หน้าแรก ตรวจหวย เว็บบอร์ด ควิซ แชร์ลิ้ง Page อัลบั้ม คำคม Glitter เกมถอดรหัสภาพ คำนวณ การเงิน ราคาทองคำ กินอะไรดี
ข้อตกลงการใช้บริการนโยบายความเป็นส่วนตัวนโยบายเนื้อหานโยบายการสร้างรายได้About Usติดต่อเว็บไซต์แจ้งเนื้อหาไม่เหมาะสม

การทำฝนหลวงใช้สารโปรยเมฆอย่างไร

เขียนโดย คิดไปเรื่อย

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th

เหนือพื้นที่เกษตรที่รอฝน เครื่องบินลำเล็กบินเข้าหากลุ่มเมฆสีขาว คนที่มองจากพื้นดินอาจเห็นเพียงสายผงจาง ๆ ปล่อยออกจากเครื่อง ก่อนที่เมฆจะเคลื่อนผ่านไปตามลม

ภาพนั้นคือส่วนหนึ่งของการทำฝนหลวง โครงการตามพระราชดำริในรัชกาลที่ 9 ซึ่งพัฒนาขึ้นเพื่อช่วยบรรเทาปัญหาขาดแคลนน้ำ แต่การโปรยสารลงไปเกี่ยวข้องกับเม็ดฝนอย่างไร และทำไมบางวันเครื่องบินจึงขึ้นปฏิบัติการไม่ได้?

หลักการคือใช้อนุภาคช่วยให้หยดน้ำในเมฆมีโอกาสเติบโตและรวมกันจนตกเป็นฝน โดยอาศัยความชื้นและสภาพอากาศที่เหมาะสมอยู่ก่อนแล้ว จึงไม่ใช่การสร้างน้ำจากสารเคมีหรือสั่งให้ฝนตกตรงจุดได้ตามต้องการ

เกลือกับหยดน้ำทำงานร่วมกันอย่างไร

ก้อนเมฆประกอบด้วยหยดน้ำเล็กมากหรือผลึกน้ำแข็งที่ลอยอยู่ในอากาศ หยดน้ำจิ๋วเหล่านี้ยังตกลงมาเป็นฝนได้ยาก เพราะมีขนาดเล็กและถูกกระแสอากาศพยุงไว้ เมื่อหยดน้ำเติบโต ชนและรวมเข้ากับหยดอื่นจนใหญ่พอ ก็มีโอกาสตกผ่านฐานเมฆลงมา

โซเดียมคลอไรด์หรือเกลือแกง และแคลเซียมคลอไรด์ เป็นสารที่ดูดความชื้นได้ อนุภาคของสารเหล่านี้ช่วยให้ไอน้ำเกาะและเกิดเป็นหยดสารละลาย จากนั้นหยดน้ำอาจเติบโตและชนรวมกับหยดอื่นในเมฆ กระบวนการนี้อาศัยน้ำที่มีอยู่ในบรรยากาศ ไม่ได้เปลี่ยนเกลือให้กลายเป็นน้ำ

แคลเซียมคลอไรด์ยังคายความร้อนเมื่อละลายน้ำ ตามคำอธิบายของ สสวท. มีการใช้สารนี้ในขั้นช่วยให้เมฆเติบโต อย่างไรก็ตาม การที่เมฆจะขยายตัวและให้ฝนได้มากเพียงใดขึ้นอยู่กับสภาพบรรยากาศและกระแสอากาศในวันนั้นด้วย

สามขั้นตอนของการทำฝนหลวง

ก่อนขึ้นบิน เจ้าหน้าที่ตรวจสภาพอากาศ ความชื้น ทิศทางลม และเมฆที่มีอยู่ เพื่อเลือกบริเวณและจังหวะปฏิบัติงาน เพราะพื้นที่บนพื้นดินอาจแห้งแล้งได้ แม้อากาศเหนือพื้นที่จะยังไม่เหมาะต่อการเกิดฝน

สสวท. อธิบายขั้นตอนพื้นฐานไว้สามช่วง เริ่มจาก ก่อกวน ซึ่งอาจโปรยโซเดียมคลอไรด์หรือสารตามสูตรที่เหมาะสมทางด้านเหนือลม เพื่อช่วยกระตุ้นกระบวนการก่อตัวของเมฆในบริเวณที่มีความชื้น

ต่อมาคือ เลี้ยงให้อ้วน เมื่อเมฆเริ่มก่อตัว เจ้าหน้าที่อาจใช้แคลเซียมคลอไรด์หรือสารสูตรอื่นเพื่อช่วยให้กลุ่มเมฆเติบโต ส่วนขั้น โจมตี เป็นการโปรยสารในจังหวะที่เมฆมีพัฒนาการเหมาะสมและเคลื่อนเข้าสู่บริเวณเป้าหมาย เพื่อส่งเสริมกระบวนการเกิดฝน

ชื่อขั้นตอนฟังดูเหมือนทำตามสูตรเดียวได้ทุกเที่ยวบิน แต่การเลือกสาร ตำแหน่ง และวิธีปฏิบัติแตกต่างกันตามชนิดเมฆและสภาพอากาศ เอกสารของมูลนิธิชัยพัฒนากับ สสวท. ยกตัวอย่างสารในแต่ละขั้นต่างกันได้ จึงไม่ควรเข้าใจว่าเครื่องบินทุกลำต้องโปรยสารชนิดเดียวกันเสมอ

