เปิด 10 หนังดังต่างประเทศที่เคยมีดราม่ากับไทย! บางเรื่องถูกห้ามฉาย บางเรื่องกองถ่ายเจอปัญหาจนกลายเป็นข่าวระดับโลก

ประเทศไทยเป็นหนึ่งในสถานที่ถ่ายทำภาพยนตร์ต่างชาติที่ได้รับความนิยม ด้วยภูมิประเทศหลากหลาย ทั้งชายหาด ป่าเขา เมืองเก่า และกรุงเทพฯ แต่การเข้ามาถ่ายทำไม่ได้ราบรื่นทุกครั้ง เพราะภาพยนตร์บางเรื่องสร้างข้อถกเถียงเกี่ยวกับประวัติศาสตร์ สิ่งแวดล้อม ภาพลักษณ์ของประเทศ และความอ่อนไหวทางสังคม

บางเรื่องถูกปฏิเสธไม่ให้ถ่ายทำในไทย บางเรื่องถูกห้ามฉาย ขณะที่บางเรื่องมีข่าวลือว่าจะถูกแบน แต่ภายหลังได้รับอนุญาตตามปกติ มาดู 10 ภาพยนตร์ต่างประเทศที่เคยมีประเด็นเกี่ยวข้องกับประเทศไทยกัน

1. The King and I (1956) หนังเพลงดังที่ถูกห้ามฉายในไทย

ภาพยนตร์เพลงคลาสสิกที่นำแสดงโดย ยูล บรินเนอร์ และเดโบราห์ เคอร์ เล่าเรื่องครูสาวชาวอังกฤษที่เดินทางเข้ามาสอนพระราชโอรสและพระราชธิดาในราชสำนักสยาม

แม้จะโด่งดังในต่างประเทศ แต่ภาพยนตร์เรื่องนี้ถูกห้ามฉายในประเทศไทย เนื่องจากการนำเสนอพระมหากษัตริย์และประวัติศาสตร์สยามถูกมองว่าไม่สอดคล้องกับข้อเท็จจริงและไม่เหมาะสมต่อสถาบันพระมหากษัตริย์

ประเด็นนี้กลายเป็นพื้นฐานของข้อถกเถียงที่เกิดขึ้นอีกครั้งเมื่อมีการสร้างภาพยนตร์เรื่อง Anna and the King ในเวลาต่อมา

2. Anna and the King (1999) ถูกปฏิเสธทั้งการถ่ายทำและการเข้าฉายในไทย

ภาพยนตร์ที่นำแสดงโดย โจดี ฟอสเตอร์ และโจวเหวินฟะ เป็นหนึ่งในกรณีที่มีข้อพิพาทกับประเทศไทยชัดเจนที่สุด

ทีมผู้สร้างเคยขออนุญาตถ่ายทำในประเทศไทย แต่หน่วยงานไทยไม่อนุญาต แม้ผู้สร้างจะปรับบทภาพยนตร์ตามคำแนะนำแล้วก็ตาม จึงต้องย้ายการถ่ายทำไปประเทศมาเลเซีย

หลังสร้างเสร็จ ภาพยนตร์ยังถูกห้ามฉายในประเทศไทยในปีเดียวกัน เนื่องจากคณะกรรมการพิจารณาภาพยนตร์เห็นว่ามีเนื้อหาบิดเบือนประวัติศาสตร์และไม่เหมาะสมต่อพระมหากษัตริย์ไทย

กรณีนี้จึงเป็นตัวอย่างชัดเจนของหนังต่างชาติที่มีปัญหาตั้งแต่ขั้นตอนเตรียมถ่ายทำไปจนถึงการจัดจำหน่าย

3. Brokedown Palace (1999) หนังเรือนจำไทยที่ไม่ได้รับอนุญาตให้ถ่ายทำ

ภาพยนตร์ดราม่าระทึกขวัญที่นำแสดงโดยแคลร์ เดนส์ และเคต เบคคินเซล เล่าเรื่องหญิงสาวชาวอเมริกันสองคนที่เดินทางมาเที่ยวประเทศไทย ก่อนถูกจับกุมในข้อหาลักลอบขนยาเสพติด

เนื้อหาของเรื่องนำเสนอภาพประเทศไทยผ่านระบบเรือนจำและกระบวนการยุติธรรม ซึ่งสร้างความกังวลต่อภาพลักษณ์ของประเทศ

