วิธีอ่านฉลากประหยัดไฟเบอร์ 5 รูปแบบใหม่

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th

เดินเลือกตู้เย็นในร้าน เห็นฉลากเบอร์ 5 เหมือนกันทั้งสองเครื่อง แต่ราคาต่างกันหลายพันบาท พอก้มลงดูใกล้ ๆ ก็มีทั้งดาว ตัวเลข และหน่วยที่อ่านผ่าน ๆ แล้วชวนงง

ถ้าอยากรู้ว่าเครื่องนั้นมีค่าไฟประมาณปีละเท่าไร ให้มองหาบรรทัด “ค่าไฟฟ้าโดยประมาณ” ที่มีหน่วยเป็นบาทต่อปี ตัวเลขนี้ช่วยเทียบเครื่องใช้ประเภทเดียวกันได้ทันที ส่วนยอดที่จ่ายจริงอาจมากหรือน้อยกว่านั้น เพราะบ้านแต่ละหลังใช้เครื่องไม่เหมือนกัน

เริ่มจากเลข 5 และจำนวนดาว

เลข 5 แสดงว่าผลิตภัณฑ์ผ่านเกณฑ์ประสิทธิภาพของโครงการฉลากประหยัดพลังงานเบอร์ 5 ส่วนดาวช่วยแบ่งระดับประสิทธิภาพให้ละเอียดขึ้น ฉลากโฉมใหม่มีตั้งแต่เบอร์ 5 ไม่มีดาวไปจนถึง 5 ดาว โดยดาวมากหมายถึงประสิทธิภาพสูงขึ้นตามเกณฑ์ของผลิตภัณฑ์ประเภทนั้น

แต่ดาวไม่ใช่ยอดเงินในบิล ตู้เย็นขนาดใหญ่ที่ได้ดาวมากอาจใช้ไฟรวมมากกว่าตู้เย็นขนาดเล็กที่ได้ดาวน้อยกว่า เพราะมีความจุและภาระการทำความเย็นต่างกัน เวลาเลือกจึงควรดูขนาดที่ต้องการ แล้วอ่านตัวเลขค่าไฟประกอบด้วย

อ่านบาทต่อปี แล้วดูหน่วยต่อปีคู่กัน

ค่าไฟฟ้าโดยประมาณบนฉลากเป็นตัวเลขที่คำนวณจากผลทดสอบและเงื่อนไขมาตรฐาน ไม่ใช่ใบรับประกันว่าทุกบ้านจะจ่ายเท่ากัน ส่วนช่องพลังงานไฟฟ้าที่ใช้ หากฉลากของสินค้าระบุไว้ จะมีหน่วยเป็นกิโลวัตต์ชั่วโมงต่อปี หรือหน่วยต่อปี ซึ่งใช้ดูปริมาณไฟที่ประเมินว่าเครื่องใช้ในหนึ่งปี

ลองสมมติตู้เย็นสองรุ่นขนาดใกล้กัน รุ่นแรกระบุ 1,500 บาทต่อปี อีกรุ่นระบุ 1,800 บาทต่อปี ภายใต้เงื่อนไขที่ใช้ประเมิน รุ่นแรกมีค่าไฟต่ำกว่า 300 บาทต่อปี หรือเฉลี่ยประมาณ 25 บาทต่อเดือน ตัวเลขนี้เป็นเพียงตัวอย่างสำหรับฝึกเปรียบเทียบ

ถ้ารุ่นแรกแพงกว่ารุ่นที่สอง 1,500 บาท และใช้ไฟต่างกันตามตัวอย่างตลอด ระยะเวลาที่ส่วนต่างค่าไฟชดเชยราคาซื้อจะอยู่ราว 5 ปี แต่การใช้งานจริงและค่าไฟที่เปลี่ยนไปอาจทำให้ระยะเวลาสั้นหรือยาวกว่านั้น

ทำไมค่าไฟจริงไม่ตรงกับฉลาก

กฟผ. ระบุว่าตัวเลขบนฉลากเป็นค่าไฟประเมินจากการทดสอบตามมาตรฐาน เพื่อให้มีตัวเลขกลางสำหรับเทียบรุ่น ค่าใช้จ่ายจริงขึ้นกับชั่วโมงใช้งาน การตั้งอุณหภูมิ และสภาพแวดล้อม เช่น ตู้เย็นที่เปิดประตูบ่อยหรืออยู่ในบริเวณร้อนอาจทำงานต่างจากเงื่อนไขทดสอบ ส่วนแอร์ที่เปิดทั้งวันย่อมใช้ไฟต่างจากเครื่องที่เปิดเฉพาะตอนนอน

หากฉลากระบุหน่วยต่อปี สามารถนำมาคูณกับอัตราค่าไฟต่อหน่วยที่ต้องการใช้ประมาณได้ เช่น 300 หน่วยต่อปี คูณสมมติฐาน 4 บาทต่อหน่วย เท่ากับประมาณ 1,200 บาทต่อปี โดยยังอิงปริมาณการใช้ตามเงื่อนไขบนฉลาก ไม่ใช่การวัดการใช้จริงที่บ้าน และยอดบิลทั้งหลังยังมีรายละเอียดค่าไฟและค่าบริการอื่นตามประเภทผู้ใช้

ก่อนจ่ายเงิน เช็กให้ครบอีกนิด

ดูชื่อและรุ่นบนฉลากให้ตรงกับเครื่อง เลือกเทียบสินค้าประเภทและขนาดใกล้เคียงกัน แล้วอ่านเงื่อนไขประกอบฉลากของสินค้านั้นด้วย เพราะเครื่องใช้แต่ละชนิดมีวิธีทดสอบและสมมติฐานการใช้งานต่างกัน จึงไม่ควรหยิบค่าไฟของตู้เย็นไปเทียบกับแอร์ตรง ๆ

สำหรับแอร์ ให้ดูขนาดทำความเย็นที่เหมาะกับห้องและค่าประสิทธิภาพตามฤดูกาล หรือ SEER ประกอบ ส่วนตู้เย็นให้ดูความจุที่ใช้จริงในบ้าน ดาวช่วยคัดรุ่นที่มีประสิทธิภาพได้เร็ว แต่ช่องบาทต่อปีช่วยให้เห็นภาพค่าใช้จ่ายได้ชัดขึ้น เมื่อนำทั้งสองอย่างมาดูพร้อมราคาซื้อ ก็เลือกเครื่องที่เหมาะกับบ้านได้ง่ายกว่าเดิม