ประจำเดือนทำให้อารมณ์แปรปรวนจริงไหม

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th

บางเดือน เรื่องเล็ก ๆ ที่เคยปล่อยผ่านกลับทำให้หงุดหงิดง่าย หรืออยู่ ๆ ก็รู้สึกเศร้าโดยอธิบายไม่ถูก พอเปิดปฏิทินดูก็พบว่าประจำเดือนกำลังจะมา หลายคนจึงสงสัยว่าอารมณ์ที่เปลี่ยนไปเกี่ยวข้องกับรอบเดือนหรือไม่

เกี่ยวข้องกันได้จริง อารมณ์แปรปรวนเป็นหนึ่งในอาการที่บางคนพบก่อนมีประจำเดือน เรียกว่าอาการก่อนมีประจำเดือน หรือ PMS โดยมักเริ่มในช่วงหนึ่งถึงสองสัปดาห์ก่อนเลือดประจำเดือนมา และโดยทั่วไปจะดีขึ้นหลังประจำเดือนเริ่มมาไม่กี่วัน แต่ไม่ใช่ทุกคนจะมีอาการเหมือนกัน

ทำไมช่วงก่อนมีประจำเดือนจึงรู้สึกต่างไป?

ระหว่างรอบเดือน ระดับฮอร์โมนเอสโตรเจนและโปรเจสเตอโรนมีการเปลี่ยนแปลงตามธรรมชาติ ซึ่งอาจเกี่ยวข้องกับอาการทางอารมณ์และร่างกาย บางคนอาจไวต่อการเปลี่ยนแปลงเหล่านี้มากกว่าคนอื่น ทั้งนี้ยังไม่ทราบสาเหตุของ PMS อย่างแน่ชัด

อาการที่พบได้มีทั้งหงุดหงิด วิตกกังวล เศร้า ร้องไห้ง่าย หรือรู้สึกว่าอารมณ์ขึ้นลง บางคนมีอาการทางกายร่วมด้วย เช่น คัดเต้านม ท้องอืด ปวดศีรษะ อ่อนเพลีย และนอนหลับไม่ดี ความไม่สบายตัวเหล่านี้อาจทำให้รับมือกับเรื่องต่าง ๆ ในแต่ละวันได้ยากขึ้นด้วย

แม้อาการมักเริ่มก่อนมีประจำเดือน แต่บางคนยังรู้สึกไม่สบายหรือมีอารมณ์เปลี่ยนแปลงในช่วงที่มีเลือดประจำเดือนได้ สิ่งที่ควรสังเกตคืออาการเกิดซ้ำใกล้เคียงกันในแต่ละรอบและค่อย ๆ ทุเลาหรือไม่

ลองจดอาการเพื่อดูรูปแบบของตัวเอง

จดวันที่ประจำเดือนเริ่มมา อารมณ์ อาการทางกาย การนอน และผลกระทบต่อชีวิตประจำวันต่อเนื่องอย่างน้อย 2 รอบเดือน ข้อมูลนี้ช่วยให้เห็นว่าอาการสัมพันธ์กับรอบเดือนเพียงใด และนำไปปรึกษาแพทย์ได้

ระหว่างนั้นอาจลองนอนให้เพียงพอ ออกกำลังกายสม่ำเสมอ กินอาหารให้ครบมื้อ และหาเวลาพักเมื่อรู้สึกเครียด หากปวดท้อง การประคบอุ่นอาจช่วยให้สบายขึ้น ส่วนการพูดคุยกับคนใกล้ชิดว่าเรากำลังรู้สึกอย่างไร ก็ช่วยให้ได้รับความเข้าใจและการสนับสนุนได้

เมื่อไรควรปรึกษาแพทย์?

หากอารมณ์เศร้า วิตกกังวล หรือหงุดหงิดรุนแรงจนกระทบงาน การเรียน หรือความสัมพันธ์ ควรปรึกษาแพทย์ อาการก่อนมีประจำเดือนที่รุนแรงมากอาจเป็นภาวะ PMDD ซึ่งมีแนวทางรักษา เช่น การบำบัดทางจิตใจ ยาบางชนิด หรือการรักษาด้วยฮอร์โมนตามความเหมาะสมของแต่ละคน

หากอาการเศร้าหรือกังวลเกิดเกือบตลอดเดือน ไม่ได้จำกัดอยู่แค่ช่วงก่อนมีประจำเดือน ก็ควรปรึกษาแพทย์เช่นกัน เพราะอาจมีภาวะอื่นร่วมด้วย หากมีความคิดทำร้ายตัวเองหรือรู้สึกว่าไม่ปลอดภัย ให้บอกคนที่ไว้ใจและไปห้องฉุกเฉินทันที

อารมณ์ที่เปลี่ยนไปตามรอบเดือนเป็นประสบการณ์ที่เกิดขึ้นได้ แต่ไม่ควรเหมารวมว่าความรู้สึกของทุกคนเกิดจากประจำเดือนเสมอไป การรับฟังและสังเกตอาการของแต่ละคนช่วยให้เข้าใจปัญหาและหาวิธีดูแลที่เหมาะสมได้มากกว่า