ดอกเบี้ยนโยบายเหลือ 1% แต่ SME ยังกู้ยาก สินเชื่อกว่า 75% กระจุกที่ธุรกิจใหญ่ 15,000 ราย
ดอกเบี้ยนโยบายลงมาเหลือ 1% แล้ว แต่เจ้าของกิจการเล็กหลายคนยังรู้สึกเหมือนเดิม คือยื่นกู้ทีไรก็ยากทุกที ประเด็นนี้กลายเป็นเรื่องใหญ่ในวงการการเงินช่วงสุดสัปดาห์ที่ผ่านมา เมื่อ ดร.สมชัย สัจจพงษ์ ประธานกรรมการธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.) ออกมาเปิดประเด็นเมื่อวันที่ 14 พฤศจิกายน 2569 ว่าสินเชื่อของธุรกิจขนาดกลางและขนาดย่อม (SME) หดตัวต่อเนื่องมาเกือบ 17 ไตรมาสแล้ว และวันนี้ 16 พฤศจิกายน เวลา 14.00 น. ธปท. นัดสื่อมวลชนชี้แจงเรื่องนี้ บทความนี้สรุปจากข้อมูลที่เผยแพร่แล้วก่อนการแถลง
💰 เงินกว่า 75% ไปอยู่กับธุรกิจใหญ่ 15,000 ราย
ภาพที่ชัดที่สุดมาจากงานวิจัยของสถาบันวิจัยเศรษฐกิจป๋วย อึ๊งภากรณ์ (PIER) เรื่อง "Misallocation: โจทย์ใหญ่ของภาคการเงินในการเพิ่มศักยภาพเศรษฐกิจไทย" เผยแพร่เมื่อวันที่ 21 สิงหาคม 2569 วิเคราะห์งบการเงินของนิติบุคคลประมาณ 700,000 ราย ตั้งแต่ปี 2542–2567 ร่วมกับข้อมูลสินเชื่อรายสัญญาที่สถาบันการเงินรายงานต่อ ธปท.
ผลการศึกษาพบว่า สินเชื่อธุรกิจในปี 2568 มากกว่า 75% กระจุกอยู่กับธุรกิจขนาดใหญ่ประมาณ 15,000 ราย ขณะที่ SME ประมาณ 110,000 ราย ได้สินเชื่อรวมกันเพียงราว 25% เท่านั้น ยิ่งไปกว่านั้น ในกลุ่มธุรกิจใหญ่ยังมีสินเชื่อส่วนหนึ่งกระจุกตัวอยู่ในเครือข่ายธุรกิจขนาดใหญ่ที่สำคัญต่อระบบการเงิน (SiCorp) เพียง 25 กลุ่ม ซึ่งมีธุรกิจราว 1,000 แห่ง และได้สินเชื่อไปประมาณ 2 ใน 5 ของสินเชื่อธุรกิจใหญ่ทั้งหมด
ที่น่าตกใจกว่านั้นคือ แม้จะเทียบกันในกลุ่มธุรกิจที่มีประสิทธิภาพสูงสุด 30% แรกเหมือนกัน SME ยังได้รับสินเชื่อเพียงประมาณ 1 ใน 5 หรือราว 20% ขณะที่ธุรกิจขนาดใหญ่ได้รับมากกว่า 60% และ SME ในกลุ่มที่เก่งที่สุดนี้ยังต้องจ่ายดอกเบี้ยเฉลี่ยประมาณ 7.8% เทียบกับธุรกิจขนาดใหญ่ที่จ่ายเพียง 3.9% ทั้งที่เป็นกลุ่มประสิทธิภาพสูงเหมือนกัน
ภาพรวมนี้สอดคล้องกับเศรษฐกิจไทยที่เติบโตช้าลง โดยอัตราผลตอบแทนต่อสินทรัพย์ (ROA) ของภาคธุรกิจลดลงจากเฉลี่ย 8.3% ในปี 2556 เหลือเพียง 6.3% ในปี 2567
🏦 ทำไมแบงก์ถึงปล่อยกู้รายใหญ่สบายกว่า
คำถามที่เจ้าของกิจการเล็กถามบ่อยที่สุดคือ แบงก์ไม่ชอบ SME หรือ คำตอบตรงไปตรงมาคือ แบงก์มองที่ความเสี่ยงและข้อมูลเป็นหลัก หนี้เสีย (NPL) ของ SME ณ สิ้นปี 2568 อยู่ที่ประมาณ 9.0% เทียบกับธุรกิจขนาดใหญ่ที่เพียง 1.3% ช่องว่างนี้ทำให้แบงก์ระมัดระวังการปล่อยกู้รายเล็กมากเป็นพิเศษ ยิ่งเป็น SME รายใหม่ที่ไม่มีประวัติทางการเงินเลย ยิ่งถูกปฏิเสธสูงถึงประมาณ 78% ตามที่นายวิทัย รัตนากร ผู้ว่าการ ธปท. เคยพูดไว้ในงานเสวนา และถ้ามีประวัติหนี้เสียเดิม อัตราการปฏิเสธอาจสูงถึง 86–90%
