ผู้ชายผลิตอสุจิได้จนถึงอายุเท่าไร

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th

ผู้ชายบางคนมีลูกเมื่ออายุมากแล้ว ขณะที่บางคนอายุยังน้อยกลับมีปัญหาเรื่องการมีบุตร ภาพที่เห็นจึงชวนให้สงสัยว่า ร่างกายผู้ชายมีกำหนดอายุที่หยุดผลิตอสุจิเหมือนปิดสวิตช์หรือเปล่า

ก่อนตอบต้องแยกคำสองคำนี้ก่อน อสุจิ คือเซลล์สืบพันธุ์ที่สร้างในอัณฑะ ส่วน น้ำอสุจิ คือของเหลวที่หลั่งออกมาและโดยทั่วไปมีตัวอสุจิผสมอยู่ การมองเห็นน้ำอสุจิจึงบอกไม่ได้ว่ามีตัวอสุจิจำนวนเท่าไร หรือเคลื่อนไหวได้ดีแค่ไหน

คำตอบคือ ไม่มีอายุตายตัวที่ผู้ชายทุกคนหยุดผลิตอสุจิ หลังเข้าสู่วัยเจริญพันธุ์ ผู้ชายส่วนใหญ่ยังสร้างอสุจิได้ตลอดชีวิต และบางคนยังมีบุตรได้เมื่ออายุ 60 หรือ 70 ปี แต่ความสามารถของแต่ละคนต่างกัน และการสร้างอสุจิได้ไม่ได้รับประกันว่าจะทำให้เกิดการตั้งครรภ์ได้ง่าย

อายุมากขึ้น อสุจิเปลี่ยนอย่างไร?

แม้ไม่มีวันหมดอายุที่แน่นอน อายุยังมีผลต่อภาวะเจริญพันธุ์ โรงพยาบาล University College London ระบุว่า เมื่ออายุมากขึ้น ปริมาณน้ำอสุจิ การเคลื่อนไหว และคุณภาพทางพันธุกรรมของอสุจิโดยทั่วไปมีแนวโน้มลดลง ส่วน Mayo Clinic ระบุว่า ความสามารถในการเคลื่อนไหวและสัดส่วนอสุจิที่มีรูปร่างปกติมีแนวโน้มลดลง โดยเฉพาะหลังอายุ 50 ปี

ตัวเลขอายุเหล่านี้เป็นแนวโน้มจากข้อมูลสุขภาพ ไม่ใช่เส้นแบ่งว่าอายุ 49 ปีจะปกติทุกคน หรือพออายุ 50 ปีแล้วจะมีลูกไม่ได้ทันที โอกาสตั้งครรภ์ยังเกี่ยวข้องกับสุขภาพและอายุของทั้งสองฝ่ายด้วย

อายุพ่อที่เพิ่มขึ้นยังสัมพันธ์กับความเสี่ยงที่สูงขึ้นของปัญหาสุขภาพบางอย่างในลูก แต่ไม่ได้หมายความว่าลูกของพ่อที่อายุมากจะต้องมีปัญหาสุขภาพ โดยความเสี่ยงของภาวะบางอย่างยังอยู่ในระดับต่ำ หากกังวลเรื่องโรคทางพันธุกรรมหรือวางแผนมีบุตรเมื่ออายุมาก สามารถปรึกษาแพทย์เพื่อประเมินเป็นรายคนได้

มีน้ำอสุจิ แปลว่ายังมีลูกได้ไหม?

ยังบอกไม่ได้ เพราะปริมาณน้ำที่หลั่งออกมาไม่เท่ากับจำนวนตัวอสุจิ บางคนมีน้ำอสุจิแต่มีตัวอสุจิน้อย หรืออาจไม่พบตัวอสุจิในตัวอย่าง การตรวจน้ำเชื้อช่วยประเมินจำนวน การเคลื่อนไหว และรูปร่างของอสุจิได้ หากผลตรวจพบความผิดปกติ แพทย์อาจให้ตรวจซ้ำและหาสาเหตุเพิ่มเติม

อสุจิน้อยเกิดได้ในผู้ชายทุกวัย ปัจจัยที่เกี่ยวข้องมีได้ทั้งโรคของอัณฑะ ปัญหาฮอร์โมน ยาบางชนิด การรักษามะเร็ง การสูบบุหรี่ และการใช้สารสเตียรอยด์เพื่อเพิ่มกล้ามเนื้อ ส่วนการใช้ฮอร์โมนเทสโทสเตอโรนก็อาจกดการสร้างอสุจิได้ ผู้ที่กำลังวางแผนมีลูกจึงควรแจ้งแพทย์ก่อนใช้ยา และไม่หยุดยาที่รักษาโรคอยู่เอง

เมื่อไรควรไปตรวจ?

หากมีเพศสัมพันธ์สม่ำเสมอโดยไม่คุมกำเนิดมาเกิน 1 ปีแล้วยังไม่ตั้งครรภ์ ควรปรึกษาแพทย์เพื่อตรวจทั้งสองฝ่าย หากฝ่ายหญิงอายุ 36 ปีขึ้นไป NHS แนะนำให้ปรึกษาเมื่อพยายามมา 6 เดือนแล้ว หรือพบแพทย์เร็วกว่านั้นได้เมื่อมีโรคประจำตัว ประวัติรักษามะเร็ง หรือกังวลเรื่องภาวะเจริญพันธุ์

สำหรับคนที่ยังไม่ต้องการมีลูก อายุที่มากขึ้นเพียงอย่างเดียวใช้แทนการคุมกำเนิดไม่ได้ เพราะตราบใดที่ยังมีอสุจิและมีเพศสัมพันธ์ที่อาจทำให้ตั้งครรภ์ โอกาสตั้งครรภ์ก็ยังมีอยู่