วิธีวัดค่า pH และสารละลายในน้ำดื่มด้วยตัวเอง
* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th
น้ำประปาหมู่บ้านที่ไหลออกจากก๊อกใสเหมือนเดิม อาจทำให้เราคิดว่าเครื่องกรองที่บ้านยังทำงานดีอยู่ แต่พอลองจุ่มปากกาวัดคุณภาพน้ำลงไป ตัวเลขที่เห็นกลับเปลี่ยนจากครั้งก่อน จนไม่แน่ใจว่าควรเปลี่ยนไส้กรองหรือยัง
เครื่องวัดค่า pH และเครื่องวัด TDS ช่วยติดตามความเปลี่ยนแปลงของน้ำได้ แต่ต้องรู้ก่อนว่าแต่ละเครื่องกำลังวัดอะไร รวมถึงเครื่องกรองที่บ้านใช้ระบบแบบไหน
ค่า pH และ TDS เพียงอย่างเดียวบอกไม่ได้ว่าน้ำปลอดภัยหรือไส้กรองทุกชนิดเสื่อมแล้ว ตัวเลขที่เปลี่ยนไปเป็นสัญญาณให้ตรวจซ้ำและหาสาเหตุ โดยเฉพาะเครื่องกรอง RO ที่ออกแบบมาเพื่อลดสารละลายบางชนิด ส่วนไส้กรองคาร์บอนอาจหมดอายุได้แม้ค่า TDS แทบไม่เปลี่ยน
เตรียมน้ำและอุปกรณ์ก่อนวัด
เตรียมแก้วสะอาดสองใบสำหรับน้ำก่อนกรองและหลังกรอง เก็บตัวอย่างใกล้เคียงกัน เปิดน้ำตามวิธีที่ผู้ผลิตเครื่องกรองแนะนำก่อนเก็บ และวัดทันที โดยเฉพาะค่า pH ที่อาจเปลี่ยนเมื่อทิ้งน้ำไว้
ล้างหัววัดด้วยน้ำกลั่นก่อนใช้และระหว่างตัวอย่าง ซับเบา ๆ ตามคู่มือ จากนั้นจุ่มหัววัดให้ถึงระดับที่กำหนด รอจนตัวเลขนิ่งแล้วจดค่า อย่าจุ่มตัวเครื่องลึกเกินขีดที่ระบุ หากวัดซ้ำแล้วได้ต่างกันมาก ให้ตรวจความสะอาดหัววัด แบตเตอรี่ และการสอบเทียบก่อน
จดวันที่ จุดเก็บ อุณหภูมิถ้าเครื่องแสดงผล และสภาพเครื่องกรองไว้ด้วย การวัดด้วยเครื่องเดิมในสภาพใกล้เคียงกันช่วยให้เปรียบเทียบครั้งต่อไปได้ง่ายขึ้น
อ่านค่า pH อย่างไร
ค่า pH บอกความเป็นกรดหรือด่างของน้ำ โดย 7 เป็นกลาง ต่ำกว่า 7 มีความเป็นกรด และสูงกว่า 7 มีความเป็นด่าง ก่อนใช้เครื่องวัดแบบดิจิทัลควรสอบเทียบด้วยสารละลายมาตรฐานตามคู่มือ และเก็บหัววัดตามคำแนะนำของผู้ผลิต กระดาษทดสอบ pH ใช้ดูคร่าว ๆ ได้ แต่ความละเอียดขึ้นอยู่กับชนิดของแถบทดสอบ
เกณฑ์คุณภาพน้ำประปาดื่มได้ของกรมอนามัย พ.ศ. 2563 ระบุค่า pH ไว้ที่ 6.5–8.5 หากวัดได้นอกช่วง ให้สอบเทียบและวัดซ้ำ แล้วแจ้งผู้ดูแลระบบประปาหรือปรึกษาห้องปฏิบัติการเพื่อหาสาเหตุ ค่า pH ที่อยู่ในช่วงไม่ได้ยืนยันว่าไม่มีเชื้อโรคหรือสารพิษ
ค่า TDS บอกอะไรได้บ้าง
TDS คือปริมาณของแข็งที่ละลายอยู่ในน้ำทั้งหมด เครื่องวัดแบบปากกาทั่วไปประเมินค่าจากการนำไฟฟ้า จึงให้ค่าโดยประมาณ มักแสดงเป็น ppm หรือมิลลิกรัมต่อลิตร ค่าอาจได้รับผลจากอุณหภูมิและวิธีแปลงค่าของเครื่อง ควรสอบเทียบตามคู่มือและใช้เครื่องเดิมติดตามแนวโน้ม
เกณฑ์กรมอนามัยฉบับเดียวกันระบุ TDS ไม่เกิน 500 มิลลิกรัมต่อลิตร แต่ตัวเลขจากปากกาเป็นค่าคัดกรอง ไม่ใช่ผลยืนยันตามวิธีห้องปฏิบัติการ และเลขต่ำไม่ได้แปลว่าปราศจากสารอันตราย เครื่องไม่สามารถแยกได้ว่าค่าที่อ่านมาจากแร่ธาตุชนิดใด อีกทั้งไม่ใช่เครื่องตรวจเชื้อโรคหรือตรวจสารหนูและตะกั่วโดยตรง