แต่ต้องพูดให้แฟร์ด้วยว่า แบงก์ไม่ได้เป็นฝ่ายผิดเพียงฝ่ายเดียว เพราะความเสี่ยงของ SME สูงจริง อย่างไรก็ตาม งานวิจัยของ PIER ใช้แบบจำลองประเมินอัตราดอกเบี้ยที่เหมาะสมตามความเสี่ยงของผู้กู้แต่ละรายแล้ว ทั้งโอกาสผิดนัดชำระหนี้ ความสามารถทำกำไร การเติบโตของรายได้ ภาระหนี้ และหลักประกัน ผลปรากฏว่า SME ยังจ่ายดอกเบี้ยสูงกว่าระดับที่ความเสี่ยงอธิบายได้ ขณะที่ธุรกิจขนาดใหญ่จ่ายต่ำกว่าระดับดังกล่าว แปลว่าปัญหาไม่ได้อยู่แค่ความเสี่ยง แต่ระบบจัดสรรเงินยังเอนเอียงไปทางรายใหญ่อยู่ดี
อีกตัวเลขที่ต้องอ่านอย่างระมัดระวังคือ นิติบุคคลมากกว่า 80% ในฐานข้อมูลของงานวิจัยไม่มีสินเชื่อจากธนาคารพาณิชย์เลย แต่ตัวเลขนี้ไม่ได้แปลว่าทุกแห่งถูกปฏิเสธ เพราะบางกิจการไม่มีความต้องการกู้ยืมตั้งแต่แรก
⚖️ สองฝ่ายว่าอย่างไร
ฝั่งประธานบอร์ด ดร.สมชัยระบุว่า ตั้งแต่เข้ารับตำแหน่งเมื่อวันที่ 2 มิถุนายน 2568 คณะกรรมการ ธปท. มีมติตั้งแต่เดือนมิถุนายน 2568 ให้ศึกษาและเสนอประเด็นปรับปรุงกฎหมาย แต่ผ่านไปประมาณ 1 ปี 6 เดือน ผู้บริหาร ธปท. เสนอแก้ไขเพียงมาตราเดียวในกฎหมายธุรกิจสถาบันการเงิน ส่วนมาตรการที่ ธปท. เตรียมไว้อย่าง Your Data หรือ Open Data, Data Bureau และ SME Credit Portal ก็ยังไม่เกิดผลเป็นรูปธรรม ขณะที่มาตรการ SME Credit Boost และ Secure+ เกิดแล้วแต่ยังไม่เพียงพอ เขาเสนอให้ ธปท. กำกับดูแลกระบวนการพิจารณาสินเชื่อเข้มขึ้น รวมถึงสุ่มตรวจธนาคารที่มีอัตราปฏิเสธสินเชื่อสูงผิดปกติ
ฝั่งผู้บริหาร นายวิทัย รัตนากร ผู้ว่าการ ธปท. โพสต์ข้อความผ่านเฟซบุ๊กส่วนตัวเมื่อวันที่ 15 พฤศจิกายน เวลา 08.44 น. ว่า ปัญหาเชิงโครงสร้างเป็นเรื่องใหญ่ ไม่สามารถแก้ได้ด้วยโครงการใดโครงการเดียว และไม่สามารถทำได้ด้วยหน่วยงานใดหน่วยงานเดียว ต้องทำซ้ำๆ ทำไปเรื่อยๆ ถึงจะค่อยๆ บรรเทาปัญหาได้ แต่ที่สำคัญกว่าคือต้องลงมือทำจริงๆ ไม่ใช่แค่วิเคราะห์ปัญหา วิจารณ์คนอื่น หรือออกพีอาร์คำสวยหรู พร้อมสรุปผลงานรอบ 1 ปีว่า ธปท. ปรับทิศทางเชิงกลยุทธ์ให้เข้ามาประคับประคองเศรษฐกิจมากขึ้น ลดดอกเบี้ยนโยบาย 2 ครั้ง จาก 1.50% เหลือ 1% ดูแลอัตราแลกเปลี่ยน และออกนโยบายเฉพาะจุด 4 เรื่อง รวม 18 โครงการ พร้อมยอมรับว่ายังมีงานต้องทำต่ออีกมาก
วันนี้ 16 พฤศจิกายน เวลา 14.00–15.00 น. ธปท. จัดวงพูดคุยกับสื่อมวลชนในหัวข้อ "เล่าสู่กันฟังเรื่องการแก้ไข พ.ร.บ. ธปท." ที่ห้องสมานสโมสร อาคาร 2 ชั้น 2 ธปท. นำโดยผู้ว่าการ รองผู้ว่าการ และผู้บริหาร ธปท. โดยไม่มีการถ่ายทอดสดผ่าน Facebook และ YouTube
📋 เจ้าของกิจการเล็กทำอะไรได้บ้าง
