ใช้แปรงสีฟันร่วมกันได้ไหม

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th

คืนหนึ่งไปค้างต่างจังหวัดแล้วลืมแปรงสีฟัน คนที่มาด้วยยื่นแปรงของตัวเองให้ยืม พร้อมบอกว่าล้างน้ำก่อนก็ได้ ใช้แค่ครั้งเดียวคงไม่เป็นไร คำถามคือ ขนแปรงที่ดูสะอาดหลังล้างน้ำยังมีอะไรหลงเหลืออยู่บ้าง?

เวลาแปรงฟัน ขนแปรงสัมผัสทั้งน้ำลาย คราบในช่องปาก และบางครั้งอาจสัมผัสเลือดจากเหงือกหรือแผลเล็ก ๆ ซึ่งไม่ได้มองเห็นได้เสมอไป เมื่อมีอีกคนหยิบแปรงไปใช้ สิ่งเหล่านี้จึงมีโอกาสถูกส่งต่อได้

คำตอบคือไม่ควรใช้แปรงสีฟันร่วมกัน แม้จะเป็นคนในครอบครัวหรือคนรัก สมาคมทันตแพทย์อเมริกันแนะนำให้แต่ละคนมีแปรงของตัวเอง เพราะการใช้ร่วมกันอาจทำให้มีการแลกเปลี่ยนสารคัดหลั่งและเชื้อจุลินทรีย์ระหว่างกัน

เลือดเพียงเล็กน้อยก็เป็นเหตุผลที่ต้องระวัง

หากเจ้าของแปรงมีเลือดออกตามไรฟัน เลือดอาจติดอยู่บนแปรงโดยไม่เห็นเป็นสีแดงชัดเจน ศูนย์ควบคุมและป้องกันโรคสหรัฐฯ ระบุว่าไวรัสตับอักเสบบีและซีสามารถแพร่ผ่านการใช้ของส่วนตัวที่ปนเปื้อนเลือดร่วมกันได้ รวมถึงแปรงสีฟัน โดยการแพร่ไวรัสตับอักเสบบีผ่านของใช้ส่วนตัวเป็นช่องทางที่พบได้น้อยกว่าเส้นทางหลักอื่น ๆ

การเผลอใช้แปรงร่วมกันไม่ได้หมายความว่าจะติดเชื้อแน่นอน ความเสี่ยงขึ้นอยู่กับว่ามีเชื้อหรือเลือดปนเปื้อนหรือไม่และมีการสัมผัสอย่างไร แต่เราไม่สามารถดูจากหน้าตาของแปรงเพื่อตัดความเสี่ยงนี้ออกไปได้

ถ้าเผลอใช้ไปแล้วควรทำอย่างไร

หยุดใช้ร่วมกันและหาแปรงแยกสำหรับแต่ละคน หากทราบว่าเจ้าของแปรงมีไวรัสตับอักเสบบีหรือซี หรือมีเลือดติดแปรง ควรติดต่อแพทย์โดยเร็วเพื่อประเมินความเสี่ยง แจ้งว่าเกิดเหตุเมื่อไร มีเลือดหรือแผลในปากหรือไม่ และเคยได้รับวัคซีนตับอักเสบบีหรือไม่ แพทย์จะพิจารณาว่าจำเป็นต้องตรวจหรือรับการป้องกันเพิ่มเติมหรือไม่

ถ้าแปรงประจำตัวถูกคนอื่นใช้ไปแล้ว การเปลี่ยนเป็นแปรงใหม่ช่วยให้กลับมาแยกของใช้ส่วนตัวได้ชัดเจน การล้างแปรงด้วยน้ำช่วยกำจัดยาสีฟันและเศษที่ติดอยู่ แต่ไม่ควรถือว่าเป็นวิธีทำให้แปรงปลอดเชื้อสำหรับนำไปใช้ร่วมกัน

เก็บแปรงอย่างไรให้หยิบไม่ผิด

หลังใช้งาน ล้างขนแปรงด้วยน้ำให้สะอาด ตั้งแปรงในแนวตรงและปล่อยให้แห้งในที่อากาศถ่ายเท หากวางหลายด้ามในบริเวณเดียวกัน ควรแยกหัวแปรงไม่ให้สัมผัสกัน เลือกสีด้ามต่างกันหรือจัดช่องประจำให้แต่ละคน โดยเฉพาะบ้านที่มีเด็กเล็ก

สมาคมทันตแพทย์อเมริกันแนะนำให้เปลี่ยนแปรงทุก 3–4 เดือน หรือเร็วกว่านั้นเมื่อขนแปรงบานและสึก ส่วนคนที่เดินทางบ่อยอาจเตรียมแปรงสำรองไว้ในกระเป๋า หากลืมจริง ๆ การหาแปรงใหม่มาใช้จะช่วยให้ไม่ต้องหยิบแปรงของคนอื่นมาแก้ขัด