หน้าแรก ตรวจหวย เว็บบอร์ด ควิซ แชร์ลิ้ง Page อัลบั้ม คำคม Glitter เกมถอดรหัสภาพ คำนวณ การเงิน ราคาทองคำ กินอะไรดี
ข้อตกลงการใช้บริการนโยบายความเป็นส่วนตัวนโยบายเนื้อหานโยบายการสร้างรายได้About Usติดต่อเว็บไซต์แจ้งเนื้อหาไม่เหมาะสม

ชื่อเล่นคนไทยเก่าแก่กว่าชื่อจริง เกิดก่อนนามสกุล แต่กฎหมายไม่เคยรู้จัก

เขียนโดย พีรพัฒน์ พีพี

ลองนึกชื่อเพื่อนร่วมงานที่สนิทที่สุด หลายคนนึกออกทันทีว่า "พี่ต้น" "น้องเมย์" หรือ "ไอซ์" แต่พอถามชื่อจริงของคนเดียวกัน กลับนึกไม่ออก นั่นไม่ใช่เรื่องแปลก ชื่อเล่นคือชื่อที่คนไทยใช้เรียกกันจริงทั้งชีวิต ตั้งแต่ห้องเรียนจนถึงที่ทำงาน เพื่อนร่วมงานบางคนไม่รู้ชื่อจริงของกันเลยตลอดหลายปีที่ทำงานด้วยกัน ชื่อเล่นยังทำหน้าที่มากกว่าชื่อเรียก มันใช้แทนสรรพนามได้ด้วย คนไทยพูดว่า "น้ำหิวแล้ว" แทนคำว่า "ฉันหิวแล้ว" และบางบริษัทถึงกับพิมพ์ชื่อเล่นลงบนป้ายชื่อพนักงาน เพราะนั่นคือชื่อที่ทุกคนในออฟฟิศรู้จัก

🕰️ ชื่อเล่นเก่าแก่กว่าชื่อจริง

ชื่อเล่นมีมาก่อนชื่อจริงที่รู้จักกันทุกวันนี้ ก่อนปี 2456 คนไทยมีชื่อเพียงชื่อเดียว สั้นๆ พยางค์เดียว ไม่มีนามสกุล สมัยสุโขทัยเด็กมักได้ชื่อตามลำดับการเกิด ชื่อเริ่มยาวขึ้นกลางศตวรรษที่ 19 เมื่อราชสำนักสมัยรัชกาลที่ 4 และรัชกาลที่ 5 นิยมชื่อยาวที่สร้างจากภาษาบาลีและสันสกฤต หลังปี 2475 คนทั่วไปก็เริ่มตั้งชื่อแบบราชสำนักบ้าง ชื่อจริงจึงยิ่งยาวและยิ่งเป็นทางการ จนเรียกข้ามห้องไม่สะดวก

จุดเปลี่ยนมาถึง 1 กรกฎาคม 2456 เมื่อพระราชบัญญัติขนานนามสกุลมีผลบังคับใช้ บังคับให้ทุกครอบครัวต้องมีนามสกุล นามสกุลแรกที่พระราชทานคือ สุขุม ชื่ออย่างเป็นทางการกลายเป็นชื่อยาวที่เหมาะกับเอกสาร แต่ชื่อสั้นๆ แบบเดิมไม่หายไปไหน มันรอดมาเป็นชื่อเล่นที่พ่อแม่ตั้งให้ลูกตั้งแต่เกิด บางครั้งตั้งก่อนชื่อจริงจะจดทะเบียนเสียอีก พูดง่ายๆ ก็คือ ชื่อเล่นไม่ใช่ของใหม่ที่เพิ่งมี แต่คือระบบชื่อเดิมของคนไทยที่อยู่มาก่อนนามสกุลนับร้อยปี

