น้ำมันจะหมดโลกในอีกกี่ปี

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th

ทุกครั้งที่แวะเติมน้ำมัน เรากำลังใช้ทรัพยากรที่เกิดขึ้นตามธรรมชาติในช่วงเวลายาวนานหลายล้านปี จึงไม่น่าแปลกที่หลายคนสงสัยว่า ถ้าใช้กันอยู่ทุกวันแบบนี้ น้ำมันจะเหลือให้ใช้อีกนานแค่ไหน

ตัวเลขที่พอใช้เป็นจุดเริ่มต้นได้คือ ประมาณ 58 ปี โดยคำนวณจากปริมาณสำรองน้ำมันดิบที่พิสูจน์แล้ว ณ สิ้นปี 2568 เทียบกับอัตราการผลิตน้ำมันดิบทั่วโลกในปีเดียวกัน แต่ตัวเลขนี้เป็นเพียงการหารภายใต้เงื่อนไขสมมติ ไม่ใช่ปีที่น้ำมันใต้ดินจะหมดเกลี้ยง

องค์การกลุ่มประเทศผู้ส่งน้ำมันออก หรือโอเปก รายงานว่า ณ สิ้นปี 2568 โลกมีปริมาณสำรองน้ำมันดิบที่พิสูจน์แล้วราว 1.572 ล้านล้านบาร์เรล ขณะที่ในปี 2568 โลกผลิตน้ำมันดิบเฉลี่ยวันละ 74.85 ล้านบาร์เรล หรือราว 27,320 ล้านบาร์เรลต่อปี เมื่อนำปริมาณสำรองตั้งต้นหารด้วยปริมาณผลิตต่อปี จะได้ประมาณ 57.5 ปี

วิธีคิดนี้สมมติว่าโลกผลิตน้ำมันดิบเท่าเดิมทุกปี และไม่มีการค้นพบหรือปรับเพิ่มปริมาณสำรองอีกเลย ซึ่งในความเป็นจริง ทั้งสองตัวเลขเปลี่ยนแปลงได้ จึงไม่ควรนำ 58 ปีไปบวกปฏิทินแล้วสรุปว่าโลกจะไม่มีน้ำมันใช้ในปีนั้น

แล้วน้ำมันสำรองที่พิสูจน์แล้วคืออะไร?

ตามคำอธิบายของสำนักงานสารสนเทศด้านพลังงานสหรัฐฯ หมายถึงปริมาณที่ประเมินจากข้อมูลทางธรณีวิทยาและวิศวกรรมว่ามีความแน่นอนพอสมควรว่าสามารถนำขึ้นมาใช้ได้ ภายใต้สภาพเศรษฐกิจและการดำเนินงานที่มีอยู่ ตัวเลขนี้จึงไม่เท่ากับน้ำมันทั้งหมดที่อยู่ใต้พื้นโลก

หากสำรวจพบแหล่งใหม่ หรือเทคโนโลยีช่วยให้นำน้ำมันจากแหล่งเดิมขึ้นมาได้มากขึ้น ปริมาณสำรองที่ประเมินไว้อาจเพิ่มขึ้นได้ ในทางกลับกัน ราคาน้ำมัน ต้นทุนการผลิต หรือข้อมูลใหม่เกี่ยวกับแหล่งน้ำมันก็อาจทำให้ต้องปรับประมาณการลงได้เช่นกัน

นอกจากนี้ น้ำมันไม่ได้มีสภาพเหมือนน้ำในถังที่ไหลออกมาเท่าเดิมจนหยดสุดท้าย แหล่งน้ำมันแต่ละแห่งมีต้นทุนและความยากในการผลิตต่างกัน บางแหล่งอาจผลิตได้น้อยลงหรือไม่คุ้มที่จะผลิตต่อ แม้ยังมีน้ำมันหลงเหลืออยู่ใต้ดิน

ถ้าใช้ไฟฟ้ามากขึ้น น้ำมันจะอยู่ได้นานขึ้นไหม?

หากความต้องการน้ำมันดิบลดลงและปัจจัยอื่นคงเดิม ปริมาณสำรองชุดเดียวกันก็จะรองรับการผลิตได้นานขึ้น เช่น การใช้รถไฟฟ้าหรือการเดินทางที่ประหยัดพลังงานอาจช่วยลดความต้องการเชื้อเพลิงบางส่วนได้ อย่างไรก็ตาม น้ำมันยังใช้ในงานอื่นอีก ทั้งการขนส่งบางประเภทและเป็นวัตถุดิบสำหรับผลิตภัณฑ์ต่าง ๆ

ดังนั้น คำตอบที่ใช้ได้ตอนนี้คือ น้ำมันดิบสำรองที่พิสูจน์แล้วของโลกเทียบได้กับการผลิตราว 58 ปีที่อัตราปี 2568 ส่วนจะผลิตและใช้กันต่อไปอีกกี่ปีจริง ๆ ยังระบุแน่นอนไม่ได้ สิ่งที่ตัวเลขนี้บอกได้ชัดคือ น้ำมันมีจำกัด และการวางแผนใช้พลังงานให้มีประสิทธิภาพยังเป็นเรื่องจำเป็น