10 สาเหตุการเสียชีวิตอันดับต้น ๆ ของคนไทย

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th

เวลาได้ยินข่าวคนเสียชีวิตกะทันหัน หลายคนอาจนึกถึงอุบัติเหตุบนท้องถนนก่อน แต่เมื่อดูสถิติทั้งประเทศ ภาพที่เห็นยังมีโรคหลายชนิดเข้ามาเกี่ยวข้อง โดยเฉพาะโรคที่อาจใช้เวลาสะสมความเสี่ยงนานหลายปี

อันดับต่อไปนี้อ้างอิงตารางสาเหตุการตาย 10 ลำดับแรก ปี 2566 ซึ่งสำนักงานสถิติแห่งชาติรวบรวมจากสถิติสาธารณสุข กระทรวงสาธารณสุข เป็นข้อมูลระดับประเทศที่นำมาจัดกลุ่มตามสาเหตุในตารางเดียวกัน ไม่ใช่การคาดการณ์ว่าใครจะเสียชีวิตจากโรคใด

อันดับหนึ่งคือมะเร็งและเนื้องอกทุกชนิด ตามด้วยโรคหลอดเลือดในสมองและปอดอักเสบ ส่วนอุบัติเหตุจากการคมนาคมขนส่งทางบกอยู่ในอันดับ 5 ของตารางปีดังกล่าว

1. มะเร็งและเนื้องอกทุกชนิด
ตัวเลขอันดับนี้รวมมะเร็งหลายอวัยวะไว้ด้วยกัน ไม่ได้หมายถึงมะเร็งชนิดใดชนิดหนึ่ง ความเสี่ยงและแนวทางคัดกรองจึงต่างกันตามชนิดมะเร็ง อายุ และประวัติสุขภาพ ควรปรึกษาบุคลากรทางการแพทย์ว่าตนเองเหมาะกับการตรวจอะไร

2. โรคหลอดเลือดในสมอง
เกิดเมื่อเลือดไปเลี้ยงสมองผิดปกติ เช่น หลอดเลือดอุดตันหรือแตก อาการที่ต้องรีบสังเกตคือหน้าเบี้ยว แขนขาอ่อนแรง หรือพูดไม่ชัดอย่างฉับพลัน หากสงสัยให้โทร 1669 ทันที เพราะการเข้ารับการรักษาเร็วมีความสำคัญ

3. ปอดอักเสบ
เป็นภาวะที่เนื้อปอดอักเสบ มักเกี่ยวข้องกับการติดเชื้อ อาการอาจมีไข้ ไอ หอบ หรือเหนื่อย ผู้สูงอายุและผู้มีโรคประจำตัวอาจเจ็บป่วยรุนแรงได้ หากหายใจลำบาก ซึมลง หรืออาการทรุด ควรรีบพบแพทย์

4. โรคหัวใจขาดเลือด
เกิดจากเลือดไปเลี้ยงกล้ามเนื้อหัวใจไม่เพียงพอ อาจมีอาการแน่นหน้าอก ร้าวไปแขน กราม หรือมีเหงื่อออกและหายใจลำบากร่วมด้วย หากสงสัยภาวะหัวใจขาดเลือดเฉียบพลันให้โทร 1669

5. อุบัติเหตุจากการคมนาคมขนส่งทางบก
สาเหตุกลุ่มนี้ครอบคลุมการเดินทางทางบก ไม่ได้จำกัดเฉพาะรถจักรยานยนต์ การสวมหมวกกันน็อกหรือคาดเข็มขัดทุกครั้ง ไม่ขับรถขณะมึนเมา และใช้ความเร็วเหมาะสมช่วยลดความเสี่ยงบาดเจ็บรุนแรงได้

6. เบาหวาน
ระดับน้ำตาลในเลือดสูงเป็นเวลานานอาจทำลายหลอดเลือดและอวัยวะต่าง ๆ ผู้ที่เป็นเบาหวานควรติดตามการรักษาและตรวจภาวะแทรกซ้อนตามคำแนะนำ ส่วนผู้ที่มีความเสี่ยงควรปรึกษาเรื่องการตรวจระดับน้ำตาล

7. โรคเกี่ยวกับตับ
เป็นกลุ่มโรคที่มีได้หลายสาเหตุ เช่น ไวรัสตับอักเสบ การดื่มแอลกอฮอล์ และไขมันสะสมในตับ การดูแลจึงต้องดูสาเหตุเป็นรายคน รวมถึงประเมินความจำเป็นในการตรวจและรักษากับแพทย์

8. โรคทางเดินหายใจส่วนล่างเรื้อรัง
กลุ่มนี้รวมโรคที่ทำให้ทางเดินหายใจหรือปอดทำงานผิดปกติต่อเนื่อง เช่น โรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง ผู้ที่ไอเรื้อรัง มีเสมหะ หรือเหนื่อยง่ายควรเข้ารับการตรวจ การเลิกสูบบุหรี่เป็นส่วนสำคัญของการลดความเสี่ยง

9. วัณโรคทุกชนิด
วัณโรคมักเกิดที่ปอด แต่เกิดกับอวัยวะอื่นได้ หากไอนาน มีไข้ น้ำหนักลด หรือมีประวัติสัมผัสผู้ป่วย ควรไปตรวจ วัณโรครักษาได้ และการกินยาต่อเนื่องตามแผนช่วยให้การรักษามีประสิทธิภาพ

10. โรคภูมิคุ้มกันบกพร่องเนื่องจากไวรัสเอชไอวี
เอชไอวีทำให้ภูมิคุ้มกันอ่อนแอลงหากไม่ได้รับการรักษา ปัจจุบันมียาต้านไวรัสที่ช่วยควบคุมเชื้อได้ การตรวจและเริ่มรักษาเร็ว รวมถึงกินยาต่อเนื่อง ช่วยให้ผู้ติดเชื้อมีสุขภาพดีและลดความเสี่ยงเจ็บป่วยรุนแรง

ตารางนี้เป็นการจัดอันดับของปี 2566 ส่วนข้อมูลปี 2567 ที่สำนักงานสถิติแห่งชาติสรุปไว้ยังระบุมะเร็งเป็นสาเหตุสำคัญอันดับหนึ่ง ด้วยอัตรา 129.8 คนต่อประชากรแสนคน และระบุว่าปอดอักเสบเป็นอันดับรองลงมา จึงไม่ควรนำลำดับปี 2566 ไปอ้างว่าเป็นลำดับล่าสุดโดยไม่ระบุปี

อีกเรื่องที่ควรดูควบคู่กันคือวิธีจัดกลุ่ม บางตารางรวมโรคตามระบบอวัยวะ ขณะที่ตารางนี้แยกสาเหตุสำคัญบางรายการและรวมมะเร็งทุกชนิดไว้ด้วยกัน อันดับจึงอาจต่างจากรายงานที่ใช้เกณฑ์อีกแบบได้ ข้อมูลนี้ช่วยให้เห็นจุดที่ควรใส่ใจ ทั้งการดูแลโรคเรื้อรัง การสังเกตอาการฉุกเฉิน และความปลอดภัยระหว่างเดินทาง