👻 ตั้งชื่อไม่เพราะไว้กันผี

ความเชื่อเก่าก็มีส่วนปั้นชื่อเล่นไทย ครอบครัวสมัยก่อนกลัวว่าผีจะอยากได้เด็กที่ชื่อเพราะ จึงตั้งชื่อลูกแบบเรียบๆ หรือไม่น่าฟัง เช่น หมู หรือ กบ เพื่อให้ผีไม่อยากเอาไป ความเชื่อนี้จางไปแล้ว แต่ร่องรอยยังอยู่ คนไทยยังเรียกเด็กเล็กว่า "น่าเกลียดน่าชัง" ซึ่งแปลตรงตัวว่าน่าเกลียดน่าชัง แต่ความหมายจริงคือ "น่ารักจนอดแซวไม่ได้"

ส่วนชื่อสัตว์อย่าง หมู ไก่ กบ ปู แมว นก หมี ปลา และ กุ้ง ก็กลายเป็นชื่อเล่นยอดนิยมที่ฟังแล้วน่าเอ็นดู ไม่ใช่คำด่า งานสำรวจของมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ปี 2009 พบว่าชื่อสัตว์เป็นกลุ่มชื่อเล่นที่พบบ่อยที่สุด โดยเฉพาะในคนรุ่นเก่า คนไทยเรียกเพื่อนว่าหมูหรือกุ้ง เหมือนคนอังกฤษเรียกเพื่อนว่าโรส — ความหมายตรงตัวของชื่อไม่ใช่สิ่งที่คนได้ยินเวลาถูกเรียก ไม่มีใครคิดถึงดอกกุหลาบทุกครั้งที่ได้ยินชื่อโรส

⚖️ ชื่อที่กฎหมายไม่รู้จัก

แต่ชื่อที่ทุกคนรู้จักกลับไม่มีตัวตนในกฎหมาย พระราชบัญญัติชื่อบุคคล พ.ศ. 2505 มาตรา 4 และมาตรา 5 รับรองชื่อเพียง 3 อย่าง คือ ชื่อตัว ชื่อรอง และชื่อสกุล คนไทยต้องมีชื่อตัวและชื่อสกุล จะมีชื่อรองก็ได้ ชื่อเล่นไม่อยู่ในกฎหมายเลย ไม่ได้จดทะเบียนที่ไหน บัตรประชาชน หนังสือเดินทาง และใบปริญญาแสดงแค่ชื่อจริงเท่านั้น

ต่างจากชื่อจริงที่มีกฎเต็มไปหมด ชื่อตัวต้องไม่พ้องหรือมุ่งหมายให้คล้ายพระปรมาภิไธย พระนามของพระราชินี หรือราชทินนาม และต้องไม่มีคำหยาบคาย เปลี่ยนชื่อจริงต้องยื่นเรื่องกับนายทะเบียน ส่วนชื่อเล่นไม่มีกฎอะไรเลย ตั้งเมื่อไรก็ได้ เปลี่ยนเมื่อไรก็ได้ แค่บอกคนรอบข้าง แต่ความอิสระนี้มีราคาของมัน ที่ธนาคาร โรงพยาบาล และหน่วยงานราชการ เจ้าหน้าที่จะเรียกชื่อจริงเสมอ คนที่รู้จักกันแต่ชื่อเล่นอาจเจอปัญหาตอนต้องหาตัวตนในระบบราชการ เพราะชื่อเล่นค้นในทะเบียนไม่เจอ

📅 ชื่อเล่นบอกยุคเกิดได้

ชื่อเล่นยังบอกได้ว่าคนคนนั้นเกิดยุคไหน งานสำรวจของมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ปี 2009 เก็บชื่อเล่นคนไทยทุกวัยมา 1,315 ชื่อ พบว่า 3 ใน 4 มีพยางค์เดียว และชื่อที่เจอบ่อยที่สุดคือ ต้น หนึ่ง หน่อย เจี๊ยบ จอย อ้อม และ เล็ก ส่วนใหญ่แม่เป็นคนตั้งชื่อเล่นให้ลูก พี่น้องในบ้านเดียวกันมักได้ชื่อเล่นที่คล้องกัน เช่น ชื่อผลไม้สามชื่อ หรือ แบงก์ เบนซ์ บอส ที่ขึ้นต้นด้วยเสียงเดียวกัน

