จังหวัดไหนที่หน่วยงานราชการนิยมไปศึกษาดูงานมากที่สุด
เวลาหน่วยงานราชการจัดโครงการศึกษาดูงาน หลายคนอาจนึกถึงการเดินทางไปต่างจังหวัดเพื่อเยี่ยมชมสถานที่สำคัญ แต่เบื้องหลังการเดินทางเหล่านี้มีอะไรมากกว่าการเปลี่ยนบรรยากาศ เพราะแต่ละพื้นที่มีองค์ความรู้ที่แตกต่างกัน ทั้งการบริหารท้องถิ่น การพัฒนาชุมชน การจัดการสิ่งแวดล้อม และการศึกษา
เมื่อลองตรวจสอบข่าวประชาสัมพันธ์และรายงานกิจกรรมจากเว็บไซต์หน่วยงานราชการในช่วงปี 2568–2569 พบชื่อจังหวัดระยองและจันทบุรีปรากฏร่วมกันในโครงการศึกษาดูงานของหลายหน่วยงานอย่างน่าสนใจ
คำถามคือ สองจังหวัดนี้มีอะไรที่ทำให้หน่วยงานต่าง ๆ เลือกเดินทางไปเรียนรู้ และเราสามารถเรียกทั้งสองแห่งว่าเป็นจังหวัดที่ได้รับความนิยมมากที่สุดได้จริงหรือไม่
ระยอง–จันทบุรี คู่จังหวัดที่ปรากฏในหลายโครงการศึกษาดูงาน
หลักฐานจากเว็บไซต์หน่วยงานราชการแสดงให้เห็นว่า ระยองและจันทบุรีเป็นปลายทางของโครงการศึกษาดูงานหลายโครงการในช่วงเวลาที่ตรวจสอบ
ตัวอย่างหนึ่งคือ สำนักสิ่งแวดล้อม กรุงเทพมหานคร จัดโครงการสัมมนาและศึกษาดูงานด้านการดูแลพื้นที่สีเขียว ระหว่างวันที่ 28–30 มกราคม 2569 โดยนำบุคลากรจากสำนักสิ่งแวดล้อมและสำนักงานเขตทั้ง 50 เขต รวม 160 คน เดินทางไปศึกษาดูงานที่จังหวัดระยองและจันทบุรี
เป้าหมายของโครงการไม่ได้มีเพียงการเยี่ยมชมสถานที่ แต่ต้องการให้บุคลากรเรียนรู้กรณีศึกษาที่เป็นเลิศด้านการพัฒนาและอนุรักษ์พื้นที่สีเขียวอย่างยั่งยืน เพื่อนำความรู้กลับไปใช้กำหนดแนวทางและแผนพัฒนาพื้นที่สีเขียวของกรุงเทพมหานคร
อีกตัวอย่างคือ องค์การบริหารส่วนตำบลเมืองทุ่ง จัดโครงการฝึกอบรมและศึกษาดูงานเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการปฏิบัติงานของบุคลากร ประจำปีงบประมาณ 2569 โดยเดินทางไปจังหวัดจันทบุรีและระยอง ระหว่างวันที่ 28 เมษายน–1 พฤษภาคม 2569
นอกจากนี้ องค์การบริหารส่วนตำบลคูเมือง จังหวัดยโสธร ยังเผยแพร่รายงานการจัดโครงการฝึกอบรม สัมมนา และทัศนศึกษาดูงานนอกสถานที่ ระหว่างวันที่ 24–27 มีนาคม 2568 โดยระบุจังหวัดระยองและจันทบุรีเป็นจุดหมายเช่นกัน
หลักฐานเหล่านี้ทำให้เห็นว่าทั้งสองจังหวัดเป็นพื้นที่ที่มีการจัดกิจกรรมศึกษาดูงานจริงจากหน่วยงานที่แตกต่างกัน ไม่ใช่เพียงการกล่าวถึงในฐานะแหล่งท่องเที่ยวทั่วไป
ระยองมีอะไรให้เรียนรู้มากกว่าทะเลและแหล่งท่องเที่ยว
