เขตไหนในกรุงเทพฯที่มีการแตกเขตใหม่ออกมามากที่สุด

เขตในกรุงเทพมหานครที่มีการแยกเขตใหม่ออกมามากที่สุดคือ “เขตบางกะปิ” ซึ่งในอดีตเคยเป็นพื้นที่ที่มีขนาดกว้างใหญ่ไพศาลครอบคลุมพื้นที่ทางฝั่งตะวันออกของกรุงเทพฯ เกือบทั้งหมด แต่ด้วยความเจริญเติบโตของเมืองและการขยายตัวของประชากรที่เพิ่มสูงขึ้นอย่างต่อเนื่อง ทำให้ภาครัฐจำเป็นต้องทยอยแบ่งพื้นที่ของเขตบางกะปิออกเพื่อจัดตั้งเป็นเขตปกครองใหม่ เพื่อให้การบริหารจัดการและดูแลประชาชนเป็นไปได้อย่างทั่วถึง หากนับรวมทั้งการแยกตัวออกไปโดยตรงและการแตกแขนงต่อยอดจากเขตที่แยกออกไปก่อนหน้า พื้นที่เดิมของเขตบางกะปิได้ให้กำเนิดเขตใหม่รวมกันมากถึง 7 เขต ได้แก่ เขตห้วยขวาง เขตบึงกุ่ม เขตลาดพร้าว เขตวังทองหลาง เขตคันนายาว เขตสะพานสูง และเขตดินแดง

แต่หากนับเฉพาะการแยกตัวออกจากพื้นที่บางกะปิโดยตรงในคราวเดียวและต่างวาระกัน จะมีจำนวน 4 เขตหลัก คือ ห้วยขวาง บึงกุ่ม ลาดพร้าว และวังทองหลาง ส่วนอีก 3 เขตเป็นการแยกย่อยออกไปในภายหลัง แต่ทั้งหมดล้วนมีรากเหง้ามาจากพื้นที่ดั้งเดิมของเขตบางกะปิทั้งสิ้น

ประวัติความเป็นมาของพื้นที่แห่งนี้ย้อนกลับไปได้ถึงสมัยรัตนโกสินทร์ตอนต้นในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 3 ซึ่งในเวลานั้นสภาพพื้นที่ส่วนใหญ่ยังคงเป็นทุ่งนากว้างใหญ่ มีป่าพงและลำคลองธรรมชาติตัดผ่านมากมาย ผู้คนที่เข้ามาตั้งรกรากในยุคแรกเริ่มเป็นกลุ่มชาวไทยมุสลิมและชาวมอญที่อพยพย้ายถิ่นฐานเข้ามาทำเกษตรกรรม ปลูกข้าว และทำสวนผลไม้ริมคลองแสนแสบ ซึ่งเป็นเส้นทางคมนาคมทางน้ำสายหลักที่ขุดขึ้นเพื่อใช้ในการลำเลียงเสบียงและยุทโธปกรณ์ในยามศึกสงคราม

ต่อมาเมื่อบ้านเมืองสงบสุข คลองสายนี้จึงกลายเป็นเส้นเลือดใหญ่ทางการค้าและเกษตรกรรม ชื่อของบางกะปิเองก็มีเรื่องเล่าสืบต่อกันมาหลายกระแส บ้างก็ว่ามาจากกลุ่มชาวมุสลิมที่นิยมทำกะปิจากกุ้งเคยตัวเล็กๆ ที่ชุกชุมในลำคลองส่งไปขายยังย่านการค้าในพระนคร จนผู้คนเรียกขานย่านนี้ติดปากว่าบางกะปิ บ้างก็สันนิษฐานว่าอาจเพี้ยนมาจากคำว่าบางกระบือ เนื่องจากในอดีตชาวบ้านเลี้ยงกระบือไว้ใช้งานไถนากันเป็นจำนวนมาก

