หัวล้านเกิดจากอะไร

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th

บางคนเริ่มสังเกตว่าหน้าผากกว้างขึ้น เวลาจัดผมเห็นหนังศีรษะชัดกว่าเดิม หรือผมบริเวณกลางกระหม่อมค่อย ๆ บางลง ทั้งที่ยังสระผมและใช้ชีวิตเหมือนเดิม ทำไมเส้นผมจึงไม่ขึ้นหนาเหมือนเมื่อก่อน?

ศีรษะล้านเกิดได้จากหลายสาเหตุ แต่สาเหตุที่พบบ่อยที่สุดคือ ผมบางตามพันธุกรรม ซึ่งเกิดได้ทั้งผู้ชายและผู้หญิง โดยเกี่ยวข้องกับพันธุกรรม อายุ และความไวของรากผมต่อฮอร์โมน เมื่อเวลาผ่านไป เส้นผมบริเวณที่ได้รับผลกระทบจะค่อย ๆ เล็กและสั้นลง จนมองเห็นหนังศีรษะมากขึ้น

พันธุกรรมและฮอร์โมนทำให้ผมบางได้อย่างไร

ในคนที่มีแนวโน้มทางพันธุกรรม รากผมบางบริเวณไวต่อฮอร์โมนแอนโดรเจน โดยเฉพาะไดไฮโดรเทสโทสเตอโรน หรือ DHT ทำให้วงจรการเติบโตของผมเปลี่ยนไป รากผมค่อย ๆ เล็กลงและสร้างเส้นผมที่บางกว่าเดิม ภาวะนี้ไม่ได้หมายความว่าทุกคนที่ผมบางมีฮอร์โมนสูงผิดปกติ

ผู้ชายมักเริ่มเห็นแนวผมร่นบริเวณหน้าผากหรือผมบางกลางกระหม่อม ส่วนผู้หญิงมักสังเกตเห็นรอยแสกกว้างขึ้นหรือผมบางบริเวณกลางศีรษะ โดยแนวผมด้านหน้าอาจยังอยู่ ลักษณะและช่วงอายุที่เริ่มเป็นแตกต่างกันได้

พันธุกรรมที่เกี่ยวข้องรับมาจากครอบครัวได้ทั้งฝ่ายพ่อและแม่ การที่พ่อหรือแม่ผมบางจึงเป็นเบาะแสได้ แต่ไม่ได้แปลว่าลูกทุกคนจะต้องหัวล้านเหมือนกัน

ผมร่วงไม่ได้เกิดจากพันธุกรรมเสมอไป

ถ้าผมร่วงมากขึ้นอย่างรวดเร็วหรือร่วงผิดไปจากเดิม อาจมีสาเหตุอื่นร่วมด้วย เช่น หลังเจ็บป่วยหนัก มีไข้สูง คลอดบุตร น้ำหนักลดมาก หรือเผชิญความเครียดรุนแรง ผมอาจร่วงมากขึ้นหลังเหตุการณ์นั้นหลายเดือน และบางกรณีค่อย ๆ กลับมาขึ้นได้เมื่อร่างกายฟื้นตัว

สาเหตุอื่นยังรวมถึงโรคไทรอยด์ ภาวะขาดธาตุเหล็กหรือสารอาหารบางชนิด ยาบางประเภท และการรวบผมตึงเป็นประจำ ส่วนผมร่วงเป็นหย่อมกลมอาจเกิดจากภาวะภูมิคุ้มกันทำงานผิดปกติ ขณะที่หนังศีรษะอักเสบหรือติดเชื้อก็ทำให้ผมร่วงได้เช่นกัน จึงดูจากจำนวนเส้นผมบนหวีเพียงอย่างเดียวไม่ได้ว่าเกิดจากอะไร

ผมบางแล้วทำอย่างไรได้บ้าง

หากผมบางลงต่อเนื่อง ร่วงเป็นหย่อม ร่วงเร็วผิดปกติ หรือมีอาการคัน เจ็บ แดงและมีขุยที่หนังศีรษะ ควรพบแพทย์ผิวหนังเพื่อตรวจหาสาเหตุ แพทย์อาจตรวจหนังศีรษะ ซักประวัติยาและสุขภาพ หรือพิจารณาตรวจเลือดตามความเหมาะสม

ถ้าเป็นผมบางตามพันธุกรรม มีทางเลือกช่วยชะลอการบางและกระตุ้นผมบางส่วนได้ เช่น ยาทาไมนอกซิดิล และยาฟิแนสเตอไรด์สำหรับผู้ชายบางราย การรักษาต้องใช้เวลาและมักต้องใช้อย่างต่อเนื่องเพื่อรักษาผล ควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรเรื่องความเหมาะสมและผลข้างเคียง โดยเฉพาะผู้ที่ตั้งครรภ์หรือวางแผนตั้งครรภ์

การรักษาตั้งแต่เริ่มสังเกตว่าผมบางอาจช่วยรักษาเส้นผมที่ยังมีอยู่ได้มากกว่า ส่วนผมร่วงจากสาเหตุอื่นต้องแก้ที่ต้นเหตุ เพราะวิธีเดียวกันอาจใช้ไม่ได้กับทุกคน