เวลาไม่สบายทำไมจึงต้องให้น้ำเกลือ

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th

เวลาไปโรงพยาบาลเพราะไข้ขึ้น อาเจียน หรือท้องเสีย หลายคนคุ้นตากับถุงน้ำใสที่แขวนอยู่ข้างเตียง จนสงสัยว่าการให้น้ำเกลือเป็นขั้นตอนที่คนป่วยทุกคนต้องได้รับหรือเปล่า

ขณะไม่สบาย เราอาจกินและดื่มได้น้อยลง ขณะเดียวกันร่างกายก็อาจสูญเสียน้ำจากไข้ เหงื่อ อาเจียน หรือท้องเสีย หากเสียมากกว่าที่ได้รับเข้าไป ก็อาจเกิดภาวะขาดน้ำได้

คนป่วยไม่ได้จำเป็นต้องให้น้ำเกลือทุกคน แพทย์จะพิจารณาให้สารน้ำทางหลอดเลือดเมื่อร่างกายต้องการน้ำหรือเกลือแร่ แต่ผู้ป่วยรับทางปากหรือทางเดินอาหารได้ไม่เพียงพอ หรือเมื่อจำเป็นต้องแก้ไขภาวะบางอย่างอย่างเร่งด่วน

น้ำเกลือช่วยอะไร?

น้ำเกลือที่เรียกกันทั่วไปคือสารน้ำที่ให้ผ่านสายเข้าสู่หลอดเลือด มีหลายชนิดและมีส่วนประกอบต่างกัน แพทย์เลือกตามอาการและความต้องการของผู้ป่วย เช่น ให้ทดแทนน้ำและเกลือแร่ที่สูญเสียไป หรือช่วยพยุงการไหลเวียนโลหิตในบางภาวะ นอกจากนี้สารน้ำบางชนิดยังใช้เป็นทางให้ยาตามแผนการรักษาได้

ตัวอย่างคนที่อาจต้องได้รับสารน้ำ ได้แก่ ผู้ที่อาเจียนจนดื่มไม่ได้ ท้องเสียมาก มีภาวะขาดน้ำรุนแรง หรือจำเป็นต้องงดน้ำและอาหารก่อนหรือหลังการรักษาบางอย่าง ส่วนผู้ที่ป่วยรุนแรงและมีปัญหาการไหลเวียนเลือด แพทย์อาจต้องให้สารน้ำอย่างเร่งด่วนพร้อมรักษาสาเหตุ

น้ำเกลือช่วยแก้ปัญหาเรื่องสารน้ำได้ แต่ไม่ได้รักษาต้นเหตุของทุกโรคโดยตรง เช่น หากมีการติดเชื้อ แพทย์ยังต้องประเมินและรักษาการติดเชื้อตามความเหมาะสม ความรู้สึกสดชื่นขึ้นหลังให้น้ำเกลือจึงไม่ได้หมายความว่าโรคหายแล้วเสมอไป

ถ้าดื่มได้ ยังจำเป็นไหม?

หากอาการไม่รุนแรงและยังดื่มได้เพียงพอ การดื่มน้ำมักช่วยทดแทนของเหลวได้ สำหรับคนที่อาเจียนหรือท้องเสีย อาจต้องใช้ผงน้ำตาลเกลือแร่สำหรับแก้ท้องเสีย หรือ ORS เพื่อทดแทนน้ำและเกลือแร่ โดยผสมตามคำแนะนำบนซอง หากคลื่นไส้ให้ลองจิบทีละน้อยและบ่อยครั้ง

การให้น้ำเกลือก็มีความเสี่ยงได้ เช่น เจ็บ บวม หรืออักเสบบริเวณเข็ม และหากได้รับสารน้ำมากเกินไปอาจเกิดภาวะน้ำเกิน โดยเฉพาะผู้ที่มีโรคหัวใจหรือโรคไต แพทย์จึงต้องเลือกชนิด ปริมาณ และติดตามอาการให้เหมาะกับแต่ละคน

หากอาเจียนจนดื่มไม่ไหว ปัสสาวะน้อยมาก เวียนศีรษะเมื่อยืนแล้วไม่ดีขึ้น หรืออ่อนเพลียมาก ควรไปพบแพทย์โดยเร็ว ส่วนผู้ที่ซึม สับสน หายใจเร็ว หรือมีอาการทรุดลง ควรไปโรงพยาบาลทันที เด็กเล็กและผู้สูงอายุควรได้รับการประเมินเร็วเมื่อสงสัยว่าขาดน้ำ