว
ส่วนมาม่ามีจุดเริ่มต้นในช่วงต้นทศวรรษ 2510 โดยบริษัทไทยเพรซิเดนท์ฟูดส์ซึ่งก่อตั้งในปี 2515 จากความร่วมมือระหว่างสหพัฒนพิบูลกับเพรซิเดนท์ของไต้หวัน มาม่าเป็นเครื่องหมายการค้าของบะหมี่กึ่งสำเร็จรูปยี่ห้อหนึ่ง ไม่ใช่ชื่อทางการของบะหมี่ทุกซอง
เมื่อสินค้าประเภทนี้เริ่มคุ้นเคย ผู้ผลิตก็แข่งขันกันทั้งรสชาติ การกระจายสินค้า และการโฆษณา บทสัมภาษณ์ผู้บริหารไทยเพรซิเดนท์ฟูดส์ระบุว่า มาม่ารสต้มยำกุ้งเปิดตัวในปี 2523 และช่วยให้ยอดขายเติบโตจนแบรนด์ขึ้นเป็นผู้นำตลาดในเวลาต่อมา รสชาติที่คนคุ้นเคยและการพบเห็นสินค้าบ่อย ๆ จึงเป็นส่วนหนึ่งที่อธิบายได้ว่าทำไมชื่อมาม่าจึงถูกเรียกซ้ำอยู่เสมอ
อย่างไรก็ตาม ไม่มีหลักฐานชิ้นเดียวที่บอกได้ว่าคนไทยเริ่มใช้คำนี้แทนบะหมี่ทุกยี่ห้อเมื่อวันไหน หรือเป็นผลจากโฆษณาชิ้นใดเพียงชิ้นเดียว การเปลี่ยนของภาษาพูดเกิดจากการใช้ร่วมกันทีละน้อย และคำว่า “มาม่า” ในบางสถานการณ์ก็ยังหมายถึงยี่ห้อมาม่าโดยเฉพาะ
จากแฟ้บสู่คำเรียกผงซักฟอก
ก่อนผงซักฟอกแพร่หลาย การซักผ้ามีวัสดุและวิธีทำความสะอาดหลายแบบ เมื่อผลิตภัณฑ์ซักผ้าสำเร็จรูปเข้ามาอยู่ในบ้าน ชื่อบนบรรจุภัณฑ์ก็มีโอกาสกลายเป็นคำที่คนเรียกขาน วารสารของกระทรวงการต่างประเทศระบุว่า “แฟ้บ” เป็นผงซักฟอกยุคแรกที่ประสบความสำเร็จในการเข้าสู่ตลาดไทย จนชื่อกลายเป็นคำติดปาก
ตรงนี้ต้องแยกคำว่า “ประสบความสำเร็จในยุคแรก” ออกจาก “ผงซักฟอกยี่ห้อแรกที่มีขายในไทย” เพราะข้อมูลที่มีไม่ได้ยืนยันลำดับแรกอย่างเด็ดขาด การเรียกผงซักฟอกว่าแฟ้บจึงบอกเราได้ชัดกว่าว่าแบรนด์ฝังอยู่ในความทรงจำของผู้ใช้ มากกว่าจะใช้เป็นหลักฐานตัดสินว่าใครเข้าตลาดก่อนทุกเจ้า
ชื่อสั้น ๆ ช่วยให้สื่อสารสะดวก พ่อแม่อาจเรียกอย่างหนึ่ง ลูกได้ยินตามมา ร้านค้าเองก็คุ้นกับคำที่ลูกค้าใช้ เมื่อพูดต่อกันนานพอ ชื่อเดิมจึงขยายความหมายได้ แม้ว่าสินค้าบนชั้นจะเปลี่ยนไปและมีคู่แข่งเพิ่มขึ้น
ถึงอย่างนั้น หากต้องการยี่ห้อหรือสูตรเฉพาะ การบอกชื่อบนซองให้ชัดก็ยังช่วยให้ได้ของตรงใจ ส่วนในวงสนทนาทั่วไป คำว่า “มาม่า” และ “แฟ้บ” เป็นตัวอย่างว่าชื่อสินค้าสามารถเดินทางจากชั้นวางของเข้าสู่ภาษาพูด จนมีความหมายกว้างกว่าชื่อที่พิมพ์อยู่บนบรรจุภัณฑ์ได้
https://gotomanager.com/cover-story/4406
https://marketeeronline.co/archives/275692
https://image.mfa.go.th/mfa/0/mkKfL2iULZ/e-book/saranrom/96news3-20200502-193712-847592.pdf
https://museumsiam.org/km-detail.php?CID=200&CONID=5765
เหตุใดเกาะไทยจึงเห็นพระอาทิตย์ขึ้นต่างเวลากัน
น้องอันดามัน” เยี่ยมบุ๋ม ปนัดดา รอบ 2 เจอสื่อถามถึงแม่ เผยคำตอบสั้น ๆ ทำเอาหลายคนเข้าใจทันทีว่าทำไมไม่พูด!
10 จังหวัดในไทยที่เคยเปลี่ยนชื่อ ศรีสะเกษเคยชื่อขุขันธ์ อยุธยาเคยเป็นจังหวัดกรุงเก่า
บางกอกทูเดย์มาแล้ว! เปิดโพยหวยงวด 1 ธ.ค. 69 เลขเด่นซ้ำสองช่อง พร้อมชุดเลขเด็ดครบทั้ง 2 ตัวและ 3 ตัว
เลขกำลังวันอังคาร งวด 1 ธันวาคม 2569 เปิดเลขเด่น 7 ตัว พร้อมเลขวงกลมและแนวทางจับคู่ 2 ตัว–3 ตัว!
สลากสัญจรจังหวัดตาก งวด 1 ธ.ค. 69 เปิดข้อมูลตัวเลขหลายด้าน ส่องเลขเด่นจากข้อมูลจังหวัดและผู้ว่าฯ
เปิดประวัติ 5 ตระกูลขุนนางผู้ทรงอิทธิพลของไทย จากราชสำนักโบราณสู่ชื่อสกุลที่ยังปรากฏถึงปัจจุบัน
ถุงร้อน-ถุงเย็น ใช้ผิดประเภทเสี่ยงมะเร็งจริงไหม ? เช็กวิธีใช้ให้ปลอดภัย
หนังไทยเรื่องแรก ที่ทำรายได้ทะลุ 1 พันล้านบาทในต่างประเทศ
หวยลาวพัฒนาวันนี้ 17 พฤศจิกายน 2569 เลขเด็ดมาแรง เปิดแนวทาง 2 ตัว 3 ตัว เลขเด่น 9-4-1
เปิด 5 ประเทศในโลกที่ใช้ “ระบบกษัตริย์” สืบทอดยาวนานที่สุดในประวัติศาสตร์ บางราชวงศ์มีรากเก่าแก่กว่าพันปี!
ทำไม "เบาะรองศีรษะในเบาะรถยนต์" ถึงถูกออกแบบมาให้ถอดออกได้และมีแกนเหล็กยื่น?





