ซอมบี้มีโอกาสเกิดขึ้นจริงไหม

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th

คนที่ดูหนังซอมบี้คงคุ้นกับฉากนี้ดี คนคนหนึ่งถูกกัด ก่อนจะลุกขึ้นมาไล่กัดคนอื่นต่อ จนโรคแพร่ไปทั่วเมือง บางเรื่องใช้ไวรัสเป็นต้นเหตุ บางเรื่องใช้เชื้อราที่เข้ายึดร่างมนุษย์

ภาพเหล่านี้ชวนให้สงสัยว่า ในธรรมชาติมีเชื้อที่เปลี่ยนพฤติกรรมสิ่งมีชีวิตได้จริงหรือไม่ และมีโอกาสเกิดเหตุการณ์แบบในหนังกับคนหรือเปล่า

จากความรู้ทางวิทยาศาสตร์ในปัจจุบัน ยังไม่มีหลักฐานว่าคนตายสามารถฟื้นขึ้นมาเป็นซอมบี้ หรือมีเชื้อที่เปลี่ยนคนให้ไล่กัดและแพร่เชื้อแบบในหนังได้ แต่มีเชื้อบางชนิดที่ส่งผลต่อสมองหรือพฤติกรรมของสิ่งมีชีวิตจริง จึงมักถูกนำไปเป็นแรงบันดาลใจในเรื่องแต่ง

เชื้อราที่เปลี่ยนพฤติกรรมมด

ตัวอย่างที่น่าสนใจคือเชื้อรากลุ่มโอฟิโอคอร์ไดเซปส์ บางชนิดติดเชื้อในมดและทำให้มดเคลื่อนที่ไปเกาะพืชในตำแหน่งที่เหมาะกับการแพร่สปอร์ หลังมดตาย เชื้อราจะเติบโตออกจากร่างและปล่อยสปอร์ต่อไป พฤติกรรมนี้เป็นปรากฏการณ์ที่นักวิทยาศาสตร์ศึกษาจริง และเป็นแนวคิดส่วนหนึ่งของเรื่อง The Last of Us

อย่างไรก็ตาม การเปลี่ยนพฤติกรรมมดไม่ได้หมายความว่าเชื้อชนิดเดียวกันจะทำแบบนั้นกับมนุษย์ได้ บทความในวารสารของศูนย์ควบคุมและป้องกันโรคสหรัฐฯ หรือ CDC ระบุว่าเชื้อกลุ่มนี้มีความจำเพาะต่อสิ่งมีชีวิตที่มันอาศัย และยังไม่พบสัตว์มีกระดูกสันหลังเป็นเจ้าบ้านของเชื้อกลุ่มดังกล่าว การปรับตัวข้ามไปติดมนุษย์ยิ่งต้องผ่านอุปสรรคทางชีวภาพอีกมาก

แล้วโรคพิษสุนัขบ้าล่ะ?

โรคพิษสุนัขบ้าเกิดจากไวรัสที่ทำลายระบบประสาท ผู้ป่วยอาจมีอาการสับสน กระสับกระส่าย หรือเห็นภาพหลอน จึงมีบางคนเปรียบเทียบกับซอมบี้ แต่ผู้ป่วยเป็นคนที่กำลังเจ็บป่วยรุนแรงและต้องได้รับการดูแล ไม่ใช่คนตายที่ฟื้นขึ้นมา

CDC ระบุว่า การติดต่อระหว่างคนที่ยืนยันแล้วพบจากการปลูกถ่ายอวัยวะหรือเนื้อเยื่อ ยังไม่มีกรณียืนยันการแพร่จากคนสู่คนด้วยการกัดแบบในหนัง ส่วนการติดเชื้อในคนโดยทั่วไปมักเกี่ยวข้องกับสัตว์ที่ติดเชื้อ

หากถูกสุนัข แมว หรือสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมกัดหรือข่วน ควรรีบล้างแผลด้วยน้ำและสบู่ แล้วไปพบแพทย์โดยเร็วเพื่อประเมินการรับวัคซีนและการรักษาที่จำเป็น การป้องกันหลังสัมผัสเชื้อก่อนมีอาการช่วยป้องกันโรคได้ แต่เมื่อเริ่มแสดงอาการแล้ว โรคนี้เกือบทั้งหมดมีผลถึงชีวิต

เชื้อราจะปรับตัวจนเกิดซอมบี้ในอนาคตได้ไหม?

เชื้อราบางชนิดทำให้คนป่วยได้จริง และนักวิทยาศาสตร์ติดตามความเป็นไปได้ที่เชื้อบางชนิดอาจปรับตัวให้อยู่ในอุณหภูมิสูงขึ้น การทนความร้อนและติดเชื้อในคนได้เป็นคนละเรื่องกับการควบคุมพฤติกรรมให้กลายเป็นซอมบี้ ยังไม่มีหลักฐานรองรับเหตุการณ์อย่างหลัง และไม่มีข้อมูลที่จะนำมาคำนวณเป็นเปอร์เซ็นต์ได้

ดังนั้น สิ่งที่เกิดขึ้นจริงคือโรคติดเชื้อและผลกระทบต่อร่างกายหรือสมอง ส่วนภาพศพเดินได้และการระบาดที่เปลี่ยนผู้คนให้เป็นฝูงซอมบี้ยังเป็นเรื่องแต่ง การรู้จักป้องกันโรคและพบแพทย์เมื่อสัมผัสความเสี่ยงจึงเป็นเรื่องใกล้ตัวกว่าการเตรียมรับวันสิ้นโลกแบบในภาพยนตร์