อันตรายจากการสูบบุหรี่ไฟฟ้าที่อาจมีเคตามีนและยานอนหลับ

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th

ในคืนที่เสียงเพลงดังและมีคนส่งบุหรี่ไฟฟ้ามาให้ลอง กลิ่นหวานหรือคำบอกว่าเป็นน้ำยาธรรมดาไม่ได้บอกว่าสิ่งที่อยู่ข้างในคืออะไร หากสูบแล้วมึนผิดปกติ เดินเซ หรือเริ่มง่วงจนปลุกยาก อย่าคิดว่าเป็นเพียงอาการเมาแล้วปล่อยให้นอนคนเดียว

ถ้าคนหมดสติ หายใจช้า หายใจไม่สม่ำเสมอ หรือปลุกไม่ตื่น ให้โทร 1669 ทันที บอกเจ้าหน้าที่ว่าสงสัยได้รับสารจากบุหรี่ไฟฟ้าและแจ้งด้วยว่าดื่มแอลกอฮอล์หรือใช้ยาอะไรไปบ้างเท่าที่ทราบ

เคตามีนเป็นยาที่มีใช้ทางการแพทย์ภายใต้การดูแลของบุคลากรทางการแพทย์ แต่การได้รับสารโดยไม่รู้ชนิดและปริมาณมีความเสี่ยง โดยเฉพาะเมื่อได้รับร่วมกับแอลกอฮอล์หรือยากดประสาทบางชนิด ส่วนคำกล่าวที่ว่าน้ำยาบุหรี่ไฟฟ้าในสถานบันเทิงผสมเคตามีนและยานอนหลับแพร่หลายนั้น ยังไม่มีข้อมูลในแหล่งที่ตรวจสอบยืนยันขอบเขตหรือสัดส่วนได้

สูบครั้งเดียวทำให้สมองพังหรือกระเพาะปัสสาวะหดถาวรเลยไหม?

ยังสรุปเช่นนั้นไม่ได้ อันตรายเฉียบพลันที่ต้องระวังคืออาการสับสน หมดสติ อาเจียน และการหายใจผิดปกติ ส่วนความเสียหายต่อกระเพาะปัสสาวะและปัญหาด้านความจำสัมพันธ์กับการใช้เคตามีนบ่อยหรือเป็นเวลานาน โดยความรุนแรงแตกต่างกันไป การได้รับครั้งเดียวไม่ได้หมายความว่าทุกคนจะเกิดความเสียหายถาวร

มีรายงานผู้ป่วยที่ระบุว่าสูดเคตามีนผ่านอุปกรณ์พ่นไอร่วมกับดื่มแอลกอฮอล์ ก่อนอาเจียนและหมดสติ แต่รายงานนั้นไม่ได้ตรวจยืนยันเคตามีนในตัวอย่าง และไม่ได้พิสูจน์ว่ามียานอนหลับผสมอยู่ในน้ำยา จึงใช้ยืนยันได้เพียงว่ามีเหตุการณ์ที่แพทย์รายงานตามประวัติผู้ป่วย ไม่อาจนำไปสรุปส่วนผสมของน้ำยาทั่วไป

ทำไมการใช้ร่วมกับยานอนหลับหรือเหล้าจึงน่าห่วง

เคตามีนอาจทำให้การรับรู้เปลี่ยนไป มึนงง การเคลื่อนไหวเสียการทรงตัว หรือหมดสติได้ ขณะที่ยานอนหลับและยาคลายกังวลบางชนิดกดระบบประสาท หากได้รับร่วมกับเคตามีนหรือแอลกอฮอล์ ฤทธิ์กดประสาทอาจรุนแรงขึ้น ฉลากยาเคตามีนขององค์การอาหารและยาสหรัฐฯ เตือนว่าการใช้ร่วมกับยาในกลุ่มเบนโซไดอะซีพีน สารกดประสาทอื่น หรือแอลกอฮอล์ อาจทำให้ง่วงซึมมาก กดการหายใจ โคม่า หรือเสียชีวิต