เมื่อพูดถึงจังหวัดระยอง หลายคนอาจนึกถึงชายหาด เกาะเสม็ด ผลไม้ และนิคมอุตสาหกรรม แต่ในมุมของการศึกษาดูงาน จังหวัดนี้ยังมีพื้นที่เรียนรู้ด้านสิ่งแวดล้อมและการจัดการทรัพยากรธรรมชาติ
ตัวอย่างที่เห็นได้ชัดคือ โครงการของกรมทรัพยากรน้ำ ซึ่งดำเนินกิจกรรมส่งเสริมการใช้ประโยชน์จากทรัพยากรธรรมชาติในพื้นที่ชุ่มน้ำบึงสำนักใหญ่ หรือหนองจำรุง จังหวัดระยอง ในเดือนสิงหาคม 2569
กิจกรรมดังกล่าวมีการศึกษาดูงานที่สวนพฤกษศาสตร์ระยอง การเรียนรู้ระบบนิเวศพื้นที่ชุ่มน้ำ และศูนย์กสิกรรมธรรมชาติสองสลึง เพื่อให้ผู้เข้าร่วมเข้าใจแนวทางการบริหารจัดการทรัพยากรน้ำและการใช้ประโยชน์จากธรรมชาติให้สอดคล้องกับวิถีชุมชน
อีกด้านหนึ่ง ระยองยังปรากฏในกิจกรรมศึกษาดูงานด้านการบริหารจัดการท้องถิ่น โดยมีหน่วยงานเดินทางไปเรียนรู้ที่เทศบาลตำบลทับมา
จึงเห็นได้ว่าจุดเด่นของระยองไม่ได้จำกัดอยู่ที่การท่องเที่ยว แต่ยังมีกรณีศึกษาเกี่ยวกับสิ่งแวดล้อม การจัดการทรัพยากร และการบริหารพื้นที่ที่สามารถนำไปประยุกต์ใช้กับการทำงานของหน่วยงานอื่นได้
จันทบุรี จุดหมายที่มีตัวอย่างด้านการศึกษาและการพัฒนาพื้นที่
จันทบุรีเป็นอีกจังหวัดที่ปรากฏร่วมกับระยองในโครงการศึกษาดูงานหลายครั้ง โดยมีตัวอย่างที่น่าสนใจจากหน่วยงานด้านการศึกษา
เมื่อวันที่ 20 สิงหาคม 2569 สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาอุดรธานี เขต 1 นำคณะผู้บริหารสถานศึกษาเข้าศึกษาดูงานด้านการบริหารจัดการที่เป็นเลิศ หรือ Best Practice ณ โรงเรียนอนุบาลจันทบุรี
โครงการนี้ยังเชื่อมโยงการเรียนรู้ไปยังบริษัท พีทีที แอลเอ็นจี จำกัด จังหวัดระยอง เพื่อศึกษาด้านการบริหารจัดการและแลกเปลี่ยนประสบการณ์ระหว่างหน่วยงาน
กรณีดังกล่าวสะท้อนให้เห็นว่าการเลือกจังหวัดศึกษาดูงานไม่ได้จำกัดอยู่ในประเภทเดียว แต่สามารถเชื่อมโยงการเรียนรู้หลายด้านไว้ในทริปเดียวกันได้
จันทบุรีจึงมีตัวอย่างพื้นที่เรียนรู้ที่เกี่ยวข้องกับการศึกษา การบริหารสถานศึกษา และการแลกเปลี่ยนแนวปฏิบัติระหว่างองค์กร
ทำไมหน่วยงานราชการจึงเลือกเดินทางไปศึกษาดูงานต่างจังหวัด
เหตุผลสำคัญไม่ได้อยู่ที่จังหวัดนั้นสวยงามหรือมีสถานที่ท่องเที่ยวมากเพียงใด แต่อยู่ที่ว่าพื้นที่ปลายทางมีความรู้หรือประสบการณ์ที่หน่วยงานผู้เดินทางต้องการนำกลับไปใช้หรือไม่
ตัวอย่างจากโครงการที่ตรวจสอบพบวัตถุประสงค์แตกต่างกันอย่างชัดเจน
1. เรียนรู้การบริหารจัดการท้องถิ่น
องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นอาจต้องการแลกเปลี่ยนแนวทางการทำงาน การบริหารบุคลากร การจัดบริการสาธารณะ และการพัฒนาชุมชน
