ปลาเล็กกินปลาใหญ่ในธรรมชาติได้ไหม

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th

เวลาเห็นปลาตัวใหญ่กับปลาตัวเล็กว่ายอยู่ใกล้กัน เราอาจเผลอคิดว่าตัวเล็กต้องรีบหนี เพราะถ้าเข้าใกล้เกินไปอาจถูกกินได้ ภาพปลาใหญ่ไล่ล่าปลาเล็กก็เกิดขึ้นจริงในธรรมชาติ จนกลายเป็นคำเปรียบเทียบที่คุ้นหูกัน

แต่ใต้ผิวน้ำไม่ได้มีกติกาว่าตัวใหญ่ต้องเป็นฝ่ายกินเสมอไป ปลาบางชนิดมีวิธีหาอาหารที่ทำให้มันเข้าไปจัดการกับสัตว์ที่ใหญ่กว่าตัวเองได้ โดยไม่จำเป็นต้องกลืนอีกฝ่ายลงไปทั้งตัว

ปลาเล็กกินปลาใหญ่ได้จริง ตัวอย่างที่ชัดเจนคือการกัดเนื้อหรือกินเกล็ดจากปลาที่ตัวใหญ่กว่า ส่วนการจับปลาที่ใหญ่กว่ามากมากลืนทั้งตัวเป็นอีกเรื่องหนึ่ง และไม่ใช่วิธีที่ควรเหมารวมกับตัวอย่างเหล่านี้

ฉลามตัวเล็กที่กัดเนื้อปลาตัวใหญ่

ฉลามคุกกี้คัตเตอร์เป็นฉลามขนาดเล็กที่หาอาหารได้ทั้งจากสัตว์ตัวเล็กและสัตว์ที่ใหญ่กว่ามันมาก เมื่อเจอเหยื่อขนาดใหญ่ มันสามารถใช้ปากเกาะลำตัว แล้วใช้ฟันกัดเนื้อออกมาเป็นชิ้น ลักษณะคล้ายถูกที่กดคุกกี้ตัดออกไป

นักวิจัยพบรอยกัดลักษณะนี้บนปลาทะเลหลายชนิด เช่น ปลาทูน่า รวมถึงฉลามชนิดอื่นด้วย เหยื่อที่ถูกกัดอาจรอดชีวิตและมีแผลเป็นให้เห็นภายหลัง ดังนั้นฉลามตัวเล็กไม่ได้จำเป็นต้องฆ่าหรือกินเหยื่อทั้งตัว จึงจะได้อาหารจากปลาตัวใหญ่

ปลาที่กินเกล็ดเป็นอาหาร

ในอเมริกาใต้มีปลาชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Catoprion mento หรือวิมเพิลปิรันยา ซึ่งกินเกล็ดของปลาอื่นเป็นอาหารสำคัญ งานศึกษาพบว่าปลากินเกล็ดแต่ละชนิดมีวิธีหาอาหารต่างกัน บางชนิดพุ่งชนเหยื่อเพื่อให้เกล็ดหลุด ขณะที่บางชนิดใช้ขากรรไกรและฟันช่วยงัดเกล็ดออกมา

นี่เป็นอีกวิธีที่ปลาตัวเล็กได้กินส่วนหนึ่งของปลาตัวใหญ่ โดยเจ้าของเกล็ดไม่จำเป็นต้องถูกกินทั้งตัว คำว่า “กินปลาใหญ่” ในกรณีนี้จึงหมายถึงการกินบางส่วนของร่างกาย ไม่ใช่กลืนปลาตัวใหญ่เข้าไปทั้งตัว

แล้วปลาตัวใหญ่กินอะไร?

ขนาดตัวบอกได้เพียงส่วนหนึ่งว่าปลาน่าจะกินอะไร ปาก ฟัน วิธีหาอาหาร และชนิดของอาหารที่มีอยู่ก็สำคัญเช่นกัน ปลาตัวใหญ่บางชนิดล่าปลาอื่น แต่บางชนิดกินสิ่งมีชีวิตขนาดเล็กมาก ตัวอย่างที่เห็นภาพง่ายคือฉลามวาฬ ซึ่งกรองอาหารอย่างแพลงก์ตอนและสัตว์น้ำตัวเล็กจากน้ำ

ส่วนภาพปลาตัวเล็กรุมกินปลาตัวใหญ่ก็เกิดขึ้นได้ในบางสถานการณ์ แต่ไม่ควรคิดว่าปิรันยาทุกชนิดจะรวมฝูงไล่ฉีกปลาตัวใหญ่เป็นประจำ เพราะอาหารและพฤติกรรมแตกต่างกันไปตามชนิดและสภาพแวดล้อม

ดังนั้น ถ้ามีคนถามว่าปลาใหญ่กินปลาเล็กเสมอไหม คำตอบคือไม่เสมอ ปลาเล็กบางชนิดกัดเนื้อหรือกินเกล็ดจากปลาที่ใหญ่กว่าได้จริง และปลาตัวใหญ่เองก็ไม่ได้กินปลาเล็กทุกชนิดที่ว่ายผ่านหน้า