มนุษย์เงินเดือนมีโอกาสรวยไหม

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th

เงินเดือนเพิ่งเข้าได้ไม่กี่วัน ค่าเช่า ค่าผ่อนรถ ค่าอาหาร และเงินที่ส่งให้พ่อแม่ก็ทยอยออกจากบัญชีไปแล้ว พอมองเงินที่เหลือ หลายคนอาจสงสัยว่า ถ้าทำงานรับเงินเดือนแบบนี้ไปเรื่อย ๆ จะมีวันเก็บเงินก้อนใหญ่ได้จริงหรือ

คำถามนี้ไม่มีตัวเลขเงินเดือนที่ใช้ตอบแทนทุกคนได้ เพราะคำว่า “รวย” ของแต่ละคนต่างกัน บางคนหมายถึงมีเงินล้าน บางคนหมายถึงมีทรัพย์สินมากพอที่จะหยุดทำงานโดยยังใช้ชีวิตได้ แต่ไม่ว่าจะตั้งเป้าแบบไหน เงินเดือนเพียงอย่างเดียวก็ไม่ได้บอกฐานะทั้งหมด สิ่งที่ต้องดูด้วยคือค่าใช้จ่าย หนี้สิน และทรัพย์สินที่สะสมไว้

มนุษย์เงินเดือนมีโอกาสสร้างความมั่งคั่งได้ หากมีเงินเหลือสะสมและนำไปใช้ให้เหมาะกับเป้าหมาย แต่ไม่ได้หมายความว่าทุกคนจะรวยได้ง่ายหรือใช้เวลาเท่ากัน คนที่รายได้น้อย มีหนี้ หรือมีภาระดูแลครอบครัว ย่อมมีเงินเหลือเก็บและทางเลือกต่างจากคนที่เริ่มต้นพร้อมกว่า

รายได้สูงไม่ได้แปลว่ามีทรัพย์สินมากเสมอไป

คนที่ได้เงินเดือน 60,000 บาท แต่ใช้จ่ายและผ่อนหนี้จนหมดทุกเดือน อาจสะสมทรัพย์สินได้น้อยกว่าคนที่ได้เงินเดือน 30,000 บาทและมีเงินเหลือเก็บสม่ำเสมอ ตัวอย่างนี้ไม่ได้บอกว่าคนรายได้น้อยเก็บเงินได้ง่ายกว่า แต่ชวนให้แยกคำว่า “รายได้” ออกจาก “ความมั่งคั่ง”

วิธีดูฐานะอย่างง่ายคือนำทรัพย์สินที่มี เช่น เงินฝาก เงินลงทุน และมูลค่าทรัพย์สินอื่น มาหักด้วยหนี้ทั้งหมด ตัวเลขที่เหลือเรียกว่า ทรัพย์สินสุทธิ ต่อให้เงินเดือนเพิ่ม แต่หนี้เพิ่มเร็วกว่าทรัพย์สิน ฐานะสุทธิก็อาจไม่ดีขึ้น

อย่างไรก็ตาม การเหลือเงินเก็บไม่ใช่เรื่องของการตัดกาแฟหรือประหยัดรายจ่ายเล็ก ๆ เท่านั้น ค่าเช่าที่อยู่อาศัย ค่ารักษาพยาบาล รายได้ที่ไม่พอกับค่าครองชีพ และหนี้ดอกเบี้ยสูง ล้วนกินพื้นที่ในงบประมาณ ธนาคารแห่งประเทศไทยชี้ว่าครัวเรือนรายได้น้อยมีภาระผ่อนหนี้เมื่อเทียบกับรายได้สูง จึงมีพื้นที่ให้รับมือเหตุฉุกเฉินและสะสมทรัพย์สินจำกัด

เงินก้อนแรกอาจเริ่มจากเงินสำรอง

ก่อนคิดถึงผลตอบแทนสูง ลองดูว่าหากตกงานหรือเจ็บป่วย จะมีเงินจ่ายค่าใช้จ่ายจำเป็นได้นานแค่ไหน ธนาคารแห่งประเทศไทยแนะนำให้ตั้งเป้าเงินสำรองฉุกเฉินประมาณ 3–6 เท่าของรายจ่ายจำเป็นรวมภาระผ่อนหนี้ต่อเดือน และเก็บไว้ในที่ถอนใช้ได้สะดวก

