ถนนหลวงหมายเลขใดที่ยาวที่สุดในไทย เปิดเส้นทาง 1,310 กิโลเมตร ผ่าน 13 จังหวัด

• ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 4 เป็นถนนสายที่ยาวที่สุดของประเทศไทยตามข้อมูลที่เผยแพร่

• มีระยะทางประมาณ 1,310.55 กิโลเมตร จากกรุงเทพมหานครไปถึงจุดผ่านแดนถาวรสะเดา จังหวัดสงขลา

• เส้นทางพาดผ่านพื้นที่ระดับจังหวัด 13 แห่ง หากนับรวมกรุงเทพมหานคร

ถ้าพูดถึงถนนที่ยาวที่สุดในประเทศไทย หลายคนอาจนึกถึงถนนสายใหญ่ที่มุ่งหน้าขึ้นภาคเหนือหรือถนนสายหลักที่เชื่อมระหว่างภูมิภาค แต่คำตอบกลับอยู่ที่เส้นทางลงสู่ภาคใต้ นั่นคือ ถนนเพชรเกษม หรือทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 4

ถนนสายนี้มีระยะทางประมาณ 1,310.55 กิโลเมตร เชื่อมกรุงเทพมหานครกับอำเภอสะเดา จังหวัดสงขลา และเป็นหนึ่งในเส้นทางคมนาคมสำคัญที่คนเดินทางลงใต้คุ้นเคยกันดี

ถนนเพชรเกษมยาวแค่ไหน และเริ่มต้นที่ไหน

ถนนเพชรเกษมเริ่มต้นบริเวณสะพานเนาวจำเนียร ในกรุงเทพมหานคร ก่อนมุ่งหน้าลงสู่ภาคใต้ ผ่านจังหวัดต่าง ๆ ทั้งฝั่งตะวันตกและพื้นที่ชายฝั่งอันดามัน ไปสิ้นสุดที่จุดผ่านแดนถาวรสะเดา อำเภอสะเดา จังหวัดสงขลา ซึ่งเป็นพื้นที่เชื่อมต่อกับประเทศมาเลเซีย

ข้อมูลที่เผยแพร่เกี่ยวกับเส้นทางนี้ระบุระยะทางประมาณ 1,310.55 กิโลเมตร ขณะที่เอกสารและข้อมูลเก่าบางแหล่งระบุตัวเลข 1,274 กิโลเมตร จึงควรพิจารณาปีและหลักเกณฑ์การวัดประกอบ ไม่ควรนำตัวเลขต่างช่วงเวลามาเปรียบเทียบโดยตรง

ผ่านทั้งหมด 13 จังหวัด มีที่ไหนบ้าง

จุดเด่นของถนนเพชรเกษมไม่ได้มีเพียงระยะทางที่ยาว แต่ยังเชื่อมโยงพื้นที่หลายจังหวัดตลอดแนวเส้นทาง โดยหากนับกรุงเทพมหานครรวมด้วย จะผ่านทั้งหมด 13 จังหวัด ได้แก่

1. กรุงเทพมหานคร

2. สมุทรสาคร

3. นครปฐม

4. ราชบุรี

5. เพชรบุรี

6. ประจวบคีรีขันธ์

7. ชุมพร

8. ระนอง

9. พังงา

10. กระบี่

11. ตรัง

12. พัทลุง

13. สงขลา

เส้นทางนี้มีลักษณะน่าสนใจ เพราะไม่ได้วิ่งลงใต้เป็นแนวตรง แต่ทอดผ่านพื้นที่ภาคตะวันตกและฝั่งทะเลอันดามัน ก่อนเข้าสู่จังหวัดสงขลา

ทำไมตัวเลขระยะทางจึงมีหลายค่า

ประเด็นที่ควรสังเกตคือ ตัวเลขความยาวของถนนเพชรเกษมที่เผยแพร่ไม่ได้ตรงกันทุกแหล่ง โดยข้อมูลหนึ่งระบุ 1,310.55 กิโลเมตร ขณะที่ข้อมูลเก่าระบุ 1,274 กิโลเมตร

ส่วนข้อมูลของกรมทางหลวงมีการอ้างถึงทางหลวงหมายเลข 4 ช่วงพังลา–จุดผ่านแดนถาวรสะเดา ที่หลักกิโลเมตร 1,310+430 ซึ่งช่วยยืนยันตำแหน่งปลายทางของเส้นทางในระบบหลักกิโลเมตรได้

อย่างไรก็ตาม หลักกิโลเมตรที่ปรากฏในเอกสารราชการไม่ควรถูกนำไปตีความเป็นระยะทางเดินทางจริงโดยอัตโนมัติ เพราะการกำหนดจุดเริ่มต้นและระบบอ้างอิงหลักกิโลเมตรมีความสำคัญต่อการคำนวณด้วย

ถนนสายยาวที่สุด ไม่ได้เป็นเพียงเรื่องของระยะทาง

ถนนเพชรเกษมเป็นมากกว่าถนนที่มีระยะทางยาวที่สุดสายหนึ่งของประเทศ เพราะเป็นเส้นทางเชื่อมเมือง ชุมชน แหล่งท่องเที่ยว และพื้นที่เศรษฐกิจหลายจังหวัดเข้าด้วยกัน

ตั้งแต่การเดินทางออกจากกรุงเทพมหานคร ผ่านจังหวัดชายฝั่งตะวันตก ลงสู่พื้นที่ภาคใต้ ไปจนถึงชายแดนไทย–มาเลเซีย ถนนสายนี้สะท้อนให้เห็นว่าระบบคมนาคมมีบทบาทต่อการเชื่อมโยงพื้นที่ของประเทศมากเพียงใด

ท้ายที่สุด ถนนเพชรเกษม หรือทางหลวงหมายเลข 4 จึงเป็นคำตอบของคำถามเรื่องถนนหลวงสายยาวที่สุดในไทย โดยมีระยะทางที่เผยแพร่ประมาณ 1,310.55 กิโลเมตร และผ่านพื้นที่ระดับจังหวัด 13 แห่ง

หากให้เลือกถนนหลวงสายหนึ่งในประเทศไทยที่มีความสำคัญต่อการเดินทางมากที่สุด คุณคิดว่าถนนเพชรเกษมสมควรเป็นอันดับหนึ่ง หรือมีถนนสายอื่นที่สำคัญไม่แพ้กัน