ไขคำตอบทางวิทยาศาสตร์ ทำไมขวดเบียร์ต้องใส่ขวดสีชาและสีเขียว?

เวลาที่เราไปสังสรรค์กับเพื่อนฝูงตามร้านอาหารหรือนั่งผ่อนคลายในวันหยุด สิ่งที่เราคุ้นเคยกันดีเมื่อสั่งเครื่องดื่มมอลต์หมักอย่างเบียร์ก็คือ ภาชนะบรรจุที่ทำจากแก้ว แต่ถ้าคุณสังเกตดูให้ดี เกือบทุกยี่ห้อทั่วโลกมักจะเลือกใช้ขวดแก้วที่มีอยู่เพียงสองโทนสีเด่น ๆ เท่านั้น นั่นคือ "ขวดสีชาหรือสีน้ำตาลอมส้ม" และ "ขวดสีเขียว"

หลายคนอาจจะคิดว่าเป็นเพียงการเลือกใช้สีเพื่อให้ดูคลาสสิก วินเทจ หรือเป็นเอกลักษณ์ทางการตลาดของแต่ละแบรนด์ แต่ความจริงแล้ว เบื้องหลังสีสันของขวดเบียร์เหล่านี้มีเหตุผลทางวิทยาศาสตร์และเคมีด้านอาหารที่ซีเรียสกว่านั้นมาก เพราะมันเป็นเกราะป้องกันไม่ให้เบียร์สุดโปรดของคุณกลายเป็นเครื่องดื่มรสชาติเหม็นหืนที่ดื่มไม่ลง

กุญแจสำคัญของเรื่องนี้อยู่ที่วัตถุดิบหลักในการผลิตเบียร์ นั่นคือ "ดอกฮอปส์" ซึ่งเป็นพืชที่ถูกใส่ลงไปเพื่อให้กลิ่นหอมที่เป็นเอกลักษณ์และรสชาติขมกลมกล่อมอันโดดเด่น แต่สารเคมีในดอกฮอปส์ตัวนี้มีความเปราะบางและแพ้แสงแดดหรือรังสีอัลตราไวโอเลตอย่างรุนแรง

เมื่อแสงแดดส่องทะลุกระจกใสเข้าไปกระทบกับเบียร์ รังสี UV จะเข้าไปทำปฏิกิริยาโฟโตเคมีคัล ย่อยสลายสารประกอบซัลเฟอร์ในดอกฮอปส์ให้แตกตัวออกมาทำปฏิกิริยากับกรดอะมิโนในเบียร์ จนเกิดเป็นสารประกอบตัวใหม่ที่มีกลิ่นเหม็นรุนแรงคล้ายกับกลิ่นฉุนของสกังก์ หรือกลิ่นเหม็นสาบสัตว์ ซึ่งในวงการอุตสาหกรรมการผลิตเบียร์จะเรียกปรากฏการณ์นี้ว่าเบียร์ "Skunky" หรือเบียร์โดนแสงแดดเผาจนเสียรสชาติ

เพื่อแก้ไขปัญหานี้ ในอดีตโรงเบียร์ยุคโบราณจึงเริ่มหันมาใช้ขวดแก้วสีชาหรือสีน้ำตาลเป็นเจ้าแรก เนื่องจากแก้วสีน้ำตาลมีความสามารถพิเศษในการกรองและดูดซับแสงแดดรวมถึงรังสี UV ไม่ให้ทะลุผ่านเข้าไปทำลายโมเลกุลของฮอปส์ด้านในได้เกือบ 100% ซึ่งพิสูจน์แล้วว่าเป็นวิธีถนอมรสชาติและกลิ่นหอมของเบียร์ได้ดีที่สุด

แต่วิกฤตการณ์ครั้งใหญ่ก็เกิดขึ้นในช่วงสงครามโลกครั้งที่ 2 เมื่อขวดแก้วสีชาขาดแคลนอย่างหนัก ทำให้บรรดาโรงเบียร์หันไปใช้ขวดแก้วสีเขียวแทน แม้ว่าแก้วสีเขียวจะกันแสงแดดได้ไม่ดีเท่าสีน้ำตาล แต่ก็ยังดีกว่าขวดใสไร้สีอย่างสิ้นเชิง

จนกระทั่งในยุคปัจจุบัน แม้ว่าเทคโนโลยีการผลิตขวดแก้วและการเก็บรักษาจะพัฒนาไปไกลมากแล้ว แต่ผู้ผลิตเบียร์รายใหญ่ทั่วโลกก็ยังคงรักษาธรรมเนียมการใช้ขวดสีชาและสีเขียวเอาไว้ ทั้งเพื่อป้องกันแสงแดดและเพื่อรักษาภาพจำอันคลาสสิกที่ผู้บริโภคคุ้นเคย สีสันบนขวดเบียร์จึงไม่ได้มีไว้แค่ความสวยงามสะดุดตา แต่มันคือโล่ป้องกันทางเคมีที่ช่วยรักษาความอร่อยของเบียร์ให้คงอยู่จนถึงมือคุณครับ