ทำไมกลิ่นทุเรียนถึงติดทนนาน

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th

ซื้อทุเรียนมากินแค่ไม่กี่พู แต่พอเปิดตู้เย็นอีกครั้ง กลิ่นกลับออกมาทักทายก่อนเห็นของข้างใน บางคนกินเสร็จแล้วล้างมือ กลิ่นก็ยังเหมือนจะติดอยู่ที่ปลายนิ้ว

ทำไมผลไม้ชนิดเดียวถึงส่งกลิ่นได้ไกล และทำไมบางครั้งเก็บเปลือกทิ้งไปแล้ว กลิ่นยังไม่ยอมหายง่าย ๆ?

กลิ่นทุเรียนติดทนเพราะมีสารระเหยหลายชนิด โดยเฉพาะสารกำมะถันบางตัวที่จมูกไวต่อมันมาก เมื่อยังมีสารเหล่านี้ตกค้างอยู่ แม้ปริมาณลดลงจนเหลือเพียงเล็กน้อย เราก็อาจยังได้กลิ่น ประกอบกับเศษเนื้อหรือคราบที่หลงเหลือตามมือและภาชนะยังเป็นแหล่งปล่อยกลิ่นต่อไป

กลิ่นไม่ได้มาจากสารตัวเดียว

นักวิจัยที่ศึกษาทุเรียนหมอนทองพบสารให้กลิ่นหลายชนิด ทั้งกลุ่มเอสเทอร์ที่ให้กลิ่นผลไม้ และสารประกอบกำมะถันที่ให้กลิ่นฉุนคล้ายหัวหอมหรือกะหล่ำ เมื่อกลิ่นเหล่านี้ผสมกันจึงเกิดเป็นกลิ่นทุเรียนที่เราคุ้นเคย บางคนรู้สึกว่าหอมหวาน ในขณะที่อีกคนอาจรู้สึกว่าฉุนจนต้องถอยห่าง

ในงานศึกษาหนึ่ง สารชื่อเอทานีไทออลเป็นหนึ่งในสารกลิ่นที่มีบทบาทสูง นักวิจัยรายงานระดับต่ำสุดที่ตรวจพบกลิ่นของสารนี้ในน้ำไว้ประมาณ 0.095 ไมโครกรัมต่อน้ำหนึ่งกิโลกรัม ตัวเลขนี้แสดงว่าจมูกรับกลิ่นสารบางตัวได้แม้มีอยู่น้อยมาก แต่ไม่ได้หมายความว่าทุเรียนทุกลูกมีกลิ่นแรงเท่ากัน หรือใช้ทำนายได้ว่ากลิ่นจะอยู่ในห้องนานกี่ชั่วโมง

คำว่า “สารระเหย” หมายถึงสารที่สามารถออกจากเนื้อทุเรียนไปสู่อากาศได้ จึงลอยมาถึงจมูกเราได้ง่าย แต่การที่สารระเหยได้ไม่ได้แปลว่ามันจะหมดไปทันที เพราะตราบใดที่ยังมีทุเรียนหรือคราบหลงเหลือ ก็ยังอาจมีสารกลิ่นทยอยออกมาอีก

แล้วทำไมกลิ่นยังอยู่หลังเก็บทุเรียนไปแล้ว?

เศษเนื้อที่ติดตามนิ้ว ใต้เล็บ จาน เขียง หรือฝาภาชนะ อาจเป็นต้นตอที่มองข้ามได้ ส่วนในตู้เย็น กลิ่นที่กระจายอยู่ในพื้นที่ปิดอาจสะสมและติดตามพื้นผิวหรือภาชนะ ทำให้เปิดตู้ครั้งต่อไปแล้วยังได้กลิ่น ระยะเวลาที่กลิ่นอยู่จึงไม่มีตัวเลขตายตัว ขึ้นอยู่กับปริมาณทุเรียน คราบที่เหลือ ภาชนะ และการระบายอากาศ

สำหรับกลิ่นที่มือ เริ่มจากล้างด้วยสบู่และน้ำให้ทั่วซอกนิ้วกับใต้เล็บ แล้วล้างจานและอุปกรณ์ที่สัมผัสเนื้อทุเรียนด้วย หากกลิ่นยังอยู่ในครัว ลองตรวจถุงขยะ เปลือก และเศษเนื้อที่อาจตกค้างก่อนเปิดหน้าต่างให้อากาศถ่ายเท

ถ้าเป็นกลิ่นในตู้เย็น ให้นำต้นตอออกมา ตรวจว่ามีคราบหกหรือไม่ แล้วเช็ดชั้นและภาชนะด้วยน้ำยาล้างจานเจือจาง จากนั้นเช็ดน้ำสะอาดและเช็ดให้แห้ง การวางวัสดุดูดกลิ่นอาจช่วยเสริมได้ แต่ถ้ายังมีคราบหรือทุเรียนที่ปิดไม่สนิท กลิ่นก็มีโอกาสกลับมาอีก

ครั้งต่อไปถ้าจะเก็บทุเรียน ลองใส่ภาชนะสะอาดที่มีฝาปิดแน่นก่อนนำเข้าตู้เย็น วิธีนี้ช่วยลดการกระจายของกลิ่นได้ ส่วนเปลือกและเศษเนื้อควรใส่ถุงปิดให้เรียบร้อย กลิ่นจะหายเร็วหรือช้าอาจต่างกันไป แต่การจัดการที่ต้นตอช่วยได้มากกว่าพยายามหากลิ่นอื่นมากลบ