เปิดพิกัด 3 ผืนป่าธรรมชาติของไทย ได้รับการยกย่องเป็นมรดกโลกทางธรรมชาติจาก UNESCO สมบัติล้ำค่าที่คนไทยควรรู้จัก

ประเทศไทยไม่ได้มีชื่อเสียงเพียงแค่ทะเลสวยและสถานที่ท่องเที่ยวทางวัฒนธรรมเท่านั้น แต่ยังมีผืนป่าธรรมชาติขนาดใหญ่ที่อุดมสมบูรณ์ไปด้วยสัตว์ป่า พืชพันธุ์หายาก และระบบนิเวศที่มีความสำคัญระดับโลก จนได้รับการขึ้นทะเบียนเป็น มรดกโลกทางธรรมชาติจาก UNESCO ถึง 3 แห่ง

ผืนป่าเหล่านี้ไม่ได้มีคุณค่าเพียงในฐานะแหล่งท่องเที่ยว แต่ยังเป็นบ้านของสัตว์ป่าใกล้สูญพันธุ์ เป็นแหล่งต้นน้ำ และเป็นพื้นที่อนุรักษ์ความหลากหลายทางชีวภาพที่สำคัญของภูมิภาค

มาทำความรู้จักทั้ง 3 แห่ง พร้อมจุดเด่นที่ทำให้ผืนป่าของไทยได้รับการยอมรับในระดับนานาชาติ

🥇 1. เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าทุ่งใหญ่ ห้วยขาแข้ง ผืนป่ามรดกโลกแห่งแรกของไทย

• ที่ตั้ง: จังหวัดอุทัยธานี ตาก และกาญจนบุรี

• พื้นที่มรดกโลก: ประมาณ 622,200 เฮกตาร์

• ขึ้นทะเบียน: พ.ศ. 2534 (ค.ศ. 1991)

ผืนป่าทุ่งใหญ่ ห้วยขาแข้งถือเป็นมรดกโลกทางธรรมชาติแห่งแรกของประเทศไทย ครอบคลุมพื้นที่เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าทุ่งใหญ่นเรศวรและเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าห้วยขาแข้ง ซึ่งเป็นผืนป่าขนาดใหญ่ทางภาคตะวันตกของประเทศ

ความโดดเด่นของพื้นที่แห่งนี้คือความหลากหลายของระบบนิเวศ ทั้งป่าดิบชื้น ป่าดิบแล้ง ป่าเบญจพรรณ และป่าเต็งรัง ทำให้เป็นแหล่งอาศัยของสัตว์ป่านานาชนิด

สัตว์สำคัญที่พบในผืนป่าแห่งนี้ ได้แก่ เสือโคร่ง ช้างป่า กระทิง วัวแดง และสมเสร็จ นอกจากนี้ยังเป็นพื้นที่สำคัญต่อการอนุรักษ์สัตว์ป่าหายากหลายชนิด

การได้รับการขึ้นทะเบียนเป็นมรดกโลกตั้งแต่ปี 1991 สะท้อนให้เห็นถึงคุณค่าของผืนป่าที่มีความสำคัญต่อระบบนิเวศในระดับนานาชาติ

🥈 2. กลุ่มป่าดงพญาเย็น เขาใหญ่ ผืนป่ามหัศจรรย์ที่เป็นบ้านของสัตว์ป่ากว่า 800 ชนิด

• ที่ตั้ง: จังหวัดนครราชสีมา ปราจีนบุรี สระแก้ว บุรีรัมย์ และนครนายก

• พื้นที่มรดกโลก: ประมาณ 615,500 เฮกตาร์

• ขึ้นทะเบียน: พ.ศ. 2548 (ค.ศ. 2005)

กลุ่มป่าดงพญาเย็น เขาใหญ่เป็นผืนป่าขนาดใหญ่ทางภาคตะวันออกเฉียงเหนือและภาคตะวันออกของไทย มีความยาวตามแนวพื้นที่ประมาณ 230 กิโลเมตร ประกอบด้วยพื้นที่อนุรักษ์ 5 แห่ง ได้แก่

1. อุทยานแห่งชาติเขาใหญ่

2. อุทยานแห่งชาติทับลาน

3. อุทยานแห่งชาติปางสีดา

4. อุทยานแห่งชาติตาพระยา

5. เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าดงใหญ่

จุดเด่นที่ทำให้ผืนป่าแห่งนี้ได้รับการยอมรับในระดับโลก คือความหลากหลายทางชีวภาพ โดย UNESCO ระบุว่ามีสัตว์มีกระดูกสันหลังมากกว่า 800 ชนิด ประกอบด้วยสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม 112 ชนิด นก 392 ชนิด และสัตว์เลื้อยคลานกับสัตว์สะเทินน้ำสะเทินบก 200 ชนิด

