10 อาการออฟฟิศซินโดรมของคนทำงานหน้าจอในไทย

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th

นั่งทำงานไปได้ไม่กี่ชั่วโมง บางคนเริ่มเอามือบีบต้นคอ บางคนขยับตัวแล้วรู้สึกตึงหลัง หรือจ้องจอนานจนต้องหลับตาพัก อาการเหล่านี้มักถูกเรียกรวม ๆ ว่าออฟฟิศซินโดรม แม้แต่ละอาการอาจมีสาเหตุต่างกัน

ข้อมูลที่ตรวจสอบได้ยังไม่เพียงพอจะจัดอันดับอาการทั้ง 10 ของคนทำงานหน้าจอทั่วประเทศไทย แต่มีงานวิจัยในกลุ่มพนักงานออฟฟิศไทยที่ช่วยให้เห็นแนวโน้มได้

งานศึกษาพนักงานออฟฟิศไทย 545 คน ระหว่างปี 2560–2563 พบว่าในช่วง 7 วันก่อนตอบแบบสอบถาม ผู้เข้าร่วมรายงานอาการปวดบริเวณ คอ 27.5% ไหล่ 22.7% และหลังส่วนล่าง 17.6% ตามลำดับ ตัวเลขนี้เป็นผลจากกลุ่มที่ศึกษา ไม่ใช่อัตราของคนทำงานทั้งประเทศ และผู้เข้าร่วมคนหนึ่งอาจปวดได้หลายตำแหน่ง

ส่วนรายการต่อไปนี้รวบรวม 10 อาการที่คนทำงานหน้าจออาจพบได้ โดยเรียงตามกลุ่มอาการเพื่อให้อ่านง่าย ไม่ใช่อันดับความชุกระดับประเทศ

1. ปวดหรือตึงต้นคอ
อาจรู้สึกเมื่อยท้ายทอยหรือหันคอไม่สบาย โดยเฉพาะหลังนั่งมองจอท่าเดิมนาน ๆ หากต้องก้มดูโน้ตบุ๊กเป็นประจำ ลองปรับตำแหน่งจอให้มองได้สบายและเปลี่ยนอิริยาบถระหว่างวัน

2. ปวดบ่าหรือไหล่
บางคนรู้สึกบ่าตึงหรือปวดไหล่ข้างที่ใช้เมาส์ ลองขยับเมาส์ให้อยู่ใกล้ตัว ปรับความสูงโต๊ะและเก้าอี้ให้แขนวางได้สบาย โดยไม่ต้องยกไหล่ค้าง

3. ปวดหลังส่วนบนหรือรอบสะบัก
อาจมีอาการเมื่อยบริเวณระหว่างสะบักหลังนั่งทำงานต่อเนื่อง ลองพักจากท่าเดิม ลุกเดินและขยับไหล่เบา ๆ แทนการฝืนนั่งนิ่งตลอดวัน

4. ปวดหลังส่วนล่าง
อาการอาจเกิดระหว่างนั่งหรือรู้สึกชัดตอนลุกขึ้นยืน จัดเก้าอี้ให้รองรับหลัง วางเท้าบนพื้นหรือที่พักเท้า และสลับลุกเดินเป็นระยะ หากปวดต่อเนื่องหรือรบกวนชีวิตประจำวันควรปรึกษาแพทย์

5. ปวดแขนหรือข้อศอก
การใช้เมาส์หรือคีย์บอร์ดซ้ำ ๆ อาจทำให้รู้สึกเมื่อยแขนหรือปวดรอบข้อศอกได้ ควรสังเกตว่าท่าใดกระตุ้นอาการ และจัดอุปกรณ์ให้หยิบใช้โดยไม่ต้องเอื้อมค้าง

6. ปวดข้อมือหรือมือ
อาจปวดขณะพิมพ์หรือหลังใช้เมาส์นาน ลองวางข้อมือให้ตรงตามสบาย ลดแรงกด และพักมือเป็นระยะ หากปวดซ้ำหรือมากขึ้นควรรับการประเมิน

7. ชาหรือรู้สึกเหมือนเข็มทิ่มที่มือและนิ้ว
อาการชาอาจเกิดจากหลายสาเหตุ รวมถึงปัญหาเส้นประสาท จึงไม่ควรวินิจฉัยเองว่าเป็นออฟฟิศซินโดรม หากชาบ่อย ชานาน หรือหยิบจับของไม่ถนัด ควรพบแพทย์เพื่อตรวจหาสาเหตุ

8. ปวดศีรษะ
บางคนปวดหัวร่วมกับคอตึงหรือใช้สายตาต่อเนื่อง แต่ปวดศีรษะมีได้หลายสาเหตุ การพักจากจอและจัดแสงให้สบายตาอาจช่วยลดความล้าได้ หากปวดบ่อยหรือรูปแบบเปลี่ยนไปควรปรึกษาแพทย์

9. ตาแห้ง แสบตา หรือระคายเคืองตา
การจ้องจออาจทำให้กะพริบตาน้อยลง โดยเฉพาะในห้องแอร์ อาการทางตาเหล่านี้มักจัดอยู่ในกลุ่มอาการทางสายตาจากการใช้จอ ซึ่งอาจพบร่วมกับอาการปวดกล้ามเนื้อได้

10. ตาล้าหรือมองพร่าชั่วคราว
หลังเพ่งจอนานอาจรู้สึกว่าภาพไม่ชัดหรือเมื่อยตา ลองพักสายตาด้วยการมองไกลประมาณ 20 ฟุต หรือ 6 เมตร เป็นเวลา 20 วินาที ทุก 20 นาที และตรวจสายตาหากอาการยังเป็นอยู่

เริ่มดูแลได้จากการเปลี่ยนอิริยาบถ ปรับจอ เก้าอี้ และอุปกรณ์ให้อยู่ในตำแหน่งที่ใช้สบาย สลับงานหน้าจอกับกิจกรรมอื่นเมื่อทำได้ พร้อมลุกเดินและขยับตัวเป็นระยะ อุปกรณ์ที่เหมาะช่วยให้จัดท่าทำงานได้สะดวกขึ้น แต่ไม่ได้รับประกันว่าอาการปวดจะหาย

หากปวดมากขึ้น ชาหรืออ่อนแรง ควรพบแพทย์เพื่อหาสาเหตุ ส่วนอาการปวดศีรษะรุนแรงฉับพลัน แขนขาอ่อนแรงเฉียบพลัน หรือปวดหลังร่วมกับกลั้นปัสสาวะหรืออุจจาระไม่ได้ ให้ไปโรงพยาบาลฉุกเฉินทันที