หน้าแรก ตรวจหวย เว็บบอร์ด ควิซ แชร์ลิ้ง Page อัลบั้ม คำคม Glitter เกมถอดรหัสภาพ คำนวณ การเงิน ราคาทองคำ กินอะไรดี
ข้อตกลงการใช้บริการนโยบายความเป็นส่วนตัวนโยบายเนื้อหานโยบายการสร้างรายได้About Usติดต่อเว็บไซต์แจ้งเนื้อหาไม่เหมาะสม

ที่มาของนามสกุลไทยและคำว่า ณ อยุธยา

เขียนโดย nattawat25800

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th

เวลามองชื่อในทะเบียนบ้าน เราเห็นชื่อตัวตามด้วยนามสกุลจนคุ้นตา แต่หากย้อนกลับไปกว่าร้อยปีก่อน คนจำนวนมากในสยามยังเรียกกันด้วยชื่อตัว และอาจอาศัยชื่อพ่อแม่ ถิ่นที่อยู่ หรือคำเรียกอื่นช่วยแยกว่าเป็นใคร

ต่อมาในสมัยรัชกาลที่ 6 ชื่อที่เคยใช้เรียกกันในชีวิตประจำวันเริ่มมีอีกส่วนหนึ่งติดตามไปในเอกสารราชการและส่งต่อภายในครอบครัว การเปลี่ยนแปลงครั้งนั้นยังทำให้เกิดนามสกุลพระราชทานและเครื่องหมายสำหรับราชสกุลที่เราเห็นกันมาถึงทุกวันนี้

พระราชบัญญัติขนานนามสกุล พ.ศ. 2456 วางระบบให้คนไทยมีทั้งชื่อตัวและชื่อสกุล เพื่อช่วยระบุตัวบุคคลและความสัมพันธ์ในครอบครัวสำหรับการทะเบียน ส่วนคำว่า “ณ อยุธยา” เป็นสร้อยที่กำหนดขึ้นเพื่อแสดงว่านามสกุลนั้นเป็นราชสกุล ไม่ได้หมายความว่าทุกคนที่ใช้มีบ้านอยู่จังหวัดพระนครศรีอยุธยา

จากชื่อตัวสู่ชื่อประจำครอบครัว

พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงตราพระราชบัญญัติขนานนามสกุล โดยมีผลใช้ตั้งแต่วันที่ 1 กรกฎาคม พ.ศ. 2456 เหตุผลในตัวกฎหมายกล่าวถึงความจำเป็นที่จะทำทะเบียนคนเกิด คนตาย และการสมรสให้ชัดเจน การมีชื่อสกุลช่วยให้เจ้าหน้าที่สืบความสัมพันธ์กับบิดามารดาและแยกบุคคลที่ชื่อตัวซ้ำกันได้ง่ายขึ้น

กฎหมายกำหนดให้หัวหน้าครอบครัวเลือกชื่อสกุลและไปจดทะเบียน เดิมกำหนดเวลาไว้ 6 เดือน ก่อนขยายออกไปถึงวันที่ 1 เมษายน พ.ศ. 2458 ชื่อสกุลจึงไม่ได้เกิดขึ้นพร้อมกันในวันเดียวทุกบ้าน และไม่ได้หมายความว่าทุกครอบครัวต้องขอรับพระราชทานชื่อสกุล เพราะมีผู้เลือกและจดทะเบียนชื่อสกุลของตนเองด้วย

กฎหมายฉบับแรกวางหลักการสืบชื่อสกุลโดยผูกกับสายบิดาเป็นสำคัญ ขณะเดียวกันมีบทบัญญัติเกี่ยวกับการใช้ชื่อสกุลฝ่ายมารดาเมื่อบิดาไม่ปรากฏ ส่วนการเปลี่ยนชื่อในเวลานั้นต้องได้รับอนุญาตจากทางราชการ หลักเกณฑ์ที่ใช้ในปัจจุบันต้องตรวจสอบจากกฎหมายและแนวปฏิบัติที่ใช้บังคับอยู่ ไม่ควรนำบทบัญญัติเมื่อร้อยปีก่อนมาใช้แทนโดยตรง

นามสกุลพระราชทานมาจากไหน

นอกจากประชาชนจะตั้งชื่อสกุลเพื่อจดทะเบียนแล้ว รัชกาลที่ 6 ยังทรงขนานนามสกุลพระราชทานแก่พระบรมวงศานุวงศ์ ข้าราชบริพาร และประชาชนที่ทูลขอ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยระบุจำนวนที่ทรงพระราชทานรวม 6,464 นามสกุล โดยนามสกุลลำดับแรกคือ “สุขุม” ซึ่งพระราชทานแก่เจ้าพระยายมราช หรือปั้น สุขุม

ตัวเลขนี้นับจำนวนนามสกุลที่พระราชทานในรัชกาลนั้น ไม่ใช่จำนวนคนที่ได้รับหรือจำนวนลูกหลานทั้งหมด และการเป็นนามสกุลพระราชทานก็ไม่ได้แปลว่าเป็นราชสกุลทุกชื่อ เพราะผู้ได้รับพระราชทานมีหลายกลุ่ม

เหตุใดจึงใช้คำว่า “ณ อยุธยา”

