ปลูกผมทำอย่างไรและเส้นผมงอกขึ้นมาได้อย่างไร

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th

ส่องกระจกแล้วเห็นแนวผมถอยขึ้นไป หรือกลางศีรษะเริ่มเห็นหนังศีรษะชัดขึ้น หลายคนอาจนึกถึงการปลูกผม แต่พอได้ยินคำว่า “ปลูก” ก็ชวนให้สงสัยว่าแพทย์เอาอะไรมาปลูก แล้วเส้นผมใหม่งอกขึ้นมาได้อย่างไร

ก่อนอื่นต้องรู้ว่าอาการผมบางมีหลายสาเหตุ ทั้งพันธุกรรม โรคบางชนิด การอักเสบ หรือภาวะที่ทำให้ผมร่วงชั่วคราว การตรวจหาสาเหตุจึงมาก่อนการตัดสินใจผ่าตัด เพราะบางกรณีอาจรักษาที่ต้นเหตุได้ และบางคนอาจยังไม่เหมาะกับการปลูกผม

การปลูกผมคือการย้ายรากผมของตัวเอง จากบริเวณที่ยังมีผมแข็งแรง ซึ่งมักอยู่ด้านหลังหรือด้านข้างศีรษะ ไปยังบริเวณที่ผมบางหรือไม่มีผม เมื่อรากผมที่ย้ายไปตั้งตัวได้ ก็สามารถสร้างเส้นผมขึ้นมาในตำแหน่งใหม่ได้

แพทย์จะตรวจทั้งบริเวณที่ต้องการปลูกและบริเวณที่จะนำรากผมออกมา หรือที่เรียกว่า “พื้นที่ผู้ให้” เพื่อดูว่ามีรากผมเพียงพอหรือไม่ จากนั้นจึงวางแนวผมและประเมินจำนวนกราฟต์ที่เหมาะสม กราฟต์หนึ่งคือหน่วยรากผมที่นำมาย้าย ซึ่งอาจมีเส้นผมอยู่หนึ่งเส้นหรือหลายเส้น ไม่ได้เท่ากับเส้นผมหนึ่งเส้นเสมอไป

นำรากผมออกมาอย่างไร

วิธีที่พบได้บ่อยมีสองแบบ แบบแรกคือ FUE แพทย์ใช้เครื่องมือขนาดเล็กเจาะนำหน่วยรากผมออกทีละกราฟต์ ทำให้เกิดแผลเล็กกระจายอยู่บริเวณที่นำผมออก

อีกแบบคือ FUT แพทย์นำหนังศีรษะบริเวณด้านหลังออกมาเป็นแถบ แล้วเย็บปิดแผล จากนั้นทีมรักษาจึงแยกเนื้อเยื่อเป็นกราฟต์เล็ก ๆ วิธีนี้จะมีแผลเป็นแนวยาวบริเวณที่นำหนังศีรษะออก ทั้งสองวิธีมีข้อดีและข้อจำกัดต่างกัน จึงควรให้แพทย์ประเมินร่วมกับความต้องการและลักษณะหนังศีรษะของแต่ละคน

ระหว่างทำหัตถการมักใช้ยาชาเฉพาะที่ แพทย์เตรียมบริเวณรับผมและใส่กราฟต์ลงไปโดยคำนึงถึงทิศทางและแนวการขึ้นของเส้นผม ขั้นตอนอาจใช้เวลาหลายชั่วโมง ขึ้นอยู่กับจำนวนกราฟต์และวิธีที่ใช้

ผมด้านหลังไม่ได้มีไว้ย้ายได้ไม่จำกัด การนำออกมากเกินไปอาจทำให้บริเวณนั้นดูบางลง แพทย์จึงต้องวางแผนใช้รากผมที่มีให้เหมาะกับพื้นที่ที่ต้องการแก้ไข รวมถึงคิดเผื่อผมเดิมที่อาจบางต่อในอนาคต

ปลูกแล้วผมขึ้นทันทีหรือเปล่า

ช่วงแรกอาจเห็นสะเก็ด แดง หรือบวมได้ เส้นผมที่ติดมากับกราฟต์มักหลุดร่วงในช่วงไม่กี่สัปดาห์หลังทำ ซึ่งไม่ได้หมายความว่ารากผมหลุดไปทั้งหมด จากนั้นจึงต้องรอให้เส้นใหม่ค่อย ๆ งอก โดยสมาคมแพทย์ผิวหนังอเมริกันระบุว่าคนส่วนใหญ่เห็นผลในช่วงประมาณ 6–9 เดือน และบางคนอาจใช้เวลาถึง 12 เดือน

หลังทำควรดูแลแผลและสระผมตามคำแนะนำของแพทย์ผู้รักษา เพราะวิธีดูแลและเวลาที่กลับไปทำกิจกรรมต่าง ๆ อาจต่างกันได้ หากมีอาการปวด บวม หรือแดงมากขึ้น มีหนอง หรือมีไข้ ควรติดต่อสถานพยาบาลเพื่อรับการประเมิน

การปลูกผมมีความเสี่ยงเช่นเดียวกับหัตถการอื่น เช่น เลือดออก ติดเชื้อ เกิดแผลเป็น หรือกราฟต์บางส่วนไม่ติด ผลลัพธ์จึงรับประกันให้เหมือนกันทุกคนไม่ได้ และแม้ผมที่ย้ายมาจะอยู่ได้นาน ผมเดิมรอบ ๆ ยังอาจบางต่อ แพทย์อาจเสนอการรักษาผมร่วงร่วมด้วยตามสาเหตุและความเหมาะสม

ก่อนตัดสินใจควรพบแพทย์เพื่อประเมินสาเหตุผมร่วง สอบถามว่าใครเป็นผู้ทำแต่ละขั้นตอน จำนวนกราฟต์ที่คาดว่าจะใช้ ความเสี่ยง ค่าใช้จ่ายรวม และแผนติดตามหลังทำ การปลูกผมเป็นการจัดสรรรากผมที่มีอยู่ให้ครอบคลุมบริเวณที่ต้องการ จึงต้องวางแผนให้เหมาะกับสภาพผมของแต่ละคน