คนรุ่นใหม่หันไปใช้ภาษาอังกฤษมากขึ้น งานสำรวจเดียวกันพบว่าชื่อเล่นมาจากภาษาไทย 54% ภาษาอังกฤษ 24% บาลี 8% จีน 7% และอาหรับ 3% ยิ่งกลุ่มอายุน้อยยิ่งมีชื่ออังกฤษมาก ตัวเลขของกระทรวงวัฒนธรรมสำหรับเด็กเกิดปี 2006–2008 ยิ่งชัด ชื่อเล่นยอดนิยม 10 อันดับแรกของเด็กชาย 8 ชื่อมาจากภาษาอื่น เช่น วิน ไอซ์ บอส และ เบสต์ ส่วนเด็กหญิง 6 จาก 10 ชื่อ เช่น มายด์ เฟิร์น ครีม และ มินต์

ความนิยมนี้เคยไปไกลจนเป็นข่าว ปี 2007 กระทรวงวัฒนธรรมถึงกับวางแผนทำคู่มือชื่อเล่นไทยแบบดั้งเดิมหลายพันชื่อ หลังมีข่าวเด็กชื่อมาเฟียและเซเว่น (7-Eleven) ชื่อที่ฟังดูเท่ในภาษาไทยอาจมีความหมายแปลกในภาษาต้นทาง ตั้งชื่อเล่นลูกจึงควรเช็กความหมายในภาษาอังกฤษด้วย ไม่ใช่แค่ฟังเพราะในภาษาไทย และชื่อเล่นยุคนี้ยังยาวขึ้นด้วย เด็กอายุต่ำกว่า 10 ขวบในงานสำรวจเดียวกันมีชื่อเล่นเฉลี่ย 1.75 พยางค์ เทียบกับค่าเฉลี่ยรวม 1.28 พยางค์ ตัวอย่างชื่อที่พ่อแม่ยุคนี้แชร์กันทางออนไลน์ เช่น ก๋วยเตี๋ยว เชลซี นิวเยียร์ และ เอไอ เว็บไซต์ตั้งชื่อลูกยุคใหม่ยังเสนอชื่อแนวเกาหลี ญี่ปุ่น เทคโนโลยี และแบรนด์ดังเป็นทางเลือกอีกด้วย

⭐ คนดังก็ใช้ชื่อเล่นเป็นชื่อหลัก

คนดังระดับประเทศก็ใช้ชื่อเล่นเป็นชื่อหลัก ธงไชย แมคอินไตย์ เป็นที่รู้จักทั่วประเทศในชื่อ เบิร์ด ชื่อเล่นที่มาจากชื่อภาษาอังกฤษ Albert ของเขา ส่วนอดีตนายกรัฐมนตรีสองคนก็เป็นที่รู้จักด้วยชื่อเล่นเช่นกัน แพทองธาร ชินวัตร คือ อุ๊งอิ๊ง และ ยิ่งลักษณ์ ชินวัตร คือ ปู นักแสดงในข่าวมักขึ้นชื่อเล่นก่อนชื่อจริง ชื่อเล่นยังปรากฏในห้องเรียนและบนป้ายหาเสียงเลือกตั้งอีกด้วย

มารยาทการใช้ก็ง่าย ถ้าคนไทยแนะนำตัวด้วยชื่อเล่น ให้เรียกชื่อนั้น อย่าถามหาชื่อจริงแทน เติม พี่ ข้างหน้าถ้าอายุมากกว่า เติม น้อง ถ้าอายุน้อยกว่า และอย่าหัวเราะความหมายของชื่อเล่น เพราะชื่อที่ฟังตลกในภาษาอังกฤษมักถูกเลือกเพราะเสียงหรือความหมายในภาษาไทย อีกข้อที่ต้องระวัง ชื่อเล่นที่มาจากรูปร่างอย่าง อ้วน หรือ ดำ เป็นชื่อที่พ่อแม่ตั้งให้ลูกเองได้ แต่คนอื่นเอาไปเรียกตามอาจกลายเป็นการล้อเลียน ไม่ใช่ชื่อเล่น