สำนักบริหารการทะเบียนอธิบายว่า เดิมมีการใช้คำว่า “ณ กรุงเทพ” ต่อท้ายชื่อสกุลสำหรับผู้สืบสายราชตระกูล ต่อมารัชกาลที่ 6 ทรงเปลี่ยนเป็น “ณ อยุธยา” โดยทรงคำนึงถึงที่มาของพระบรมราชวงศ์ซึ่งสืบจากตระกูลที่ตั้งอยู่ในกรุงศรีอยุธยาเมื่อครั้งเป็นราชธานี

จุดประสงค์ของสร้อยนี้คือให้สังเกตได้ว่าเป็นนามสกุลสำหรับราชตระกูล แม้เวลาผ่านไปหลายชั่วคน จึงควรอ่านเป็นเครื่องหมายที่มีประวัติเฉพาะ ไม่ใช่ป้ายบอกภูมิลำเนาของผู้ใช้แต่ละคน และไม่ควรนำไปเหมารวมกับชื่อสกุลที่มี “ณ” อยู่ข้างหน้า ซึ่งมีที่มาและหลักเกณฑ์อีกชุดหนึ่ง

สิทธิใช้สร้อยและชื่อสกุลมีรายละเอียดตามสถานะและหลักฐานของแต่ละบุคคลด้วย เช่น ความเห็นของคณะกรรมการกฤษฎีกาในอดีตเคยพิจารณาประเด็นการใช้สร้อยของคู่สมรสไว้โดยเฉพาะ หากต้องการตรวจสอบสิทธิของตน ควรนำเอกสารครอบครัวไปสอบถามนายทะเบียน

นามสกุลจึงเป็นทั้งชื่อที่ใช้ติดต่อราชการและร่องรอยให้เริ่มค้นประวัติครอบครัวได้ แต่ชื่อเพียงอย่างเดียวอาจบอกความสัมพันธ์ได้ไม่ครบ การดูทะเบียนเก่า สูติบัตร และเอกสารของบรรพบุรุษประกอบกันจะช่วยให้เรื่องที่เล่าต่อกันในบ้านมีหลักฐานชัดขึ้น

⚠ แจ้งเนื้อหาไม่เหมาะสม 
nattawat25800's profile
มีผู้เข้าชมแล้ว 5 ครั้ง
เขียนโดย nattawat25800
เป็นกำลังใจให้เจ้าของกระทู้โดยการ VOTE และ SHARE
Hot Topic ที่น่าสนใจอื่นๆ
เลขกำลังวันอังคาร งวด 1 ธันวาคม 2569 เปิดเลขเด่น 7 ตัว พร้อมเลขวงกลมและแนวทางจับคู่ 2 ตัว–3 ตัว!ชาย คลองใหญ่ เปิดแนวทางหวยงวด 1 ธ.ค. 69 เผยเลขเด่นกรอบหกเหลี่ยม พร้อม 6 ชุดเลขสองตัวเปิด 5 ประเทศในโลกที่ใช้ “ระบบกษัตริย์” สืบทอดยาวนานที่สุดในประวัติศาสตร์ บางราชวงศ์มีรากเก่าแก่กว่าพันปี!ล่างชุดเต็ม นานา งวด 1 ธ.ค. 69 เปิดโพยเลขล่าง 30 ชุด พร้อมเลขดับขาดที่ต้องจับตาจีนกำลังพัฒนาเครื่องบินโดยสารไฟฟ้า ที่สามารถบรรทุกผู้โดยสารได้ 19 คนสลากสัญจรจังหวัดตาก งวด 1 ธ.ค. 69 เปิดข้อมูลตัวเลขหลายด้าน ส่องเลขเด่นจากข้อมูลจังหวัดและผู้ว่าฯเปิดประวัติ 5 ตระกูลขุนนางผู้ทรงอิทธิพลของไทย จากราชสำนักโบราณสู่ชื่อสกุลที่ยังปรากฏถึงปัจจุบันรีวิวเกมคนไทย "ตู้ปลาของอ้าย" เกมเลี้ยงปลาชิลๆประวัตินามสกุลคนไทย เมื่อก่อนตั้งได้ แต่เดี๋ยวนี้ห้ามตั้งน้องอันดามัน” เยี่ยมบุ๋ม ปนัดดา รอบ 2 เจอสื่อถามถึงแม่ เผยคำตอบสั้น ๆ ทำเอาหลายคนเข้าใจทันทีว่าทำไมไม่พูด!นักเรียนประถมพบกระดูกมนุษย์ในสวนสาธารณะที่โอซาก้าปลาตายเกลื่อนแม่น้ำอินเดีย หลังมีฟองสีขาวลอยเต็มแม่น้ำ
ดู Hot Topic ทั้งหมด
กระทู้อื่นๆในบอร์ด สาระ เกร็ดน่ารู้
ทำไมทางรถไฟไทยส่วนใหญ่จึงกว้างหนึ่งเมตรการทำฝนหลวงใช้สารโปรยเมฆอย่างไรหมายเลขทางหลวงแผ่นดินไทยบอกอะไรได้บ้างทำไมสายบนเสาไฟในเมืองไทยจึงพันกันยุ่งเหยิง
ตั้งกระทู้ใหม่