ในหูของเรามีอะไรอยู่บ้าง

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th

เวลาส่องกระจก เรามองเห็นใบหูและรูหูเพียงเล็กน้อย แต่เสียงพูด เสียงเพลง หรือเสียงรถที่ผ่านเข้ามานั้นยังต้องเดินทางต่อไปอีก ก่อนที่เราจะรู้ว่าได้ยินอะไร

ด้านในมีอะไรซ่อนอยู่ และทำไมหูถึงช่วยให้เราเดินทรงตัวได้ด้วย?

หูแบ่งเป็น หูชั้นนอก หูชั้นกลาง และหูชั้นใน แต่ละส่วนมีหน้าที่ส่งต่อแรงสั่นสะเทือน เปลี่ยนเป็นสัญญาณประสาท และช่วยรับรู้การเคลื่อนไหวของศีรษะ

หูชั้นนอก: ทางเข้าเสียงและขี้หู

ใบหูช่วยรวบรวมเสียงเข้าสู่รูหูหรือช่องหู ภายในช่องหูมีผิวหนัง เส้นขน และต่อมที่สร้างสารซึ่งรวมกับเซลล์ผิวที่หลุดออกมากลายเป็นขี้หู ขี้หูช่วยปกป้องผิวช่องหูและดักจับสิ่งแปลกปลอม โดยปกติจะค่อย ๆ เคลื่อนออกมาด้านนอกได้เอง

ลึกเข้าไปที่ปลายช่องหูคือ เยื่อแก้วหู เป็นเยื่อบาง ๆ กั้นระหว่างช่องหูกับหูชั้นกลาง เมื่อคลื่นเสียงเดินทางมากระทบ เยื่อนี้จะสั่นตามเสียง

หูชั้นกลาง: กระดูกเล็กสามชิ้น

หลังเยื่อแก้วหูมีช่องอากาศเล็ก ๆ และกระดูกหูสามชิ้น เรียกตามรูปร่างว่า กระดูกค้อน กระดูกทั่ง และกระดูกโกลน กระดูกเหล่านี้ต่อกันเป็นทอด ๆ รับแรงสั่นจากเยื่อแก้วหูแล้วส่งต่อไปยังหูชั้นใน พร้อมช่วยเพิ่มแรงสั่นให้ส่งผ่านเข้าสู่ของเหลวได้

หูชั้นกลางยังเชื่อมกับด้านหลังโพรงจมูกผ่าน ท่อยูสเตเชียน ท่อนี้ช่วยปรับความดันสองด้านของเยื่อแก้วหูให้ใกล้เคียงกัน เวลาเครื่องบินขึ้นหรือลง บางคนจึงรู้สึกหูอื้อ และอาจรู้สึกดีขึ้นเมื่อกลืนหรือหาว เพราะท่อเปิดให้ความดันปรับตัว

หูชั้นใน: แปลงเสียงและช่วยทรงตัว

ส่วนที่เกี่ยวกับการได้ยินเรียกว่า คอเคลีย มีรูปร่างขดคล้ายเปลือกหอยและมีของเหลวอยู่ภายใน เมื่อแรงสั่นจากหูชั้นกลางส่งมาถึง ของเหลวจะเคลื่อนไหวและกระตุ้นเซลล์ขนรับเสียง เซลล์เหล่านี้เปลี่ยนการเคลื่อนไหวเป็นสัญญาณไฟฟ้า ส่งผ่านเส้นประสาทการได้ยินไปยังสมองเพื่อแปลความหมายเป็นเสียงที่เราได้ยิน

ใกล้กันยังมีอวัยวะรับการทรงตัว รวมถึงท่อครึ่งวงกลมและส่วนที่รับรู้ตำแหน่งหรือการเคลื่อนที่ของศีรษะ ข้อมูลจากหูชั้นในทำงานร่วมกับสายตาและความรู้สึกจากกล้ามเนื้อ ช่วยให้สมองประเมินว่าเรากำลังเคลื่อนไหวอย่างไร

ดูแลหูอย่างไร

ไม่จำเป็นต้องแคะขี้หูลึก ๆ เป็นประจำ เพราะสำลีหรือของแข็งอาจดันขี้หูเข้าไปอุดตัน ทำให้ผิวช่องหูบาดเจ็บ หรือกระทบเยื่อแก้วหูได้ เช็ดเฉพาะบริเวณด้านนอกก็เพียงพอสำหรับคนส่วนใหญ่

ถ้าปวดหู มีเลือดหรือของเหลวไหล ได้ยินลดลง หรือเวียนศีรษะ ควรพบแพทย์เพื่อตรวจหาสาเหตุ โดยเฉพาะหากการได้ยินลดลงอย่างฉับพลันควรรีบพบแพทย์ทันที เพราะการตรวจและรักษาเร็วอาจมีผลต่อการฟื้นตัว