ใช้เปรียบเทียบเครื่องกรองแบบไหนได้
สำหรับเครื่องกรอง RO ให้เปรียบเทียบค่าก่อนและหลังกรองกับค่าที่เคยวัดไว้เมื่อระบบทำงานปกติ หากน้ำหลังกรองมีค่า TDS สูงขึ้นต่อเนื่อง หรือเข้าใกล้ค่าก่อนกรองมากกว่าปกติ ควรตรวจซ้ำและให้ช่างตรวจเยื่อกรอง แรงดัน และระบบตามคู่มือ เพราะน้ำต้นทางที่เปลี่ยนไปหรือขั้นตอนเติมแร่หลังกรองก็มีผลต่อตัวเลขได้เช่นกัน
ส่วนเครื่องกรองตะกอนหรือคาร์บอน ไม่ควรตัดสินอายุไส้กรองจาก TDS เพียงอย่างเดียว คาร์บอนมักใช้ลดกลิ่นและรสบางอย่าง จึงอาจทำงานตามหน้าที่โดยที่ค่า TDS เปลี่ยนเพียงเล็กน้อย ให้เปลี่ยนไส้กรองตามระยะเวลาและปริมาณน้ำที่ผู้ผลิตกำหนด พร้อมสังเกตน้ำไหลช้าลง กลิ่น รส หรือสีที่ผิดไป แล้วให้ผู้ดูแลตรวจระบบ
เมื่อสงสัยว่าน้ำปนเปื้อน
ติดต่อผู้ดูแลประปาหมู่บ้าน องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น หรือหน่วยงานสาธารณสุขในพื้นที่ เพื่อขอผลตรวจคุณภาพน้ำล่าสุดและสอบถามการส่งตรวจเพิ่มเติม หากกังวลเรื่องเชื้อโรคหรือโลหะหนัก ต้องระบุรายการที่ต้องการตรวจ และขอภาชนะกับวิธีเก็บตัวอย่างจากห้องปฏิบัติการก่อน เพราะการเก็บแต่ละรายการต่างกัน
หากมีเหตุให้สงสัยการปนเปื้อนที่อาจเป็นอันตราย ให้ใช้น้ำจากแหล่งที่ทราบว่าปลอดภัยสำหรับดื่มและปรุงอาหารระหว่างรอคำแนะนำ การต้มช่วยฆ่าเชื้อโรคหลายชนิด แต่ไม่กำจัดโลหะหนักอย่างสารหนูหรือตะกั่ว เครื่องวัดที่บ้านจึงมีประโยชน์ในการจับความเปลี่ยนแปลง ส่วนคำตอบว่าน้ำผ่านเกณฑ์ด้านใดต้องอาศัยการตรวจให้ตรงกับสิ่งที่สงสัย
https://www.cdc.gov/drinking-water/prevention/about-choosing-home-water-filters.html
https://www.cdc.gov/drinking-water/about/about-home-water-treatment-systems.html
https://www.epa.gov/sdwa/drinking-water-regulations-and-contaminants
ส่องเลขปิงปองและเลขธูป แม่ผึ้ง พุ่มพวง ดวงจันทร์ วัดทับกระดาน วันที่ 16 พฤศจิกายน 2569
ชาร์จมือถือข้ามคืนทุกวันทำให้แบตเสื่อมเร็วไหม
เปิด 5 ประเทศในโลกที่ใช้ “ระบบกษัตริย์” สืบทอดยาวนานที่สุดในประวัติศาสตร์ บางราชวงศ์มีรากเก่าแก่กว่าพันปี!
OK ล็อตเตอรี่ รวม 10 เลขขายดี เปิดแนวทาง 4 สำนักดัง จับจุดเลขเด่นงวด 16 พ.ย. 69
ประวัตินามสกุลคนไทย เมื่อก่อนตั้งได้ แต่เดี๋ยวนี้ห้ามตั้ง
ดับเจ็บอื้อ!! หลังเกิดเหตุไฟไหม้อาคารพาณิชย์ในภูเก็ต
น้องอันดามัน” เยี่ยมบุ๋ม ปนัดดา รอบ 2 เจอสื่อถามถึงแม่ เผยคำตอบสั้น ๆ ทำเอาหลายคนเข้าใจทันทีว่าทำไมไม่พูด!
ฝันเห็นโลงศพ งานศพ และคนตายฟื้น หมายถึงอะไร
ยูเครนโจมตีสะพานไครเมียของรัสเซีย ด้วยโดรนจำนวน 1,300 ลำ
เปิดประวัติ 5 ตระกูลขุนนางผู้ทรงอิทธิพลของไทย จากราชสำนักโบราณสู่ชื่อสกุลที่ยังปรากฏถึงปัจจุบัน
10 จักรยานในตำนานยุค 90 ที่คนยุคนั้นไม่มีวันลืม
วิธีอ่านผลตรวจสารหนูและแบคทีเรียในน้ำดื่มของชุมชน