ในด้านการปกครอง พื้นที่แห่งนี้เริ่มต้นจากการเป็นอำเภอบางกะปิ ขึ้นอยู่กับจังหวัดพระนครมาตั้งแต่สมัยที่มีการจัดระเบียบการปกครองส่วนภูมิภาคในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 5 โดยในยุคนั้นอำเภอบางกะปิมีอาณาเขตกว้างขวางมาก กินพื้นที่ตั้งแต่บริเวณถนนสุขุมวิทตอนต้นไปจนถึงเขตมีนบุรีและหนองจอกในปัจจุบัน ต่อมาใน พ.ศ. 2514 (ค.ศ. 1971) ได้มีการรวมจังหวัดพระนครและจังหวัดธนบุรีเข้าด้วยกันเป็นนครหลวงกรุงเทพธนบุรี และเปลี่ยนชื่อเป็นกรุงเทพมหานครใน พ.ศ. 2515 (ค.ศ. 1972) อำเภอบางกะปิจึงได้รับการเปลี่ยนแปลงฐานะเป็นเขตบางกะปิ แต่ด้วยขนาดพื้นที่ที่ใหญ่เกินกว่าสำนักงานเขตเพียงแห่งเดียวจะดูแลได้อย่างมีประสิทธิภาพ การแบ่งพื้นที่เพื่อตั้งเขตใหม่จึงเริ่มต้นขึ้นอย่างเป็นทางการครั้งแรกใน พ.ศ. 2516 (ค.ศ. 1973) โดยมีการแยกพื้นที่ทางทิศตะวันตกออกไปจัดตั้งเป็นเขตห้วยขวาง และต่อมาเขตห้วยขวางก็ได้แยกพื้นที่บางส่วนออกไปเป็นเขตดินแดงใน พ.ศ. 2536 (ค.ศ. 1993)

หลังจากนั้นไม่นาน เมื่อถนนสายหลักอย่างถนนลาดพร้าว ถนนรามคำแหง และถนนนวมินทร์ ได้รับการพัฒนาและตัดผ่าน ทำให้เกิดการขยายตัวของหมู่บ้านจัดสรร สถานศึกษา และศูนย์การค้าอย่างรวดเร็ว ประชากรหลั่งไหลเข้ามาอยู่อาศัยหนาแน่นขึ้นหลายเท่าตัว ส่งผลให้ใน พ.ศ. 2532 (ค.ศ. 1989) กระทรวงมหาดไทยได้ประกาศแบ่งพื้นที่เขตบางกะปิออกเป็นเขตใหม่อีก 2 เขตพร้อมกัน คือ เขตลาดพร้าว และเขตบึงกุ่ม

ซึ่งต่อมาใน พ.ศ. 2540 (ค.ศ. 1997) เขตบึงกุ่มที่มีประชากรเพิ่มขึ้นอย่างมากก็ได้แบ่งพื้นที่ออกไปจัดตั้งเป็นเขตใหม่เพิ่มเติมอีก 2 เขต คือ เขตคันนายาว และเขตสะพานสูง และในปีเดียวกันนั้นเอง พ.ศ. 2540 (ค.ศ. 1997) เขตบางกะปิก็ได้แบ่งพื้นที่ทางทิศตะวันตกเฉียงเหนือออกไปจัดตั้งเป็นเขตวังทองหลางเป็นลำดับสุดท้าย ส่งผลให้เขตบางกะปิเหลือพื้นที่การปกครองเฉพาะส่วนใจกลางดังเช่นที่เห็นในปัจจุบัน แต่ก็ยังคงเป็นเขตที่มีประชากรหนาแน่นและมีความสำคัญทางเศรษฐกิจสูงมากแห่งหนึ่งของเมืองหลวง

