แบตโทรศัพท์เสื่อมเพราะอะไร

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th

โทรศัพท์เครื่องเดิมที่เคยชาร์จตอนเช้าแล้วใช้ได้ถึงค่ำ อยู่มาวันหนึ่งกลับต้องมองหาปลั๊กตั้งแต่บ่าย ทั้งที่ใช้งานคล้ายเดิม หลายคนจึงสงสัยว่าแบตเตอรี่เสื่อมเพราะชาร์จผิดวิธี หรือเป็นเรื่องปกติของโทรศัพท์ที่ใช้มานาน

แบตหมดเร็วอาจมีได้หลายสาเหตุ เช่น เปิดหน้าจอสว่างขึ้น ใช้แอปหนักกว่าเดิม หรืออยู่ในพื้นที่สัญญาณอ่อน แต่ถ้าแบตเตอรี่เก็บไฟได้น้อยลงจริง ระยะเวลาที่ใช้งานได้ต่อการชาร์จหนึ่งครั้งก็มักจะลดลงตามไปด้วย

แบตเตอรี่ลิเทียมไอออนเสื่อมจากการเปลี่ยนแปลงทางเคมีตามเวลาและการใช้งาน ความร้อน ประวัติการชาร์จ และจำนวนรอบการใช้งานมีส่วนต่อความเร็วในการเสื่อม ต่อให้ดูแลดีเพียงใด ความจุก็ค่อย ๆ ลดลงได้อยู่ดี

ชาร์จบ่อยทำให้แบตเสื่อมเร็วหรือไม่

แบตเตอรี่มีสิ่งที่เรียกว่า “รอบการชาร์จ” ซึ่งนับจากปริมาณไฟที่ใช้รวมกันจนครบ 100% ไม่ได้หมายถึงการเสียบสายหนึ่งครั้งเท่ากับหนึ่งรอบ เช่น วันนี้ใช้ไป 50% แล้วชาร์จกลับ พรุ่งนี้ใช้ไปอีก 50% จึงนับรวมได้ประมาณหนึ่งรอบ

ดังนั้นการเสียบชาร์จทีละนิดระหว่างวันไม่ได้ทำให้เสียรอบเพิ่มขึ้นเพียงเพราะเสียบบ่อย และไม่จำเป็นต้องรอให้แบตหมดเกลี้ยงก่อนชาร์จ โทรศัพท์หลายรุ่นยังมีระบบปรับการชาร์จหรือจำกัดระดับชาร์จ เพื่อช่วยลดเวลาที่แบตเตอรี่ค้างอยู่ใกล้ระดับเต็ม

ความร้อนเป็นตัวเร่งที่ควรระวัง

การวางโทรศัพท์ตากแดด ทิ้งไว้ในรถที่ร้อนจัด หรือใช้งานหนักจนเครื่องร้อนระหว่างชาร์จ อาจเพิ่มภาระให้แบตเตอรี่ได้ หากจับแล้วรู้สึกร้อนผิดปกติ ควรหยุดใช้งานหรือหยุดชาร์จ ย้ายเครื่องไปไว้ในที่เย็นและอากาศถ่ายเท แล้วรอให้อุณหภูมิลดลง

ส่วนการชาร์จเร็วไม่ได้หมายความว่าจะทำให้แบตพังทันที โทรศัพท์ที่รองรับมีระบบจัดการการชาร์จ แต่ความร้อนที่เกิดขึ้นเป็นสิ่งที่ควรสังเกต ใช้สายและอะแดปเตอร์ที่เข้ากันได้และได้มาตรฐานตามคำแนะนำของผู้ผลิต

ชาร์จทิ้งไว้ทั้งคืนได้ไหม

โทรศัพท์สมัยใหม่มีระบบจัดการการชาร์จ การเสียบข้ามคืนจึงไม่ได้แปลว่าไฟจะอัดเข้าแบตอย่างไม่หยุดจนพังทันที อย่างไรก็ตาม การอยู่ที่ระดับชาร์จสูงเป็นเวลานานประกอบกับความร้อนอาจเพิ่มการเสื่อมได้ หากเครื่องมีฟังก์ชันถนอมแบตเตอรี่หรือจำกัดการชาร์จ ลองเปิดใช้ให้เหมาะกับชีวิตประจำวัน โดยแลกกับระยะเวลาใช้งานต่อครั้งที่อาจสั้นลง

เมื่อไรควรตรวจหรือเปลี่ยนแบตเตอรี่

ลองตรวจสุขภาพแบตเตอรี่ในเมนูตั้งค่า หากโทรศัพท์รุ่นนั้นมีข้อมูลนี้ ค่าเปอร์เซ็นต์เป็นค่าประมาณความจุเทียบกับตอนใหม่ เช่น ความจุสูงสุด 80% หมายถึงเครื่องประเมินว่าแบตเก็บพลังงานได้ราว 80% ของความจุเดิม ไม่ได้หมายความว่าเครื่องต้องเปลี่ยนแบตทันที ให้ดูร่วมกับระยะเวลาการใช้งานและคำแนะนำของผู้ผลิต

หากแบตหมดเร็วผิดปกติ เครื่องดับเอง หรือระบบแจ้งเตือนให้เข้ารับบริการ ควรให้ศูนย์บริการหรือช่างที่เชื่อถือได้ตรวจสอบ เพราะอาการเหล่านี้อาจมีสาเหตุอื่นด้วย ส่วนกรณีแบตบวม ฝาหลังเผย หรือเครื่องร้อนผิดปกติมาก ให้หยุดใช้และหยุดชาร์จ ไม่กด เจาะ หรือแกะแบตเอง แล้วติดต่อผู้เชี่ยวชาญเพื่อตรวจอย่างปลอดภัย

การดูแลที่ทำได้ทุกวันคือหลีกเลี่ยงความร้อน ใช้อุปกรณ์ชาร์จที่เหมาะกับเครื่อง และเปิดโหมดถนอมแบตหากสะดวก วิธีเหล่านี้ช่วยชะลอการเสื่อมได้ แม้จะหยุดการเปลี่ยนแปลงตามอายุของแบตเตอรี่ไม่ได้ก็ตาม