2. เรียนรู้ด้านสิ่งแวดล้อม
พื้นที่สีเขียว สวนพฤกษศาสตร์ พื้นที่ชุ่มน้ำ และระบบนิเวศ เป็นแหล่งเรียนรู้สำหรับหน่วยงานที่เกี่ยวข้องกับสิ่งแวดล้อมและทรัพยากรธรรมชาติ
3. เรียนรู้การบริหารการศึกษา
โรงเรียนที่มีแนวปฏิบัติที่ดีสามารถเป็นกรณีศึกษาให้ผู้บริหารสถานศึกษาและบุคลากรทางการศึกษาได้แลกเปลี่ยนประสบการณ์
4. นำความรู้กลับไปพัฒนาหน่วยงาน
เป้าหมายที่สำคัญที่สุดคือการนำสิ่งที่ได้เรียนรู้ไปปรับใช้กับพื้นที่และภารกิจของตนเอง ไม่ใช่เพียงการเดินทางไปเยี่ยมชมสถานที่เท่านั้น
จังหวัดไหนมีคณะศึกษาดูงานมากที่สุดในประเทศไทย
คำถามนี้ยังไม่มีคำตอบที่สามารถยืนยันเป็นอันดับหนึ่งได้จากหลักฐานที่ตรวจสอบ
แม้ระยองและจันทบุรีจะปรากฏในรายงานกิจกรรมของหลายหน่วยงาน แต่ข้อมูลที่พบเป็นข่าวประชาสัมพันธ์และรายงานโครงการแยกตามหน่วยงาน ไม่ใช่ฐานข้อมูลกลางที่รวบรวมจำนวนคณะศึกษาดูงานจากทั่วประเทศ
การจะจัดอันดับจังหวัดอย่างถูกต้องต้องมีข้อมูลอย่างน้อย 5 ประการ ได้แก่
จำนวนโครงการศึกษาดูงานที่เดินทางไปแต่ละจังหวัด
จำนวนหน่วยงานที่เดินทาง โดยแยกหน่วยงานที่ซ้ำกัน
ช่วงเวลาที่ใช้เปรียบเทียบ เช่น ปีงบประมาณ 2568–2569
หลักเกณฑ์แยกการศึกษาดูงานออกจากการประชุม สัมมนา และการท่องเที่ยว
การตรวจสอบสถานที่ปลายทางและการนับกรณีที่หนึ่งโครงการเดินทางหลายจังหวัด
หากนำจำนวนข่าวประชาสัมพันธ์ที่ค้นพบมาเรียงลำดับทันที อาจทำให้จังหวัดที่ประชาสัมพันธ์กิจกรรมผ่านเว็บไซต์มากกว่าถูกเข้าใจผิดว่าเป็นจังหวัดที่มีผู้เดินทางไปศึกษาดูงานมากที่สุด
ดังนั้น การกล่าวว่าระยองหรือจันทบุรีเป็นอันดับหนึ่งของประเทศในขณะนี้จึงยังไม่เหมาะสม
การศึกษาดูงานที่ดีควรวัดจากอะไร
การศึกษาดูงานที่มีคุณค่าไม่ควรวัดจากจำนวนจังหวัดที่เดินทางไปหรือจำนวนสถานที่ที่ได้เยี่ยมชมเท่านั้น แต่ควรพิจารณาว่าผู้เข้าร่วมได้รับความรู้และสามารถนำไปพัฒนางานได้จริงหรือไม่
หน่วยงานที่จัดโครงการสามารถประเมินผลได้จากการกำหนดเป้าหมายการเรียนรู้ก่อนเดินทาง การจัดทำรายงานหลังศึกษาดูงาน การแลกเปลี่ยนองค์ความรู้ภายในองค์กร และการติดตามผลการนำแนวทางที่ได้ไปปรับใช้
เพราะท้ายที่สุดแล้ว ความสำเร็จของการศึกษาดูงานไม่ได้อยู่ที่ระยะทางที่เดินทางไป แต่อยู่ที่ความเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นหลังจากกลับมาทำงาน
สรุป: ระยองและจันทบุรีเป็นสองจังหวัดที่น่าจับตาในแวดวงศึกษาดูงาน
