ประเทศที่นักศึกษาไทยไปเรียนต่อมากที่สุด

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th

โต๊ะเตรียมตัวไปเรียนต่อต่างประเทศมักเต็มไปด้วยชื่อมหาวิทยาลัย ค่าเล่าเรียน และเมืองที่อยากใช้ชีวิตอยู่หลายปี แต่ถ้าดูจากจำนวนนักศึกษาไทยที่เดินทางไปเรียนจริง ประเทศไหนรับนักศึกษาไทยมากที่สุด?

ข้อมูลเปรียบเทียบต้องกำหนดระดับการศึกษาให้ตรงกัน เพราะบางสถิติรวมคอร์สภาษาและอาชีวศึกษา ขณะที่บางชุดนับเฉพาะระดับอุดมศึกษา ตัวเลขที่ได้จึงอาจต่างกันมาก

รายงาน Education at a Glance 2026 ของ OECD ใช้ข้อมูลนักศึกษาระดับอุดมศึกษาปี 2567 พบว่า ออสเตรเลียเป็นจุดหมายอันดับหนึ่ง ในข้อมูลชุดนี้ รับนักศึกษาที่เดินทางออกจากไทยไปเรียนต่างประเทศ 33% รองลงมาคือสหราชอาณาจักร 18% และสหรัฐอเมริกา 15%

พูดให้เห็นภาพ จากนักศึกษาที่ออกจากไทยไปเรียนระดับอุดมศึกษาในข้อมูลชุดนี้ทุก 100 คน ประมาณ 33 คนไปออสเตรเลีย ส่วนอีก 18 คนไปสหราชอาณาจักร และ 15 คนไปสหรัฐอเมริกา ตัวเลขเป็นสัดส่วนโดยประมาณ ไม่ใช่จำนวนผู้เดินทางใหม่ในปีนั้น

ออสเตรเลียมีหลักสูตรภาษาอังกฤษและมหาวิทยาลัยให้เลือกหลายเมือง ระยะทางจากไทยก็ใกล้กว่าสหราชอาณาจักรหรือสหรัฐฯ สำหรับบางครอบครัว การเดินทางกลับบ้านอาจเป็นหนึ่งในปัจจัยที่นำมาคิดร่วมกับค่าเรียนและหลักสูตร แต่ข้อมูลอันดับเพียงอย่างเดียวไม่ได้บอกเหตุผลที่นักศึกษาแต่ละคนเลือกประเทศนี้

ส่วนสหราชอาณาจักรและสหรัฐอเมริกาอยู่ในสามอันดับแรกเช่นกัน ทั้งสองประเทศมีหลักสูตรและสถาบันให้เลือกหลากหลาย ผู้สมัครจึงต้องดูรายละเอียดรายมหาวิทยาลัย ทั้งเงื่อนไขภาษา ระยะเวลาเรียน ค่าใช้จ่าย และคุณสมบัติที่หลักสูตรกำหนด

อันดับนี้มีขอบเขตที่ต้องอ่านให้ครบ ข้อมูลของ OECD ใช้เปรียบเทียบนักศึกษาระดับอุดมศึกษา จึงไม่ควรนำไปแทนจำนวนนักเรียนไทยทุกวัย หรือรวมผู้เรียนคอร์สภาษาระยะสั้นโดยอัตโนมัติ และไม่ได้บอกว่าประเทศเหล่านี้เป็นตัวเลือกที่เหมาะที่สุดสำหรับทุกคน

อีกจุดที่ทำให้การเทียบทั่วโลกยากขึ้นคือข้อมูลบางประเทศอาจขาดหรือรายงานต่างช่วงเวลา รายงานของ ICEF Monitor ในปี 2567 ระบุว่าข้อมูลจีนไม่ได้อยู่ในชุด UNESCO ที่รายงานนั้นนำมาเปรียบเทียบ และกล่าวถึงจำนวนนักเรียนไทยในจีนช่วงก่อนโควิดที่มีจำนวนมาก ข้อมูลเก่าดังกล่าวจึงยังใช้ยืนยันอันดับปัจจุบันเทียบกับประเทศอื่นไม่ได้

แม้แต่ตัวเลขของออสเตรเลียเองก็เปลี่ยนไปตามวิธีนับ รายงาน ICEF Monitor อีกฉบับระบุว่ามีผู้เรียนไทยในออสเตรเลีย 19,360 คนในปี 2565 แต่ข้อมูลออสเตรเลียที่ใช้ในรายงานนั้นรวมการศึกษานอกระดับอุดมศึกษาด้วย จึงนำตัวเลขนี้ไปคำนวณเทียบตรง ๆ กับสัดส่วน OECD ปี 2567 ไม่ได้

ก่อนเลือกประเทศ ควรนำค่าเรียนตลอดหลักสูตรมารวมกับค่าที่พัก อาหาร ประกัน การเดินทาง และอัตราแลกเปลี่ยน แล้วตรวจเงื่อนไขวีซ่าและสิทธิทำงานจากหน่วยงานทางการในช่วงที่จะสมัคร เพราะกฎและค่าใช้จ่ายเปลี่ยนได้

หากดูเฉพาะชุดข้อมูลอุดมศึกษาปี 2567 ของ OECD ออสเตรเลียมีสัดส่วนนักศึกษาจากไทยมากที่สุด ตามด้วยสหราชอาณาจักรและสหรัฐอเมริกา ส่วนอันดับที่ครอบคลุมผู้เรียนไทยทุกระดับและทุกประเทศยังสรุปจากชุดข้อมูลนี้เพียงชุดเดียวไม่ได้