นายกรัฐมนตรีไทยที่ดำรงตำแหน่งนานที่สุด คือใคร ครองอำนาจรวมเกือบ 15 ปี

ประเทศไทยมีนายกรัฐมนตรีมาแล้วหลายสิบคน นับตั้งแต่เปลี่ยนแปลงการปกครอง พ.ศ. 2475 แต่หากถามว่าใครคือนายกรัฐมนตรีที่ดำรงตำแหน่งรวมยาวนานที่สุดในประวัติศาสตร์การเมืองไทย คำตอบคือ จอมพล ป. พิบูลสงคราม ซึ่งครองตำแหน่งรวม 14 ปี 11 เดือน 18 วัน ผ่านรัฐบาลทั้งหมด 8 สมัย

ระยะเวลาดังกล่าวทำให้ชื่อของจอมพล ป. กลายเป็นหนึ่งในบุคคลสำคัญที่ถูกกล่าวถึงเสมอเมื่อพูดถึงประวัติศาสตร์การเมืองไทย

จอมพล ป. พิบูลสงคราม คือใคร

จอมพล ป. พิบูลสงคราม มีชื่อเดิมว่า แปลก ขีตตะสังคะ เกิดเมื่อวันที่ 14 กรกฎาคม พ.ศ. 2440 เป็นนายทหารที่มีบทบาทสำคัญในการเปลี่ยนแปลงการปกครอง พ.ศ. 2475 และต่อมาได้ก้าวขึ้นสู่ตำแหน่งนายกรัฐมนตรีคนที่ 3 ของประเทศไทย

เขาเข้ารับตำแหน่งนายกรัฐมนตรีครั้งแรกเมื่อวันที่ 16 ธันวาคม พ.ศ. 2481 โดยเป็นผู้นำรัฐบาลในช่วงที่ประเทศไทยกำลังเผชิญกับความเปลี่ยนแปลงทางการเมืองและสถานการณ์ระหว่างประเทศที่ตึงเครียด ก่อนจะมีบทบาทสำคัญในช่วงสงครามโลกครั้งที่ 2

ดำรงตำแหน่งรวมเกือบ 15 ปี ผ่านรัฐบาล 8 สมัย

สิ่งที่ทำให้จอมพล ป. มีสถิติการดำรงตำแหน่งยาวนานกว่านายกรัฐมนตรีคนอื่น ๆ คือการกลับมาดำรงตำแหน่งได้อีกครั้งหลังจากพ้นอำนาจไปในช่วงสงครามโลกครั้งที่ 2

หากแบ่งตามช่วงเวลาหลัก สามารถสรุปได้ดังนี้

• ช่วงแรก: 16 ธันวาคม พ.ศ. 2481 ถึง 1 สิงหาคม พ.ศ. 2487

• ช่วงที่สอง: 8 เมษายน พ.ศ. 2491 ถึง 16 กันยายน พ.ศ. 2500

ช่วงแรกเป็นยุคที่ประเทศไทยเข้าไปเกี่ยวข้องกับสถานการณ์สงครามโลกครั้งที่ 2 ส่วนช่วงที่สองเป็นการกลับมามีอำนาจทางการเมืองอีกครั้ง หลังการรัฐประหารในปี พ.ศ. 2490

ข้อมูลจากสถาบันพระปกเกล้าระบุว่า เมื่อรวมระยะเวลาการดำรงตำแหน่งทั้งหมดแล้ว จอมพล ป. เป็นนายกรัฐมนตรีรวม 14 ปี 11 เดือน 18 วัน ผ่านรัฐบาล 8 สมัย

ตัวเลขนี้เป็นการนับระยะเวลารวมจากหลายรัฐบาล ไม่ใช่การดำรงตำแหน่งต่อเนื่องเกือบ 15 ปีโดยไม่มีการเปลี่ยนผ่าน

ทำไมจอมพล ป. จึงกลับมาเป็นนายกรัฐมนตรีได้อีกครั้ง

หลังสงครามโลกครั้งที่ 2 สิ้นสุดลง จอมพล ป. ต้องพ้นจากตำแหน่งและเผชิญกับปัญหาทางการเมืองจากบทบาทของรัฐบาลในช่วงสงคราม