ฝนที่ตกหลังโปรยสารเกิดจากฝนหลวงทั้งหมดหรือไม่

ตอบจากการเห็นฝนตกเพียงครั้งเดียวไม่ได้ เพราะเมฆก้อนนั้นอาจให้ฝนเองตามธรรมชาติอยู่แล้ว การวัดผลจึงต้องเปรียบเทียบอย่างเป็นระบบกับสภาพที่ไม่ได้โปรยสาร ซึ่งทำได้ยากเมื่อเมฆและอากาศเปลี่ยนตลอดเวลา

องค์การอุตุนิยมวิทยาโลกอธิบายว่า การโปรยสารดูดความชื้นมุ่งช่วยให้หยดน้ำชนและรวมตัวกัน แต่ผลของการทดลองขึ้นอยู่กับลักษณะเมฆ และไม่สามารถนำผลจากพื้นที่หนึ่งไปใช้ยืนยันอีกพื้นที่ได้โดยตรง องค์การยังระบุว่ามีหลักฐานเชิงเหตุและผลที่ชัดขึ้นสำหรับการโปรยสารในเมฆเย็นเหนือภูเขาช่วงฤดูหนาว ซึ่งเป็นคนละสภาพกับการโปรยสารดูดความชื้นในเมฆฝนเขตร้อน

ดังนั้น ฝนหลวงเป็นเครื่องมือช่วยเพิ่มโอกาสให้เกิดฝนเมื่อธรรมชาติเอื้ออำนวย แต่ไม่รับประกันว่าทุกเที่ยวบินจะทำให้ฝนตกหรือเพิ่มฝนได้เท่าใด การเก็บน้ำและบริหารน้ำในพื้นที่จึงยังสำคัญควบคู่กัน โดยเฉพาะในวันที่ท้องฟ้ามีความชื้นหรือเมฆไม่เหมาะกับการปฏิบัติการ

⚠ แจ้งเนื้อหาไม่เหมาะสม 
คิดไปเรื่อย's profile
มีผู้เข้าชมแล้ว 4 ครั้ง
เขียนโดย คิดไปเรื่อย
เป็นกำลังใจให้เจ้าของกระทู้โดยการ VOTE และ SHARE
Hot Topic ที่น่าสนใจอื่นๆ
เลขกำลังวันอังคาร งวด 1 ธันวาคม 2569 เปิดเลขเด่น 7 ตัว พร้อมเลขวงกลมและแนวทางจับคู่ 2 ตัว–3 ตัว!ล่างชุดเต็ม นานา งวด 1 ธ.ค. 69 เปิดโพยเลขล่าง 30 ชุด พร้อมเลขดับขาดที่ต้องจับตาสลากสัญจรจังหวัดตาก งวด 1 ธ.ค. 69 เปิดข้อมูลตัวเลขหลายด้าน ส่องเลขเด่นจากข้อมูลจังหวัดและผู้ว่าฯรีวิวเกมคนไทย "ตู้ปลาของอ้าย" เกมเลี้ยงปลาชิลๆประวัตินามสกุลคนไทย เมื่อก่อนตั้งได้ แต่เดี๋ยวนี้ห้ามตั้งหนังไทยเรื่องแรก ที่ทำรายได้ทะลุ 1 พันล้านบาทในต่างประเทศน้องอันดามัน” เยี่ยมบุ๋ม ปนัดดา รอบ 2 เจอสื่อถามถึงแม่ เผยคำตอบสั้น ๆ ทำเอาหลายคนเข้าใจทันทีว่าทำไมไม่พูด!ชาย คลองใหญ่ เปิดแนวทางหวยงวด 1 ธ.ค. 69 เผยเลขเด่นกรอบหกเหลี่ยม พร้อม 6 ชุดเลขสองตัวนักเรียนประถมพบกระดูกมนุษย์ในสวนสาธารณะที่โอซาก้าโตโยต้าเตรียมเปิดตัว "GRMN Corolla" รุ่นพิเศษจำนวนจำกัดจีนกำลังพัฒนาเครื่องบินโดยสารไฟฟ้า ที่สามารถบรรทุกผู้โดยสารได้ 19 คนเปิดประวัติ 5 ตระกูลขุนนางผู้ทรงอิทธิพลของไทย จากราชสำนักโบราณสู่ชื่อสกุลที่ยังปรากฏถึงปัจจุบัน
ดู Hot Topic ทั้งหมด
กระทู้อื่นๆในบอร์ด สาระ เกร็ดน่ารู้
โจรบุกบ้านแล้วถูกยิงตาย เจ้าของบ้านจะกลายเป็นผู้ต้องหาหรือไม่ทำไมฤดูร้อนของไทยจึงร้อนมากในเดือนเมษายนทำไมทางรถไฟไทยส่วนใหญ่จึงกว้างหนึ่งเมตรหมายเลขทางหลวงแผ่นดินไทยบอกอะไรได้บ้าง
ตั้งกระทู้ใหม่