ในช่วงปี 1998 ทางการไทยไม่อนุญาตให้ภาพยนตร์เรื่องนี้ถ่ายทำในประเทศไทย เนื่องจากเนื้อหาบางส่วนเกี่ยวข้องกับสถาบันพระมหากษัตริย์และประเด็นการขอพระราชทานอภัยโทษ

แม้จะไม่ได้ถ่ายทำในไทยเป็นหลัก แต่เรื่องราวกลับใช้ประเทศไทยเป็นฉากสำคัญของภาพยนตร์

4. The Beach (2000) กองถ่ายฮอลลีวูดกับข้อกล่าวหาทำลายอ่าวมาหยา

ภาพยนตร์นำแสดงโดยลีโอนาร์โด ดิคาปริโอ ถ่ายทำที่อ่าวมาหยา จังหวัดกระบี่ และทำให้สถานที่แห่งนี้เป็นที่รู้จักไปทั่วโลก

แต่เบื้องหลังความสำเร็จกลับเกิดข้อพิพาทด้านสิ่งแวดล้อม เมื่อมีการกล่าวหาว่าทีมผู้สร้างปรับเปลี่ยนสภาพชายหาดและพืชพรรณตามธรรมชาติเพื่อให้ตรงกับภาพในบทภาพยนตร์

เรื่องนี้นำไปสู่การฟ้องร้องเรียกค่าเสียหาย 100 ล้านบาท ก่อนที่คดีจะดำเนินต่อเนื่องหลายปี และศาลฎีกามีคำพิพากษาในปี 2565 ให้บริษัทที่เกี่ยวข้องจ่ายเงิน 10 ล้านบาทเพื่อการฟื้นฟูพื้นที่

แม้ภาพยนตร์จะเข้าฉายได้ตามปกติ แต่กรณีนี้กลายเป็นหนึ่งในข้อพิพาทด้านสิ่งแวดล้อมจากการถ่ายทำภาพยนตร์ต่างชาติที่ถูกพูดถึงมากที่สุดในไทย

5. No Escape (2015) หนังรัฐประหารที่ถูกลือว่าถูกแบนในไทย

ภาพยนตร์แอ็กชันนำแสดงโดยโอเวน วิลสัน และเพียร์ซ บรอสแนน ถ่ายทำในจังหวัดทางภาคเหนือของประเทศไทย โดยเล่าเรื่องครอบครัวชาวต่างชาติที่ติดอยู่ท่ามกลางการรัฐประหารในประเทศสมมติแห่งหนึ่งในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้

เนื่องจากภาพยนตร์ถ่ายทำหลังเหตุการณ์รัฐประหารในประเทศไทยไม่นาน จึงเกิดความกังวลว่าเนื้อหาอาจทำให้ผู้ชมเข้าใจว่าประเทศที่ปรากฏในเรื่องคือประเทศไทย

ช่วงก่อนเข้าฉายในปี 2558 มีสื่อต่างประเทศรายงานว่าหนังถูกห้ามฉาย แต่คณะกรรมการตรวจพิจารณาภาพยนตร์ของไทยออกมายืนยันว่าไม่ได้แบน และภาพยนตร์ได้รับอนุญาตให้ฉายโดยมีเรตอายุผู้ชม 15 ปีขึ้นไป

เรื่องนี้จึงเป็นกรณีที่มีข่าวลือเรื่องการแบน แต่ข้อเท็จจริงคือได้รับอนุญาตให้เข้าฉาย

6. Saw VI (2009) หนังสยองขวัญที่ถูกห้ามฉายในไทยท่ามกลางสถานการณ์การเมือง

ภาพยนตร์สยองขวัญจากแฟรนไชส์ Saw เคยมีปัญหาในการเข้าฉายในประเทศไทย โดยมีรายงานว่าการพิจารณาภาพยนตร์เกี่ยวข้องกับสถานการณ์การเมืองและความรุนแรงจากการชุมนุมในช่วงเวลานั้น

กรณีนี้แตกต่างจากหนังที่ถูกปฏิเสธเพราะเนื้อหาพาดพิงประเทศไทยโดยตรง แต่สะท้อนให้เห็นว่าบรรยากาศทางสังคมและการเมืองในช่วงเวลาหนึ่งอาจมีผลต่อการพิจารณาภาพยนตร์ต่างประเทศได้