คนที่อาการเปลี่ยนจากพูดคุยได้เป็นตอบช้า เดินไม่ได้ อาเจียนซ้ำ หรือหายใจผิดปกติ ต้องได้รับการประเมินโดยเร็ว อย่ารอให้รู้แน่ว่าสูบสารอะไรเข้าไปก่อนขอความช่วยเหลือ

สมองและความจำได้รับผลอย่างไร

รายงานทบทวนหลักฐานของคณะที่ปรึกษาด้านยาเสพติดแห่งสหราชอาณาจักรระบุว่า การใช้เคตามีนในปริมาณสูงหรือใช้บ่อยเป็นเวลานานมีแนวโน้มเกี่ยวข้องกับความเสียหายต่อวงจรประสาทและการทำงานด้านความคิด แต่การศึกษาในคนยังมีข้อจำกัด เช่น แยกผลของสารอื่นที่ใช้ร่วมกันได้ยาก หลักฐานปัจจุบันชี้ว่าผลบางส่วนอาจฟื้นตัวได้ จึงไม่ควรฟันธงว่าการสูบครั้งเดียวทำลายเซลล์สมองถาวร

ถ้าหลังได้รับสารยังมีอาการสับสน ความจำผิดปกติ เวียนศีรษะ หรืออาการไม่ดีขึ้น ควรพบแพทย์และเล่าเหตุการณ์ตามจริง การบอกข้อมูลเรื่องสารที่สงสัยช่วยให้ทีมรักษาประเมินได้ตรงจุดขึ้น

กระเพาะปัสสาวะหดตัวเกิดจากอะไร

การใช้เคตามีนต่อเนื่องอาจทำให้ทางเดินปัสสาวะอักเสบและผนังกระเพาะปัสสาวะเสียหาย ผู้ป่วยอาจปัสสาวะบ่อย ปวดปัสสาวะจนกลั้นไม่อยู่ แสบขณะปัสสาวะ ปวดท้องน้อย หรือมีเลือดปน ในรายรุนแรงอาจเกิดพังผืด ทำให้กระเพาะปัสสาวะจุได้น้อยลง และอาจกระทบทางเดินปัสสาวะส่วนบนหรือไต

อาการเหล่านี้มีสาเหตุอื่นได้เช่นกัน เช่น การติดเชื้อ จึงต้องให้แพทย์ตรวจ ไม่ควรวินิจฉัยเอง หากสัมพันธ์กับเคตามีน การหยุดใช้เป็นส่วนสำคัญของการรักษา อาการระยะแรกอาจดีขึ้นได้ แต่ความเสียหายรุนแรงบางรายอาจถาวรและต้องรักษาด้วยวิธีอื่น รวมถึงการผ่าตัด

ช่วยเพื่อนอย่างไรระหว่างรอรถพยาบาล

พาออกจากแหล่งสารและให้อยู่ในที่ปลอดภัย อย่าปล่อยให้อยู่ตามลำพัง ถ้าหมดสติแต่ยังหายใจปกติ ให้จัดนอนตะแคงและเฝ้าดูการหายใจ หากไม่หายใจหรือหายใจเฮือก ให้แจ้งเจ้าหน้าที่ 1669 และทำ CPR ตามคำแนะนำทางโทรศัพท์ อย่าให้อาหาร เครื่องดื่ม ยา หรือพยายามทำให้อาเจียน

หากทำได้อย่างปลอดภัย ให้เก็บอุปกรณ์หรือบรรจุภัณฑ์ไว้แจ้งทีมแพทย์ พร้อมบอกเวลาที่เริ่มมีอาการและสารอื่นที่อาจได้รับ การตรวจสารเสพติดทั่วไปอาจไม่ได้ครอบคลุมเคตามีนหรือสารทุกชนิด ผลตรวจบางรายการเป็นลบจึงไม่ได้ตัดความเป็นไปได้ทั้งหมด

วิธีลดความเสี่ยงที่ตรงที่สุดคือไม่สูบบุหรี่ไฟฟ้าหรือรับน้ำยาที่ไม่รู้ส่วนประกอบ หากมีอาการหลังใช้ ให้หยุดทันทีและขอความช่วยเหลือ การพาเพื่อนไปรักษาเร็วสำคัญกว่าการพยายามเดาว่าในน้ำยามีอะไร