อย่างไรก็ตาม สถานการณ์ทางการเมืองเปลี่ยนแปลงอีกครั้งหลังการรัฐประหาร พ.ศ. 2490 กลุ่มนายทหารที่มีอำนาจในขณะนั้นสนับสนุนให้จอมพล ป. กลับมาดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรีอีกครั้งในวันที่ 8 เมษายน พ.ศ. 2491

การกลับมาครั้งนี้ทำให้เขาสามารถดำรงตำแหน่งต่อไปได้อีกประมาณ 9 ปี ก่อนจะสิ้นสุดอำนาจจากการรัฐประหารเมื่อวันที่ 16 กันยายน พ.ศ. 2500

ช่วงเวลานี้ยังเต็มไปด้วยความขัดแย้งทางการเมืองและเหตุการณ์กบฏหลายครั้ง ซึ่งสะท้อนให้เห็นว่าการรักษาอำนาจทางการเมืองในยุคนั้นไม่ได้เป็นเรื่องราบรื่น

นโยบายในยุคจอมพล ป. ที่ยังมีร่องรอยถึงปัจจุบัน

นอกจากสถิติการดำรงตำแหน่งที่ยาวนานแล้ว รัฐบาลจอมพล ป. ยังมีบทบาทต่อการเปลี่ยนแปลงสังคมไทยหลายด้าน

ตัวอย่างที่สำคัญ ได้แก่

1. การเปลี่ยนชื่อประเทศเป็นประเทศไทย

เมื่อวันที่ 24 มิถุนายน พ.ศ. 2482 มีการเปลี่ยนชื่อประเทศจากสยามเป็นประเทศไทย ซึ่งเป็นหนึ่งในเหตุการณ์สำคัญทางประวัติศาสตร์ที่เกิดขึ้นในยุครัฐบาลของจอมพล ป.

2. การประกาศรัฐนิยม

รัฐบาลมีการประกาศรัฐนิยมหลายฉบับ เพื่อกำหนดแนวทางการดำเนินชีวิตและปรับเปลี่ยนวัฒนธรรมของประชาชน เช่น การแต่งกาย การใช้ภาษา และการปฏิบัติตนในสังคม

3. การส่งเสริมความเป็นชาติและวัฒนธรรมไทย

รัฐบาลให้ความสำคัญกับแนวคิดชาตินิยมและการสร้างเอกลักษณ์ของชาติ ส่งผลต่อวิถีชีวิตและวัฒนธรรมไทยในช่วงเวลานั้นอย่างมาก

นโยบายเหล่านี้มีทั้งด้านที่ส่งผลต่อการสร้างเอกลักษณ์ของประเทศ และด้านที่ถูกวิพากษ์วิจารณ์เกี่ยวกับการใช้อำนาจรัฐเข้าไปกำหนดวิถีชีวิตของประชาชน

บทสรุป นายกรัฐมนตรีที่ครองตำแหน่งยาวนานที่สุดของไทย

เมื่อพิจารณาจากระยะเวลาการดำรงตำแหน่งรวม นายกรัฐมนตรีที่ครองสถิติยาวนานที่สุดของประเทศไทยคือ จอมพล ป. พิบูลสงคราม ด้วยระยะเวลา 14 ปี 11 เดือน 18 วัน ผ่านรัฐบาล 8 สมัย

เรื่องราวของเขาไม่ได้มีเพียงสถิติการเป็นนายกรัฐมนตรีที่ยาวนานเท่านั้น แต่ยังสะท้อนให้เห็นถึงความเปลี่ยนแปลงทางการเมือง สังคม และวัฒนธรรมของประเทศไทยในช่วงก่อนและหลังสงครามโลกครั้งที่ 2

นี่จึงเป็นเหตุผลที่ชื่อของจอมพล ป. พิบูลสงคราม ยังคงเป็นบุคคลสำคัญที่ขาดไม่ได้เมื่อศึกษาประวัติศาสตร์การเมืองไทย