ชื่อเล่นจึงไม่ใช่แค่ชื่อสั้นๆ เอาไว้เรียกง่าย มันคือระบบชื่อเดิมของคนไทยที่รอดจากการมาของนามสกุลเมื่อกว่าร้อยปีก่อน เป็นชื่อที่กฎหมายไม่รู้จัก แต่เป็นชื่อที่ทุกคนจำได้ และเป็นชื่อที่บอกยุคสมัยของเจ้าของได้ดีกว่าชื่อจริงเสียอีก ครั้งต่อไปที่ได้ยินชื่อเล่นใคร ลองเดาดูว่าคนคนนั้นเกิดยุคไหน คำตอบอาจใกล้เคียงกว่าที่คิด

⚠ แจ้งเนื้อหาไม่เหมาะสม 
พีรพัฒน์ พีพี's profile
มีผู้เข้าชมแล้ว 1 ครั้ง
เขียนโดย พีรพัฒน์ พีพี
เขียนบทความเกร็ดความรู้ เรื่องเล่า และ fact-check บน Postjung เน้นเช็กข้อเท็จจริงจากแหล่งทางการก่อนเผยแพร่ทุกครั้ง
เป็นกำลังใจให้เจ้าของกระทู้โดยการ VOTE และ SHARE
Hot Topic ที่น่าสนใจอื่นๆ
ไฝเยอะแปลว่าจูบเก่ง จริงไหม?ประวัตินามสกุลคนไทย เมื่อก่อนตั้งได้ แต่เดี๋ยวนี้ห้ามตั้งเปิด 5 ประเทศในโลกที่ใช้ “ระบบกษัตริย์” สืบทอดยาวนานที่สุดในประวัติศาสตร์ บางราชวงศ์มีรากเก่าแก่กว่าพันปี!ละครและซีรีส์ไทยที่โด่งดังในต่างประเทศมากที่สุด จนสร้างชื่อเสียงให้วงการบันเทิงไทยหนังไทยเรื่องแรก ที่ทำรายได้ทะลุ 1 พันล้านบาทในต่างประเทศส่องเลขปิงปองและเลขธูป แม่ผึ้ง พุ่มพวง ดวงจันทร์ วัดทับกระดาน วันที่ 16 พฤศจิกายน 2569เงินล้าน เปิดเลขเด่นงวด 1 ธ.ค. 69 จัดเต็มชุดจับคู่ 4 แถว เน้นเลขวิ่งตัวเดียว!หวย 1 ธันวาคม 2569 เปิดสถิติย้อนหลัง 20 ปี! เจาะเลขรางวัลที่ 1-เลขท้าย 2 ตัว มีเลขไหนเคยออกซ้ำบ้าง?ทำไมไม่ควรเสียบเครื่องใช้ไฟฟ้ากำลังสูงรวมกันในปลั๊กพ่วงOK ล็อตเตอรี่ รวม 10 เลขขายดี เปิดแนวทาง 4 สำนักดัง จับจุดเลขเด่นงวด 16 พ.ย. 69ความเสี่ยงของสเปรย์แอลกอฮอล์ พาวเวอร์แบงก์ และไฟแช็กในรถตากแดดเตือนภัยไข้หูดับโคราช! ปี 2569 ป่วยแล้ว 76 ราย เสียชีวิต 9 ราย ย้ำสายกินหมูดิบ–หมูกระทะต้องระวัง
ดู Hot Topic ทั้งหมด
กระทู้อื่นๆในบอร์ด สาระ เกร็ดน่ารู้
วิธีเลือกสีหลอดไฟแอลอีดีให้เหมาะกับห้องและการอ่านหนังสือทำไมการเสียบเครื่องใช้ไฟฟ้าทำความร้อนรวมกันจึงเสี่ยงไฟไหม้สัญญาณยางเสื่อมที่ควรตรวจแม้ดอกยางยังลึกทำไมท่ออ่างล้างจานจึงตันและมีกลิ่นเหม็นเปรี้ยว
ตั้งกระทู้ใหม่