ถ้าตอนนี้ยังเก็บไม่ถึง ไม่จำเป็นต้องฝืนให้ครบในทันที อาจเริ่มจากเงินก้อนเล็กที่ทำได้จริง แล้วค่อยเพิ่มเมื่อมีโอกาส ส่วนคนที่มีหนี้ดอกเบี้ยสูงควรดูแผนชำระหนี้ควบคู่กัน หากเริ่มผ่อนไม่ไหว ควรติดต่อเจ้าหนี้เพื่อหารือเรื่องปรับโครงสร้างหนี้ก่อนค้างชำระนาน

การลงทุนช่วยให้เงินเติบโตได้ แต่ไม่ได้รับประกัน

สมมติว่าลงทุนปลายเดือนเดือนละ 5,000 บาทต่อเนื่อง 20 ปี และได้ผลตอบแทนคงที่เฉลี่ยปีละ 5% โดยคิดทบต้นรายเดือน จะมีเงินประมาณ 2.06 ล้านบาท จากเงินที่ใส่เอง 1.2 ล้านบาท ส่วนที่เหลือประมาณ 860,000 บาทเป็นผลตอบแทนสะสม

ตัวเลขนี้เป็นเพียงภาพคำนวณ ไม่ใช่ผลตอบแทนที่รับประกัน การลงทุนจริงมีขึ้นลง อาจขาดทุน และตัวอย่างยังไม่หักค่าธรรมเนียม ภาษี หรือผลของเงินเฟ้อ จึงไม่ได้แปลว่าเงิน 2.06 ล้านบาทในอนาคตจะซื้อของได้เท่ากับเงินจำนวนเดียวกันในวันนี้

ก่อนลงทุนควรดูว่าเงินก้อนนั้นจะใช้เมื่อไร รับการขาดทุนได้แค่ไหน และเข้าใจสินทรัพย์ที่จะซื้อหรือไม่ การกระจายเงินไปยังสินทรัพย์หลายประเภทช่วยลดความเสี่ยงจากการพึ่งพาสิ่งใดสิ่งหนึ่ง แต่ก็ไม่สามารถตัดความเสี่ยงขาดทุนออกไปทั้งหมดได้

เพิ่มรายได้ก็สำคัญพอ ๆ กับจัดการรายจ่าย

เมื่อค่าใช้จ่ายจำเป็นกินรายได้เกือบหมด การประหยัดเพียงอย่างเดียวอาจพาไปได้ไม่ไกลนัก ทางเลือกที่พอทำได้อาจเป็นการพัฒนาทักษะที่ใช้ต่อรองเงินเดือน ตรวจสอบโอกาสเลื่อนตำแหน่ง ย้ายงานเมื่อเงื่อนไขเหมาะสม หรือหารายได้เสริมที่ไม่ทำให้สุขภาพและงานหลักเสียหาย ทั้งนี้ โอกาสของแต่ละอาชีพและเวลาที่แต่ละคนมีไม่เท่ากัน

หากที่ทำงานมีกองทุนสำรองเลี้ยงชีพ ลองตรวจสอบเงื่อนไขเงินสะสมของลูกจ้าง เงินสมทบจากนายจ้าง นโยบายการลงทุน และสิทธิที่จะได้รับเมื่อออกจากงาน เพราะสิทธิเหล่านี้อาจช่วยเพิ่มเงินเกษียณได้ แต่รายละเอียดแตกต่างกันไปในแต่ละกองทุนและบริษัท

เงินเดือนจึงเป็นจุดเริ่มต้นของการสร้างทรัพย์สินได้ ไม่ใช่ใบรับประกันว่าจะมั่งคั่งหรือเครื่องตัดสินว่าจะไม่มีวันรวย สำหรับคนที่กำลังหมุนเงินเดือนชนเดือน เป้าหมายแรกอาจไม่ใช่การมีเงินล้านทันที แต่เป็นการลดภาระที่กดอยู่ เพิ่มเงินสำรองทีละน้อย และหาทางให้รายได้เติบโตเมื่อมีโอกาส