เนื้อช้างกินได้ไหมและมีข้อกฎหมายอย่างไร

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th

เวลาเห็นช้างตัวใหญ่เดินกินหญ้าอยู่ในป่า บางคนอาจเคยนึกสงสัยขึ้นมาว่า ช้างก็เป็นสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมเหมือนวัวหรือควาย แล้วเนื้อของมันกินได้หรือเปล่า?

คำถามนี้ต้องแยกเป็นสองเรื่อง คือร่างกายมนุษย์กินเนื้อชนิดนั้นได้ไหม กับการนำเนื้อนั้นมากินปลอดภัยและถูกกฎหมายหรือไม่ เพราะคำตอบของสองเรื่องนี้ไม่เหมือนกัน

เนื้อช้างเป็นเนื้อสัตว์ที่มนุษย์กินได้ในทางชีวภาพ และมีการบริโภคในบางพื้นที่ของโลก แต่ไม่ได้หมายความว่าเนื้อช้างทุกชิ้นปลอดภัย หรือสามารถนำมาซื้อขายและกินได้ตามใจ โดยเฉพาะเมื่อเป็นเนื้อจากช้างป่าในประเทศไทย

ช้างป่าในไทยได้รับความคุ้มครอง

ช้างป่าเป็นสัตว์ป่าคุ้มครอง กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช ระบุว่าช้างป่าและซากช้างป่าอยู่ภายใต้การคุ้มครองตามกฎหมาย ขณะที่พระราชบัญญัติสงวนและคุ้มครองสัตว์ป่า พ.ศ. 2562 กำหนดข้อห้ามเรื่องการครอบครองและค้าสัตว์ป่าคุ้มครอง รวมถึงซากของสัตว์ดังกล่าว โดยมีข้อยกเว้นตามที่กฎหมายกำหนด

เนื้อเป็นส่วนหนึ่งของซากสัตว์ ดังนั้นการไปตัดเนื้อช้างป่ามาเก็บ ขาย หรือแบ่งกันกิน จึงไม่ใช่เรื่องที่ทำได้โดยอ้างว่าไม่ได้เป็นคนล่าเอง และการพบช้างตายตามธรรมชาติก็ไม่ได้ทำให้ใครนำซากไปได้ตามใจ

หากพบซากช้างป่า ควรอยู่ห่างจากบริเวณนั้น ไม่จับหรือเคลื่อนย้ายซาก แล้วแจ้งเจ้าหน้าที่อุทยานหรือหน่วยงานที่ดูแลสัตว์ป่าในพื้นที่ เพราะเจ้าหน้าที่ต้องตรวจสอบสาเหตุการตายและจัดการซากอย่างเหมาะสม

แล้วช้างเลี้ยงล่ะ?

ช้างเลี้ยงกับช้างป่ามีสถานะและกฎหมายที่เกี่ยวข้องต่างกัน จึงไม่ควรนำข้อห้ามของช้างป่ามาเหมารวมกับช้างเลี้ยงทุกกรณี แต่ก็ไม่ได้แปลว่าฆ่าช้างเลี้ยงหรือนำซากมาจำหน่ายได้โดยอัตโนมัติ เรื่องนี้ต้องพิจารณาที่มา เอกสาร และกฎหมายที่เกี่ยวข้องกับกรณีนั้น หากพบการเสนอขายเนื้อที่อ้างว่ามาจากช้างเลี้ยง ไม่ควรซื้อหรือรับไว้ และควรสอบถามเจ้าหน้าที่ก่อน

เรื่องความปลอดภัยก็น่าห่วง

เนื้อจากสัตว์ที่ไม่รู้แหล่งที่มา ไม่ผ่านการตรวจ หรือไม่ทราบสาเหตุการตาย อาจปนเปื้อนเชื้อโรคหรือมีความเสี่ยงด้านสุขอนามัย องค์การอนามัยโลกอธิบายว่าเชื้อโรคจากสัตว์บางชนิดสามารถติดต่อสู่คนได้ ทั้งจากการสัมผัสและผ่านอาหาร ความเสี่ยงจึงไม่ได้อยู่แค่ตอนกิน แต่รวมถึงตอนจับ ชำแหละ และเตรียมเนื้อด้วย

การปรุงสุกช่วยลดความเสี่ยงจากเชื้อก่อโรคบางชนิดได้ แต่ไม่ได้ทำให้เนื้อที่ไม่ทราบที่มาหรือเนื้อจากซากสัตว์ที่ตายโดยไม่รู้สาเหตุกลายเป็นอาหารที่ปลอดภัยเสมอไป และไม่ได้เปลี่ยนสถานะทางกฎหมายของเนื้อนั้น

สรุปคือ มนุษย์กินเนื้อช้างได้ในทางชีวภาพ แต่สำหรับช้างป่าในประเทศไทย ซากและเนื้ออยู่ภายใต้การคุ้มครองตามกฎหมาย หากเจอผู้เสนอขายหรือพบซาก อย่านำมาลองกินหรือแบ่งต่อ ควรแจ้งเจ้าหน้าที่ให้ตรวจสอบแทน