ข้าวสายพันธุ์ไทยที่เคยชนะการประกวดข้าวดีที่สุดในโลก

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th

พอเปิดฝาหม้อข้าว กลิ่นหอมอุ่น ๆ ก็ลอยขึ้นมาก่อนที่กับข้าวจะวางครบโต๊ะ ข้าวสวยหนึ่งจานดูเป็นของคุ้นเคยในบ้านเรา แต่ข้าวไทยเคยถูกส่งไปให้กรรมการชิมแข่งกับข้าวจากหลายประเทศ และได้รางวัลกลับมาด้วย

การประกวด World’s Best Rice เป็นส่วนหนึ่งของการประชุมข้าวโลก ผู้เข้าประกวดส่งตัวอย่างข้าวไปให้กรรมการประเมินคุณภาพ รางวัลจึงเป็นผลตัดสินของตัวอย่างที่ส่งเข้าร่วมในปีนั้น ไม่ได้หมายความว่าข้าวทุกถุงจากสายพันธุ์เดียวกันจะมีรสชาติเหมือนกันทั้งหมด

ข้าวไทยที่คว้ารางวัลในปี 2564 คือ ข้าวขาวดอกมะลิ 105 หรือข้าวหอมมะลิ 105 ซึ่งปลูกในภาคอีสานและส่งเข้าประกวดโดยสมาคมผู้ส่งออกข้าวไทย ข้าวหอมมะลิไทยยังเคยชนะรายการเดียวกันในปี 2563 ทำให้ไทยได้รางวัลสองปีติดต่อกัน

ชนะจากข้าวที่ส่งเข้าประกวดกี่ตัวอย่าง?

การประกวดปี 2564 จัดขึ้นวันที่ 7–9 ธันวาคม ที่เมืองดูไบ สหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ มีข้าวเข้าประกวด 11 ตัวอย่างจาก 6 ประเทศ ได้แก่ ไทย สหรัฐอเมริกา จีน อินเดีย เวียดนาม และเมียนมา ปีนั้นผู้จัดประกาศเฉพาะผู้ชนะ ไม่ได้ประกาศอันดับสองและสาม

ส่วนปี 2560 ข้าวหอมมะลิ 105 ของไทยก็เคยชนะการประกวดเช่นกัน ไทยพีบีเอสรายงานว่า กรรมการพิจารณาทั้งกลิ่น รสชาติ ความเหนียวนุ่ม และรูปร่างลักษณะของข้าว โดยชิมแบบไม่ทราบประเทศที่มาของตัวอย่าง

ข้าวหอมมะลิ 105 มีเมล็ดยาวเรียว เมื่อหุงสุกจะมีกลิ่นหอมและเนื้อสัมผัสนุ่ม ลักษณะเหล่านี้ทำให้กินคู่กับอาหารไทยได้หลายแบบ ตั้งแต่ไข่เจียวง่าย ๆ ไปจนถึงแกงที่มีน้ำขลุกขลิก แต่ความนุ่มที่แต่ละคนชอบอาจต่างกัน บางบ้านชอบข้าวร่วนกว่า บางบ้านเติมน้ำเพิ่มเพื่อให้ข้าวนุ่มขึ้น

รางวัลหนึ่งปี ไม่ใช่แชมป์ตลอดไป

หลังจากไทยชนะในปี 2564 การประกวดปี 2565 ข้าวผกาลำดวนของกัมพูชาคว้ารางวัลไป ส่วนปี 2566 ข้าว ST25 ของเวียดนามเป็นผู้ชนะ โดยสมาคมผู้ส่งออกข้าวไทยระบุว่าไม่ได้ส่งข้าวเข้าประกวดในปีนั้น จึงไม่ควรนำผลปี 2566 มาอธิบายว่าตัวอย่างข้าวที่สมาคมส่งไปแพ้คู่แข่ง

ผลที่เปลี่ยนไปในแต่ละปีมีขอบเขตอยู่ที่ตัวอย่างและผู้เข้าประกวดของปีนั้นด้วย สำหรับชาวนาและผู้ค้าข้าว รางวัลช่วยให้ชื่อข้าวไทยเป็นที่รู้จัก แต่คุณภาพที่คนกินได้รับยังเกี่ยวข้องกับการปลูก การเก็บรักษา การสี และการหุงในแต่ละบ้าน

ถ้าอยากลองชิมข้าวหอมมะลิ 105 ที่บ้าน ให้ดูข้อมูลสายพันธุ์บนบรรจุภัณฑ์และเลือกข้าวจากแหล่งที่น่าเชื่อถือ ก่อนหุงใช้น้ำตามคำแนะนำบนถุงเป็นจุดเริ่มต้น แล้วค่อยปรับตามหม้อและเนื้อสัมผัสที่ชอบ เพราะแม้จะเป็นข้าวชนิดเดียวกัน อายุข้าวและวิธีหุงก็มีผลต่อข้าวในจานได้

ชื่อบนถ้วยรางวัลบอกว่าข้าวตัวอย่างนั้นได้รับคะแนนสูงสุดในการประกวดครั้งหนึ่ง ส่วนความอร่อยบนโต๊ะอาหารยังขึ้นอยู่กับข้าวที่เลือกและรสนิยมของคนกินแต่ละบ้านด้วย