สำหรับสถานที่ตั้งในปัจจุบัน เขตบางกะปิตั้งอยู่ทางฝั่งตะวันออกของแม่น้ำเจ้าพระยา ในโซนกรุงเทพฯ ตะวันออก โดยมีอาณาเขตติดต่อกับเขตต่างๆ ที่ล้วนเคยเป็นส่วนหนึ่งของพื้นที่เดิมแทบทั้งสิ้น ทิศเหนือติดต่อกับเขตลาดพร้าวและเขตบึงกุ่ม โดยมีคลองตาหนัง คลองลำเจียก และคลองกุ่มเป็นเส้นแบ่งเขต ทิศตะวันออกติดต่อกับเขตสะพานสูง โดยมีคลองแสนแสบและคลองจั่นเป็นแนวเขต ทิศใต้ติดต่อกับเขตสวนหลวง โดยมีคลองแสนแสบเป็นเส้นแบ่งเขต และทิศตะวันตกติดต่อกับเขตวังทองหลาง โดยมีคลองจั่นและถนนลาดพร้าวบางส่วนเป็นแนวเขต ลักษณะทางกายภาพของเขตบางกะปิในปัจจุบันจึงมีรูปร่างคล้ายสี่เหลี่ยมผืนผ้าที่วางตัวในแนวตะวันออกเฉียงเหนือถึงตะวันตกเฉียงใต้ โดยมีคลองแสนแสบไหลผ่านทางตอนใต้ของพื้นที่ และมีถนนสายสำคัญตัดผ่านหลายสาย เช่น ถนนลาดพร้าว ถนนรามคำแหง ถนนเสรีไทย ถนนนวมินทร์ ถนนศรีนครินทร์ และถนนพระราม 9 รวมถึงมีโครงข่ายรถไฟฟ้าสายสีเหลืองพาดผ่านใจกลางพื้นที่ ทำให้การเดินทางเชื่อมต่อเข้าสู่ใจกลางเมืองและออกไปยังปริมณฑลทำได้อย่างสะดวกสบาย

ความน่าสนใจของเขตบางกะปิในยุคปัจจุบันคือการเป็นย่านที่รวบรวมจุดที่มีชื่อเสียงและสถานที่สำคัญที่คนทั่วไปคุ้นเคยเป็นอย่างดี เริ่มตั้งแต่ย่านการค้าขนาดใหญ่อย่างเดอะมอลล์ ไลฟ์สโตร์ บางกะปิ และตะวันนา ซึ่งเป็นศูนย์รวมการจับจ่ายใช้สอยและความบันเทิงอันดับต้นๆ ของคนฝั่งตะวันออก ที่ตั้งอยู่บริเวณสามแยกบางกะปิอันคึกคัก ถัดไปไม่ไกลบนถนนรามคำแหงเป็นที่ตั้งของมหาวิทยาลัยรามคำแหง สถาบันอุดมศึกษาแบบตลาดวิชาที่สร้างบัณฑิตมานับไม่ถ้วน และอยู่ติดกับราชมังคลากีฬาสถาน ภายในการกีฬาแห่งประเทศไทย สนามกีฬาขนาดใหญ่ที่สุดของประเทศไทยที่ใช้จัดการแข่งขันกีฬาระดับนานาชาติและคอนเสิร์ตระดับโลกอยู่เสมอ นอกจากนี้ยังมีสถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์ หรือนิด้า ตั้งอยู่บริเวณแยกนิด้า ซึ่งเป็นสถาบันการศึกษาชั้นนำด้านการบริหารและการพัฒนา

หากขยับไปทางฝั่งถนนนวมินทร์และคลองจั่น จะพบกับสวนนวมินทร์ภิรมย์ และสวนเสรีไทย สวนสาธารณะขนาดใหญ่ที่มีบึงน้ำกว้างขวาง เหมาะแก่การพักผ่อนหย่อนใจและออกกำลังกายของคนในชุมชน ใกล้กันนั้นยังเป็นที่ตั้งของการเคหะแห่งชาติ ซึ่งเป็นต้นแบบของการพัฒนาที่อยู่อาศัยสำหรับประชาชนในยุคแรกๆ ส่วนในแง่ของศิลปวัฒนธรรมและประวัติศาสตร์ท้องถิ่น ริมคลองแสนแสบในเขตบางกะปิยังมีวัดศรีบุญเรือง วัดเก่าแก่ที่เป็นศูนย์รวมจิตใจของชาวบ้านและเป็นท่าเรือโดยสารคลองแสนแสบสายสำคัญที่คนทำงานใช้เดินทางเข้าสู่ใจกลางเมืองในทุกเช้า รวมถึงพิพิธภัณฑ์เรือนไทยคำหยาด ที่อนุรักษ์สถาปัตยกรรมไทยโบราณเอาไว้ท่ามกลางความทันสมัยของตึกสูง ทำให้เขตบางกะปิเป็นพื้นที่ที่ผสมผสานวิถีชีวิตดั้งเดิมริมคลองเข้ากับความเจริญของมหานครได้อย่างลงตัว