7. The Man with the Golden Gun (1974) หนังเจมส์ บอนด์ที่ทำให้เกาะไทยโด่งดังไปทั่วโลก

ภาพยนตร์สายลับเจมส์ บอนด์ นำแสดงโดยโรเจอร์ มัวร์ ถ่ายทำบางส่วนในประเทศไทย โดยใช้พื้นที่อ่าวพังงาเป็นฉากสำคัญของเรื่อง

ภาพเกาะหินปูนกลางทะเลที่ปรากฏในภาพยนตร์โด่งดังจนสถานที่แห่งนั้นได้รับชื่อเรียกติดปากว่า James Bond Island

แม้จะไม่มีหลักฐานชัดเจนว่าภาพยนตร์ถูกเสี่ยงห้ามฉายในไทย แต่การถ่ายทำและความสำเร็จของหนังทำให้เกิดประเด็นระยะยาวเกี่ยวกับผลกระทบจากการท่องเที่ยว ความแออัด และการดูแลระบบนิเวศของพื้นที่

8. The Bridge on the River Kwai (1957) หนังสงครามที่สร้างข้อถกเถียงเรื่องประวัติศาสตร์

ภาพยนตร์สงครามระดับตำนานที่เล่าเรื่องการสร้างทางรถไฟสายมรณะในช่วงสงครามโลกครั้งที่ 2 แม้จะมีชื่อสะพานข้ามแม่น้ำแควในประเทศไทย แต่ภาพยนตร์ส่วนใหญ่ถ่ายทำในประเทศศรีลังกา

เรื่องนี้ถูกวิจารณ์ในแง่ความคลาดเคลื่อนทางประวัติศาสตร์ เนื่องจากมีการดัดแปลงเหตุการณ์และรายละเอียดหลายส่วนเพื่อการเล่าเรื่อง

แม้ไม่ได้เป็นคดีห้ามฉายในไทย แต่เป็นหนึ่งในตัวอย่างของภาพยนตร์ต่างชาติที่ทำให้เกิดการถกเถียงเกี่ยวกับการนำเสนอประวัติศาสตร์ไทยและสงครามโลกครั้งที่ 2

9. Good Morning, Vietnam (1987) หนังสงครามที่ใช้ไทยเป็นฉากแทนเวียดนาม

ภาพยนตร์นำแสดงโดยโรบิน วิลเลียมส์ เล่าเรื่องดีเจวิทยุชาวอเมริกันที่ถูกส่งไปจัดรายการให้ทหารสหรัฐฯ ในช่วงสงครามเวียดนาม

การถ่ายทำบางส่วนเกิดขึ้นในประเทศไทย โดยใช้สถานที่และบรรยากาศของไทยแทนพื้นที่ในเวียดนาม

แม้ภาพยนตร์ไม่ได้มีข้อพิพาทด้านการห้ามฉายที่ชัดเจน แต่การใช้ประเทศไทยเป็นฉากแทนประเทศที่กำลังอยู่ในสงครามทำให้เห็นบทบาทของไทยในฐานะสถานที่ถ่ายทำภาพยนตร์ต่างชาติที่มีเรื่องราวทางประวัติศาสตร์และการเมือง

10. The Killing Fields (1984) หนังรางวัลที่ถ่ายทำในไทยแทนกัมพูชา

ภาพยนตร์ดราม่าประวัติศาสตร์เกี่ยวกับเหตุการณ์เขมรแดงในกัมพูชา ถ่ายทำบางส่วนในประเทศไทย โดยใช้พื้นที่ของไทยแทนสถานที่ในประเทศกัมพูชา

ภาพยนตร์ได้รับการยอมรับในระดับนานาชาติและคว้ารางวัลออสการ์หลายสาขา แต่เนื้อหาที่เกี่ยวข้องกับเหตุการณ์สังหารหมู่และประวัติศาสตร์การเมืองของกัมพูชาก็เป็นประเด็นละเอียดอ่อนในภูมิภาค

กรณีนี้ไม่ได้มีหลักฐานว่าถูกห้ามฉายในประเทศไทย แต่เป็นตัวอย่างของการใช้ไทยเป็นฐานการผลิตภาพยนตร์ที่มีเนื้อหาทางการเมืองและประวัติศาสตร์หนักหน่วง