จังหวัดใดในประเทศไทยไม่มีทางรถไฟระหว่างเมืองผ่าน

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th

เวลาเดินทางกลับบ้านหรือวางแผนเที่ยวต่างจังหวัด บางคนอาจเริ่มจากการเปิดตารางรถไฟก่อน แล้วค่อยพบว่าปลายทางที่ต้องการไม่มีสถานีให้เลือก แม้จังหวัดใกล้เคียงจะมีรถไฟวิ่งผ่านก็ตาม

การนับครั้งนี้ดูเฉพาะ ทางรถไฟระหว่างเมืองที่เปิดใช้งาน รวมสายแม่กลอง แต่ไม่นับรถไฟฟ้าในเมือง ทางรถไฟที่เลิกใช้ และโครงการที่ยังไม่เปิดเดินรถ เกณฑ์นี้ช่วยแยกเรื่องการมีรางรถไฟในจังหวัดออกจากการมีสถานีรถไฟฟ้าในเขตเมือง

จากรายชื่อที่เผยแพร่เทียบกับข้อมูลโครงข่ายรถไฟของกรมการขนส่งทางราง มี 30 จังหวัดที่ไม่มีทางรถไฟระหว่างเมืองผ่าน โดยรวมสมุทรปราการซึ่งมีรถไฟฟ้า แต่ไม่มีรถไฟระหว่างเมืองในเกณฑ์นี้ รายชื่อแบ่งตามพื้นที่ได้ดังนี้

ภาคเหนือ 7 จังหวัด
เชียงราย พะเยา น่าน แม่ฮ่องสอน ตาก กำแพงเพชร และเพชรบูรณ์

ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ 11 จังหวัด
เลย หนองบัวลำภู บึงกาฬ สกลนคร นครพนม กาฬสินธุ์ มหาสารคาม ร้อยเอ็ด มุกดาหาร ยโสธร และอำนาจเจริญ

ภาคกลางและปริมณฑล 5 จังหวัด
อุทัยธานี ชัยนาท อ่างทอง สิงห์บุรี และสมุทรปราการ

ภาคตะวันออก 2 จังหวัด
จันทบุรี และตราด

ภาคใต้ 5 จังหวัด
ระนอง พังงา กระบี่ สตูล และภูเก็ต

ตัวเลขนี้อาจต่างจากรายชื่อ 29 จังหวัดที่พบตามสื่อบางแห่ง เพราะรายชื่อดังกล่าวไม่ได้รวมสมุทรปราการ ขณะที่บทความเรื่องแผนโครงข่าย R-Map ของเดลินิวส์ระบุ 30 จังหวัดและอธิบายไว้ชัดว่าสมุทรปราการมีรถไฟฟ้า การใช้คำว่า “ไม่มีรถไฟเลย” จึงต้องดูด้วยว่าผู้เขียนนับรถไฟฟ้าหรือไม่

ข้อมูลกรมการขนส่งทางรางที่เผยแพร่ในปี 2568 แบ่งโครงข่ายรถไฟระหว่างเมืองเป็นสายเหนือ สายตะวันออกเฉียงเหนือ สายใต้ สายตะวันออก และสายแม่กลอง ส่วนข้อมูลที่รวบรวมจากการรถไฟแห่งประเทศไทยมีการปรับปรุงชุดข้อมูลในปี 2569 รายชื่อข้างต้นเป็นการสรุปจากแหล่งข้อมูลที่ตรวจสอบได้ ไม่ใช่การรับรองแนวเขตทางรถไฟรายแปลง

จังหวัดที่ไม่มีรางผ่านไม่ได้แปลว่าคนในพื้นที่ใช้รถไฟเดินทางไม่ได้ เพียงแต่ต้องเริ่มหรือต่อการเดินทางด้วยวิธีอื่น เช่น นั่งรถไปสถานีในจังหวัดข้างเคียง แล้วเปลี่ยนเป็นรถไฟ ระยะทางไปสถานีและรอบรถต่อจึงมีผลกับเวลารวมของทริป

ส่วนเหตุที่แนวรถไฟไม่ได้ผ่านทุกจังหวัด อธิบายด้วยเหตุผลเดียวไม่ได้ การเลือกเส้นทางเกี่ยวข้องกับแนวทางก่อสร้างในแต่ละช่วงเวลา ลักษณะภูมิประเทศ เมืองที่ต้องการเชื่อม งบประมาณ และความคุ้มค่าของโครงการ พื้นที่ภูเขาหรือพื้นที่ห่างจากแนวสายหลักอาจต้องใช้ต้นทุนและงานก่อสร้างต่างจากพื้นที่ราบ แต่ไม่ได้หมายความว่าทุกจังหวัดในรายชื่อขาดรถไฟด้วยเหตุผลเดียวกัน

ในอนาคต รายชื่อมีโอกาสเปลี่ยนได้หากทางรถไฟสายใหม่เปิดใช้งานจริง แผน R-Map ที่เผยแพร่ในปี 2568 ยกตัวอย่างแนวทางศึกษาและพัฒนาเส้นทางใหม่หลายช่วง รวมถึงแนวตาก–กำแพงเพชร และเส้นทางเชื่อมฝั่งอ่าวไทยกับอันดามัน แต่การอยู่ในแผนยังไม่เท่ากับมีรถไฟเปิดให้บริการแล้ว

ก่อนเดินทางควรตรวจสอบสถานีต้นทาง–ปลายทางและรอบรถล่าสุดกับการรถไฟแห่งประเทศไทย แล้วเผื่อเวลาต่อรถให้เหมาะกับเส้นทาง โดยเฉพาะเที่ยวสุดท้ายของวัน เพราะสถานีที่อยู่ใกล้จังหวัดปลายทางที่สุดอาจไม่ได้มีรถต่อถึงจุดหมายตลอดเวลา