นอกจากนี้ยังเป็นแหล่งอาศัยของสัตว์ป่าที่มีความเสี่ยงต่อการสูญพันธุ์ เช่น ช้างป่า เสือโคร่ง กระทิง และจระเข้น้ำจืด ซึ่งเป็นสัตว์ที่มีสถานภาพใกล้สูญพันธุ์อย่างยิ่ง

อีกทั้งผืนป่าแห่งนี้ยังมีความสำคัญต่อแหล่งต้นน้ำของแม่น้ำสายหลักหลายสาย รวมถึงแม่น้ำนครนายก แม่น้ำปราจีนบุรี และแม่น้ำมูล

🥉 3. กลุ่มป่าแก่งกระจาน ผืนป่าตะวันตกที่อุดมสมบูรณ์และมีสัตว์หายาก

• ที่ตั้ง: จังหวัดเพชรบุรี ราชบุรี และประจวบคีรีขันธ์

• พื้นที่มรดกโลก: ประมาณ 408,940 เฮกตาร์

• ขึ้นทะเบียน: พ.ศ. 2564 (ค.ศ. 2021)

กลุ่มป่าแก่งกระจานเป็นผืนป่าขนาดใหญ่บริเวณเทือกเขาตะนาวศรี ทางภาคตะวันตกของประเทศไทย มีพื้นที่ต่อเนื่องไปตามแนวชายแดนไทย เมียนมา

พื้นที่มรดกโลกแห่งนี้ประกอบด้วยพื้นที่อนุรักษ์ 4 แห่ง ได้แก่ อุทยานแห่งชาติแก่งกระจาน อุทยานแห่งชาติกุยบุรี อุทยานแห่งชาติเฉลิมพระเกียรติไทยประจัน และเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าแม่น้ำภาชี

ความโดดเด่นของผืนป่าแห่งนี้คือความหลากหลายของป่าหลายประเภท ทั้งป่าดิบชื้น ป่าดิบแล้ง ป่าดิบเขา และป่าเบญจพรรณ ซึ่งเป็นแหล่งอาศัยของสัตว์ป่าหายากจำนวนมาก

สัตว์ที่พบในพื้นที่ ได้แก่ เสือโคร่ง ช้างป่า เสือดาว เสือลายเมฆ นกเงือก และจระเข้น้ำจืด นอกจากนี้ยังเป็นพื้นที่สำคัญของสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมหลายชนิดที่มีสถานภาพถูกคุกคามทั่วโลก

อีกหนึ่งสิ่งที่ทำให้แก่งกระจานเป็นที่รู้จัก คือทะเลหมอกบริเวณเขาพะเนินทุ่ง ซึ่งดึงดูดนักท่องเที่ยวที่ต้องการสัมผัสธรรมชาติและทิวทัศน์ภูเขาในช่วงฤดูฝนและฤดูหนาว

🌿 ทำไมผืนป่าทั้ง 3 แห่งจึงได้รับการยกย่องเป็นมรดกโลก?

การขึ้นทะเบียนมรดกโลกทางธรรมชาติไม่ได้พิจารณาจากความสวยงามของสถานที่เพียงอย่างเดียว แต่ต้องมีคุณค่าโดดเด่นเป็นสากล (Outstanding Universal Value) เช่น ความหลากหลายทางชีวภาพ ความสำคัญต่อการอนุรักษ์สัตว์ป่า และการเป็นแหล่งระบบนิเวศที่มีคุณค่าระดับโลก

ทั้ง 3 ผืนป่าจึงเป็นสมบัติทางธรรมชาติที่มีความสำคัญอย่างยิ่ง ไม่ใช่เพียงของประเทศไทย แต่ยังเป็นมรดกที่ประชาคมโลกให้ความสำคัญร่วมกัน

เกร็ดน่ารู้: ประเทศไทยมีมรดกโลกทางธรรมชาติที่ UNESCO ขึ้นทะเบียนอย่างเป็นทางการทั้งหมด 3 แห่ง ได้แก่ ทุ่งใหญ่ ห้วยขาแข้ง ดงพญาเย็น เขาใหญ่ และแก่งกระจาน ส่วนมรดกโลกประเภทวัฒนธรรมเป็นอีกประเภทหนึ่งที่นับแยกกัน