จากหลักฐานของหน่วยงานราชการที่ตรวจสอบในช่วงปี 2568–2569 พบว่าจังหวัดระยองและจันทบุรีปรากฏเป็นจุดหมายของโครงการศึกษาดูงานหลายรูปแบบ ทั้งด้านสิ่งแวดล้อม การพัฒนาบุคลากร การบริหารท้องถิ่น และการศึกษา
จุดน่าสนใจคือทั้งสองจังหวัดมีแหล่งเรียนรู้ที่หลากหลายและสามารถเชื่อมโยงกับภารกิจของหน่วยงานที่แตกต่างกันได้
อย่างไรก็ตาม ยังไม่มีข้อมูลเพียงพอที่จะสรุปว่าจังหวัดใดเป็นอันดับหนึ่งของประเทศไทย
สิ่งที่บทความนี้ยืนยันได้คือ ระยองและจันทบุรีเป็นตัวอย่างของจังหวัดที่มีหลักฐานการจัดกิจกรรมศึกษาดูงานจากหลายหน่วยงาน และเป็นพื้นที่ที่น่าสนใจสำหรับผู้ที่กำลังมองหาแหล่งเรียนรู้เพื่อพัฒนาการทำงานขององค์กร
เพราะการศึกษาดูงานที่ดี ไม่ใช่แค่การไปเห็น แต่ต้องกลับมาทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงได้จริง
2. โครงการศึกษาดูงานปี 2569
3. ศึกษาดูงานโรงเรียนอนุบาลจันทบุรี
4. พื้นที่ชุ่มน้ำและแหล่งเรียนรู้จังหวัดระยอง
5. ศึกษาดูงานเทศบาลตำบลทับมา
6. โครงการศึกษาดูงานปี 2568
7. โครงการศึกษาดูงานระยองและจันทบุรี
ทำไม ตู้แช่ไอศกรีมตามร้านค้า ถึงต้องมีฝากระจกเลื่อนโค้งโค้งมนทึบแสงบางส่วน?
ประวัตินามสกุลคนไทย เมื่อก่อนตั้งได้ แต่เดี๋ยวนี้ห้ามตั้ง
ดับเจ็บอื้อ!! หลังเกิดเหตุไฟไหม้อาคารพาณิชย์ในภูเก็ต
เปิด 5 ประเทศในโลกที่ใช้ “ระบบกษัตริย์” สืบทอดยาวนานที่สุดในประวัติศาสตร์ บางราชวงศ์มีรากเก่าแก่กว่าพันปี!
หนังไทยเรื่องแรก ที่ทำรายได้ทะลุ 1 พันล้านบาทในต่างประเทศ
ทำไม หัวจ่ายน้ำมันที่ปั๊ม ถึงต้องมีท่อโลหะวงแหวนเล็กๆ เจาะรูอยู่ตรงปลายท่อ?
เปิดประวัติ 5 ตระกูลขุนนางผู้ทรงอิทธิพลของไทย จากราชสำนักโบราณสู่ชื่อสกุลที่ยังปรากฏถึงปัจจุบัน
ทำไมการเข้าสังคมกับคนไม่สนิทจึงทำให้เหนื่อย
ส่องเลขปิงปองและเลขธูป แม่ผึ้ง พุ่มพวง ดวงจันทร์ วัดทับกระดาน วันที่ 16 พฤศจิกายน 2569
OK ล็อตเตอรี่ รวม 10 เลขขายดี เปิดแนวทาง 4 สำนักดัง จับจุดเลขเด่นงวด 16 พ.ย. 69
วิธีอ่านผลตรวจสารหนูและแบคทีเรียในน้ำดื่มของชุมชน
สิทธิของชาวบ้านเมื่อน้ำท่วมขังหลังสร้างถนนหรือนิคมอุตสาหกรรม
น้ำเสียจากฟาร์มเลี้ยงสัตว์ส่งผลต่อลำห้วยอย่างไร
ทำไม "ด้ามจับร่มพับกันแดด" ถึงต้องออกแบบให้มีลักษณะเป็นขอเกี่ยวโค้งงอโค้งมน?
เครื่องกรองอาร์โอและท่อพีวีซีกรองสารหนูในน้ำบาดาลได้ต่างกันอย่างไร
ทำไม "จานกระเบื้องเซรามิก" ทั่วไปถึงต้องเว้นพื้นที่ก้นจานด้านล่างให้เป็นวงแหวนสีขาวด้าน?



