การกะพริบตาและจับจมูกบอกได้ไหมว่าใครกำลังโกหก
* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th
ระหว่างคุยเรื่องสำคัญ อีกฝ่ายกะพริบตาถี่ขึ้นแล้วเอามือแตะจมูก ก่อนจะตอบคำถามจนจบ คนฟังอาจเริ่มสงสัยว่าท่าทางเหล่านั้นกำลังบอกอะไรบางอย่าง
ความเชื่อเรื่องร่างกายหลุดพิรุธฟังดูมีเหตุผล เพราะคนเราอาจเครียดหรือใช้ความคิดมากขึ้นเมื่อต้องแต่งเรื่อง แต่ความเครียดและการใช้ความคิดเกิดขึ้นได้กับคนที่พูดความจริงเช่นกัน โดยเฉพาะเมื่อต้องตอบเรื่องที่จำยากหรือกลัวว่าจะไม่มีใครเชื่อ
การกะพริบตาหรือจับจมูกเพียงอย่างเดียวใช้ตัดสินว่าใครโกหกไม่ได้ และยังไม่มีหลักฐานว่าร่างกายจะแสดงพิรุธออกมาก่อนพูดจบประโยคเสมอไป งานทบทวนในวารสาร Annual Review of Psychology พบว่าสัญญาณทางพฤติกรรมที่ศึกษากันมีความแตกต่างเล็กน้อยและไม่แม่นยำพอสำหรับใช้ฟันธงเป็นรายคน
กะพริบตาถี่ขึ้นหมายถึงอะไร
จังหวะกะพริบตาเปลี่ยนได้จากหลายสาเหตุ เช่น ตาแห้ง แสงจ้า ความเหนื่อย การจดจ่อ หรือความตื่นเต้น ขณะที่ผลวิจัยเรื่องการโกหกก็ไม่ได้ชี้ไปทางเดียวกันทั้งหมด งานบางชิ้นพบว่าผู้เข้าร่วมกะพริบตาน้อยลงขณะโกหก ส่วนอีกงานพบว่ากะพริบมากขึ้นภายใต้เงื่อนไขการทดลองที่ต่างกัน
งานทดลองสถานการณ์จำลองอาชญากรรมกับผู้เข้าร่วมชาวจีนซึ่งตีพิมพ์ในปี 2024 ไม่พบความแตกต่างของการกะพริบตาระหว่างกลุ่มที่พูดความจริงกับกลุ่มที่โกหกอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ผลนี้ไม่ได้หมายความว่าทุกคนจะกะพริบเหมือนกัน แต่บอกเราได้ว่าไม่มีจำนวนครั้งที่นำไปใช้จับโกหกได้ทั่วไป
แล้วการจับจมูกล่ะ
คนเราอาจแตะจมูกเพราะคัน ระคายเคือง เป็นภูมิแพ้ หรือทำไปตามความเคยชิน บางคนขยับมือเข้าหาใบหน้าเมื่อรู้สึกประหม่า แต่ความประหม่าก็เกิดได้ทั้งตอนพูดจริงและพูดเท็จ จึงไม่มีเหตุผลพอจะกล่าวหาจากท่าทางนี้
ในการทดลองเดียวกัน นักวิจัยพบว่ากลุ่มที่โกหกมีพฤติกรรมแตะหรือขยับเกี่ยวกับร่างกายตนเองมากกว่าเมื่อปรับข้อมูลบางปัจจัยในการวิเคราะห์ แต่พฤติกรรมกลุ่มนี้ครอบคลุมหลายท่าทาง ไม่ได้หมายถึงการจับจมูกโดยเฉพาะ และผลจากสถานการณ์จำลองเพียงงานเดียวก็ใช้ตัดสินคนในชีวิตจริงไม่ได้
ภาพรวมของงานวิจัยยิ่งชวนให้ระวังการตีความ บททบทวนที่รวบรวมงานศึกษาก่อนหน้าระบุว่า จากพฤติกรรม 158 ลักษณะที่นำมาวิเคราะห์ มี 118 ลักษณะที่ไม่พบความสัมพันธ์กับการโกหก ส่วนลักษณะที่พบความสัมพันธ์ก็มักแตกต่างกันเพียงเล็กน้อยระหว่างกลุ่ม
ถ้าอยากรู้ข้อเท็จจริง ควรทำอย่างไร
เริ่มจากฟังให้อีกฝ่ายเล่าโดยไม่ขัด แล้วถามรายละเอียดที่ตรวจสอบได้ เช่น เหตุการณ์เกิดขึ้นเมื่อไร ใครอยู่ด้วย หรือมีเอกสารใดช่วยยืนยันได้ จากนั้นนำคำบอกเล่าไปเทียบกับข้อมูลอิสระเท่าที่หาได้ พร้อมเปิดโอกาสให้เจ้าตัวอธิบายจุดที่ไม่ตรงกัน
รายละเอียดที่เปลี่ยนไปก็ควรถามต่อ ไม่ใช่ถือเป็นหลักฐานเด็ดขาด เพราะคนอาจจำผิด สับสนเรื่องเวลา หรือแก้ข้อมูลเมื่อจำได้มากขึ้น หากเรื่องนั้นมีผลต่อหน้าที่การงาน ความสัมพันธ์ หรือสิทธิของใคร การตรวจสอบหลักฐานและรับฟังคำอธิบายย่อมเป็นธรรมกว่าการตัดสินจากสายตาหรือมือที่ขยับเพียงครั้งเดียว
OK ล็อตเตอรี่ รวม 10 เลขขายดี เปิดแนวทาง 4 สำนักดัง จับจุดเลขเด่นงวด 16 พ.ย. 69
ดื่มกาแฟดำหลังตื่นนอนขณะท้องว่างส่งผลต่อร่างกายอย่างไร
10 ย่านเมืองเก่าทรงเสน่ห์ในไทย สถาปัตยกรรมคลาสสิก สายถ่ายรูปและประวัติศาสตร์ต้องมา
ส่องเลขปิงปองและเลขธูป แม่ผึ้ง พุ่มพวง ดวงจันทร์ วัดทับกระดาน วันที่ 16 พฤศจิกายน 2569
หวยลาววันนี้ 16 พ.ย. 69 เปิดแนวทางเลขเด่น 3-6 เจาะชุด 2 ตัว 3 ตัว พร้อมวิเคราะห์ตัวเลขที่น่าจับตา
เปิด 5 ประเทศในโลกที่ใช้ “ระบบกษัตริย์” สืบทอดยาวนานที่สุดในประวัติศาสตร์ บางราชวงศ์มีรากเก่าแก่กว่าพันปี!
10 อันดับวัดโบราณในไทย สถาปัตยกรรมงดงาม วัฒนธรรมทรงคุณค่า
ประวัตินามสกุลคนไทย เมื่อก่อนตั้งได้ แต่เดี๋ยวนี้ห้ามตั้ง
น้องอันดามัน” เยี่ยมบุ๋ม ปนัดดา รอบ 2 เจอสื่อถามถึงแม่ เผยคำตอบสั้น ๆ ทำเอาหลายคนเข้าใจทันทีว่าทำไมไม่พูด!
เลขเด็ด "ปฏิทินคำชะโนด" งวดวันที่ 1 ธันวาคม 2569 สายพญานาค อย่าพลาด!!
เปิดประวัติ 5 ตระกูลขุนนางผู้ทรงอิทธิพลของไทย จากราชสำนักโบราณสู่ชื่อสกุลที่ยังปรากฏถึงปัจจุบัน
ในเกาหลีเหนือ บุหรี่ญี่ปุ่นมีค่าเหมือนทองแท่ง






