หมาติดเป้งเกิดจากอะไรและควรดูแลอย่างไร

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th

เดินออกไปหน้าบ้านแล้วเห็นหมาสองตัวยืนหันก้นชนกัน จะเดินหนีก็เดินไปด้วยกัน บางตัวร้อง บางตัวพยายามดิ้น เจ้าของที่ไม่เคยเห็นอาจตกใจและรีบหาวิธีช่วยแยก

ถ้าหมากำลังติดเป้ง อย่าดึงแยกออกจากกัน เพราะอาจทำให้อวัยวะของทั้งคู่บาดเจ็บได้ ให้ดูแลบริเวณรอบตัวให้สงบ ป้องกันไม่ให้ทั้งคู่ตกใจหรือดิ้นแรง แล้วรอจนแยกจากกันเอง หากมีเลือดออกมาก เจ็บปวดรุนแรง หรือกังวลว่าใช้เวลานานผิดปกติ ให้โทรปรึกษาสัตวแพทย์ทันที

ทำไมถึงติดกัน?

ช่วงผสมพันธุ์ อวัยวะเพศของตัวผู้ส่วนที่เรียกว่า bulbus glandis จะบวมขึ้น ขณะที่กล้ามเนื้อช่องคลอดของตัวเมียหดตัว จึงเกิดช่วงที่ทั้งคู่ติดกันชั่วคราว บางคู่เปลี่ยนท่ามายืนหันก้นชนกัน ซึ่งพบได้ตามธรรมชาติ

ระยะเวลาต่างกันในแต่ละคู่ บางคู่ใช้เวลาไม่กี่นาที บางคู่นานกว่านั้น และอาจนานถึงประมาณหนึ่งชั่วโมงได้ อย่าใช้ตัวเลขเป็นเหตุผลให้รอหากเห็นว่าตัวใดตัวหนึ่งกำลังบาดเจ็บหรือทุกข์ทรมาน โทรถามสัตวแพทย์ได้เลย

ระหว่างรอ เจ้าของช่วยอย่างไรได้บ้าง

• กันคน สัตว์ตัวอื่น และสิ่งรบกวนออกห่าง ลดโอกาสที่หมาจะตกใจหรือวิ่งคนละทาง

• พูดด้วยน้ำเสียงสงบ เฝ้าดูใกล้พอที่จะสังเกตอาการ แต่ระวังตัวเองด้วย เพราะหมาที่เจ็บหรือตกใจอาจกัดได้

• อย่าดึง แงะ ตี สาดน้ำ หรือทำให้ตกใจ วิธีเหล่านี้ไม่ได้ช่วยให้แยกเร็วขึ้นอย่างน่าเชื่อถือ และอาจทำให้บาดเจ็บ

• เมื่อแยกกันเองแล้ว จัดให้พักคนละพื้นที่และสังเกตอาการ

ติดเป้งแล้วท้องทุกครั้งไหม?

การติดเป้งไม่ได้ยืนยันว่าตัวเมียจะตั้งท้องทุกครั้ง และในทางกลับกัน แม้ไม่เห็นว่าติดเป้งก็ยังมีโอกาสตั้งท้องจากการผสมพันธุ์ได้ การดึงแยกจึงไม่ใช่วิธีป้องกันการตั้งท้อง

ถ้าผสมกันโดยไม่ได้ตั้งใจและไม่ต้องการให้มีลูก ให้ติดต่อสัตวแพทย์โดยเร็ว บอกวันและเวลาที่พบเหตุ รวมถึงข้อมูลสุขภาพเท่าที่ทราบ สัตวแพทย์จะช่วยประเมินทางเลือกและช่วงเวลาที่เหมาะสม อย่าซื้อยาคุมหรือฉีดยาเอง เพราะการใช้ยาผิดชนิดหรือผิดวิธีอาจเป็นอันตรายได้

อาการแบบไหนควรรีบพบสัตวแพทย์

หากหลังแยกกันมีเลือดออกมาก มีแผลชัดเจน ซึมมาก ร้องเจ็บต่อเนื่อง หรือปัสสาวะลำบาก ควรติดต่อโรงพยาบาลสัตว์ทันที สำหรับตัวผู้ หากอวัยวะเพศยังค้างอยู่นอกปลอก บวมมาก แห้ง หรือสีเปลี่ยน ควรรีบให้สัตวแพทย์ตรวจเช่นกัน

การป้องกันครั้งต่อไปเริ่มได้จากแยกตัวเมียที่กำลังเป็นสัดออกจากตัวผู้ที่ยังไม่ทำหมัน และดูแลประตูรั้วให้มิดชิด หากไม่ได้วางแผนเพาะพันธุ์ สามารถปรึกษาสัตวแพทย์เรื่องการทำหมันและเวลาที่เหมาะกับอายุ สายพันธุ์ และสุขภาพของหมาแต่ละตัว