เพลงช้าช่วยให้วัวให้น้ำนมเพิ่มขึ้นจริงหรือ

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th

ในโรงรีดนม เสียงเครื่องจักร เสียงคนเดิน และเสียงวัวขยับตัวดังอยู่เป็นระยะ บางฟาร์มเลือกเปิดเพลงคลอไปด้วยจนเกิดข้อสงสัยว่า เสียงเพลงส่งผลต่อปริมาณน้ำนมของวัวได้หรือเปล่า

งานทดลองบางชิ้นพบว่าวัวที่ได้ฟังเพลงให้น้ำนมเพิ่มขึ้น รวมถึงการทดลองที่ใช้เพลงจังหวะช้าหรือเพลงคลาสสิก แต่ผลยังไม่ตรงกันทุกการศึกษา จึงบอกไม่ได้ว่าเปิดเพลงช้าแล้ววัวทุกฝูงจะให้นมเพิ่มขึ้นเสมอ หรือจังหวะเพลงเพียงอย่างเดียวเป็นตัวกำหนดผล

งานหนึ่งที่ถูกพูดถึงบ่อยเป็นการทดลองของนักจิตวิทยาจากมหาวิทยาลัยเลสเตอร์ในอังกฤษ เมื่อปี 2001 โดยเปรียบเทียบช่วงที่เปิดเพลงช้า เพลงเร็ว และไม่เปิดเพลง รายงานผลระบุว่า ช่วงเปิดเพลงช้าได้น้ำนมเฉลี่ยมากกว่าช่วงเปิดเพลงเร็วประมาณ 0.73 ลิตรต่อแม่วัวหนึ่งตัวต่อวัน

ตัวเลขนี้ต้องอ่านพร้อมเงื่อนไขให้ครบ เพราะเป็นการเปรียบเทียบกับเพลงเร็ว ไม่ใช่ปริมาณที่เพิ่มจากความเงียบ และเป็นผลจากการทดลองนั้น ไม่ใช่ตัวเลขรับประกันสำหรับทุกฟาร์ม

งานวิจัยอีกชิ้นที่ตีพิมพ์ในปี 2022 ศึกษาแม่วัวโฮลสไตน์ 9 ตัว โดยสลับให้วัวแต่ละกลุ่มได้รับเพลงคลาสสิกแบบต่อเนื่อง ได้ฟังในช่วงเวลาจำกัด และไม่ได้ฟังเพลง นักวิจัยพบว่าเมื่อเปิดเพลงต่อเนื่อง วัวมีปริมาณน้ำนมสูงกว่าอีกสองเงื่อนไข และมีระดับสารบ่งชี้ที่เกี่ยวข้องกับความเครียดในมูลต่ำกว่า

ผลดังกล่าวชวนให้คิดว่าเสียงที่เหมาะสมอาจช่วยให้สภาพแวดล้อมสงบลงได้ แต่งานนี้มีวัวเพียง 9 ตัว และใช้เพลงคลาสสิก จึงยังแยกไม่ได้ชัดว่าจังหวะช้า ความดัง ชนิดของเสียง หรือสภาพแวดล้อมอื่นมีส่วนมากน้อยเพียงใด

ส่วนการศึกษาในปี 2025 ใช้วัวโฮลสไตน์ 60 ตัว แบ่งเป็นกลุ่มไม่ฟังเพลงและกลุ่มที่ฟังดนตรีสองแบบเป็นเวลา 60 วัน โดยกลุ่มที่ฟังเพลงมีผลผลิตน้ำนมเฉลี่ยต่อวันสูงกว่ากลุ่มควบคุม ผู้วิจัยระบุด้วยว่า งานในหัวข้อนี้ยังมีจำนวนจำกัดและผลที่ผ่านมาไม่สอดคล้องกันทั้งหมด

ความเชื่อมโยงระหว่างความสงบกับการรีดนมพอมีเหตุผลทางร่างกายรองรับ เพราะความเครียดอาจรบกวนการหลั่งน้ำนมได้ ถึงกระนั้น การเห็นว่าวัวให้นมเพิ่มพร้อมกับตัวชี้วัดความเครียดที่ลดลง ยังไม่ใช่หลักฐานว่าเพลงทำให้เกิดผลผ่านกลไกนี้เพียงทางเดียว

สำหรับคนเลี้ยงวัว เพลงอาจเป็นสิ่งที่ทดลองใช้ร่วมกับการดูแลตามปกติได้ โดยเลือกระดับเสียงที่ไม่รบกวนและสังเกตพฤติกรรมของฝูงไปด้วย น้ำสะอาด อาหารที่เหมาะสม โรงเรือนระบายอากาศดี การดูแลสุขภาพ และการรีดนมอย่างสม่ำเสมอยังคงเป็นพื้นฐานของการเลี้ยง

สรุปจากหลักฐานที่มี เพลงบางประเภทมีแนวโน้มช่วยเพิ่มน้ำนมในบางสภาพการเลี้ยง แต่ยังไม่มีหลักฐานพอจะยืนยันว่าเพลงช้าทุกเพลงให้ผลเหมือนกันกับวัวทุกตัว