ระหว่างที่มาตรการใหญ่ยังเดินหน้า สิ่งที่เจ้าของกิจการเล็กทำได้ทันทีมีอยู่ 5 อย่าง หนึ่ง เตรียมงบการเงินให้ครบและเป็นปัจจุบัน เพราะแบงก์ตัดสินใจจากข้อมูล ยิ่งข้อมูลชัดยิ่งมีโอกาส สอง ใช้ข้อมูลของตัวเองให้เป็นประโยชน์ มาตรการ Your Data และ SME Credit Portal ที่ ธปท. ผลักดัน ตั้งใจให้ประวัติการเงินของกิจการเล็กถูกมองเห็น สาม ยื่นกู้หลายแบงก์เพื่อเปรียบเทียบ เพราะเกณฑ์และเงื่อนไขของแต่ละแบงก์ต่างกัน อย่ายื่นที่เดียวแล้วจบ สี่ เตรียมหลักประกันหรือผู้ค้ำประกันให้พร้อม เพื่อลดความเสี่ยงในสายตาแบงก์ ห้า ถ้าถูกปฏิเสธ ขอเหตุผลเป็นลายลักษณ์อักษร เพื่อจะได้รู้ว่าต้องแก้จุดไหนก่อนยื่นใหม่
ข้อควรระวัง: อย่าแก้ปัญหากู้ยากด้วยการหันไปกู้เงินนอกระบบหรือกู้เกินกำลัง เพราะดอกเบี้ยแพงและเสี่ยงกลายเป็นหนี้เสียซ้ำ ทำให้โอกาสกู้ในระบบครั้งต่อไปยิ่งน้อยลง
✅ บทสรุป
ดอกเบี้ยนโยบายที่ลดลงเหลือ 1% ช่วยลดต้นทุนเงินในระบบได้ แต่ไม่ได้รับประกันว่าเงินจะไหลไปถึงรายย่อย ปัญหาที่แท้จริงอยู่ที่การกระจายสินเชื่อ ซึ่งกระจุกอยู่ที่ธุรกิจใหญ่มาตลอด SME ที่จ้างงานถึง 13.6 ล้านคน หรือประมาณ 70% ของการจ้างงานทั้งประเทศ และสร้าง GDP ประมาณ 35% จึงเป็นกลุ่มที่ได้รับผลกระทบมากที่สุดจากความไม่สมดุลนี้ คำถามที่ต้องจับตาต่อคือ บ่ายวันนี้ ธปท. จะตอบเรื่องการเข้าถึงสินเชื่อของ SME อย่างไร
อ้างอิง: https://www.thansettakij.com/finance/673824 https://www.thansettakij.com/economy/673818 https://today.line.me/th/v3/article/MLBKXL0 https://www.thaipost.net/one-newspaper/1109232/ https://www.isranews.org/article/isranews-news/150179-BoT-Governor-Calls-Structural-Issues-a-Major-Challenge-news.html https://www.bangkokbiznews.com/finance/1251208
เขียนโดย พีรพัฒน์ พีพี
หอพักขอแบ่งเงินเยียวยาน้ำท่วม 9,000 บาท ห้องละ 4,000 บาท เจ้าของหอไม่มีสิทธิหักเงินผู้เช่า
ส่องเลขปิงปองและเลขธูป แม่ผึ้ง พุ่มพวง ดวงจันทร์ วัดทับกระดาน วันที่ 16 พฤศจิกายน 2569
ปี 2570 ลานิญาอาจกลับมา NOAA ให้โอกาสแค่ 13% ไทยยังต้องเจอเอลนีโญแรงก่อน
OK ล็อตเตอรี่ รวม 10 เลขขายดี เปิดแนวทาง 4 สำนักดัง จับจุดเลขเด่นงวด 16 พ.ย. 69
โดนหลอกโอนเงิน แบงก์ต้องคืนเมื่อไหร่ เกณฑ์ร่วมรับผิดกับขั้นตอนอายัด 72 ชั่วโมง
เปิด 5 ประเทศในโลกที่ใช้ “ระบบกษัตริย์” สืบทอดยาวนานที่สุดในประวัติศาสตร์ บางราชวงศ์มีรากเก่าแก่กว่าพันปี!
"เลขเด็ดโปเตโต้" มาตามนัด! หวยงวด 16 พ.ย.69..ให้ทั้งเลขเด็ด เลขวิ่ง แฟนหวยรีบจดเลย
เปิด 7 จังหวัดในไทย ที่ค่าครองชีพถูกที่สุด อยู่ได้สบายด้วยเงินเดือนไม่ถึงหมื่น
เปิดประวัติ 5 ตระกูลขุนนางผู้ทรงอิทธิพลของไทย จากราชสำนักโบราณสู่ชื่อสกุลที่ยังปรากฏถึงปัจจุบัน
ประวัตินามสกุลคนไทย เมื่อก่อนตั้งได้ แต่เดี๋ยวนี้ห้ามตั้ง
หนังไทยเรื่องแรก ที่ทำรายได้ทะลุ 1 พันล้านบาทในต่างประเทศ
บ้านเดี่ยวชานเมืองกับคอนโดติดรถไฟฟ้ามีค่าใช้จ่ายแฝงอะไรบ้าง




