ก่อนบวชพระต้องตอบคำถามอะไรบ้าง

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th

คนที่กำลังเตรียมบวชอาจเคยได้ยินว่าต้องท่องบทขานนาค และต้องตอบคำถามพระเป็นภาษาบาลี พอได้ยินคำถามหลายข้อเรียงกันเร็ว ๆ ก็อาจกังวลว่าจะจำไม่ได้หรือตอบผิด

ช่วงหนึ่งของพิธีอุปสมบท พระคู่สวดจะถามเรื่อง อันตรายิกธรรม หรือข้อที่ใช้ตรวจสอบความพร้อมและคุณสมบัติของผู้ขอบวช มีคำถามหลัก 13 ข้อ แล้วถามชื่อของผู้บวชกับชื่อพระอุปัชฌาย์เพิ่มเติมด้วย

ห้าข้อแรกถามเรื่องโรค โดยใช้คำเรียกตามแบบพระวินัย หากไม่ได้เป็นโรคที่ถาม จึงตอบแต่ละข้อว่า “นัตถิ ภันเต” แปลว่า “ไม่มี ขอรับ”

• กุฏฐัง — เป็นโรคเรื้อนหรือไม่

• คัณโฑ — เป็นโรคฝีหรือไม่

• กิลาโส — เป็นโรคกลากหรือโรคผิวหนังตามที่เรียกในคัมภีร์หรือไม่

• โสโส — เป็นโรคมองคร่อ หรือโรคซูบผอมหรือไม่

• อะปะมาโร — เป็นโรคลมบ้าหมูหรือไม่

ชื่อโรคเป็นถ้อยคำเก่า จึงไม่ควรนำมาเทียบกับการวินิจฉัยโรคสมัยใหม่ด้วยตัวเอง หากมีโรคประจำตัวหรือมีข้อสงสัย ควรแจ้งพระอุปัชฌาย์ตามจริงก่อนวันบวช

อีกแปดข้อถามคุณสมบัติและเครื่องบวช หากข้อเท็จจริงตรงตามคำถาม จึงตอบว่า “อามะ ภันเต” แปลว่า “ใช่ ขอรับ”

• มะนุสโสสิ — เป็นมนุษย์หรือไม่

• ปุริโสสิ — เป็นบุรุษหรือไม่

• ภุชิสโสสิ — เป็นไทแก่ตัว ไม่เป็นทาสใช่หรือไม่

• อะนะโณสิ — ไม่มีหนี้สินใช่หรือไม่

• นะสิ ราชะภะโฏ — ไม่เป็นผู้รับราชการที่มีข้อผูกพันขัดต่อการบวชใช่หรือไม่

• อะนุญญาโตสิ มาตาปิตูหิ — บิดามารดาอนุญาตแล้วใช่หรือไม่

• ปะริปุณณะวีสะติวัสโสสิ — มีอายุครบเกณฑ์อุปสมบท 20 ปีแล้วใช่หรือไม่

• ปะริปุณณันเต ปัตตะจีวะรัง — มีบาตรและจีวรครบแล้วใช่หรือไม่

คำแปลนี้ช่วยให้เข้าใจใจความ ส่วนการพิจารณาอายุ หนี้ ภาระราชการ หรือกรณีที่บิดามารดาไม่อยู่แล้ว ควรปรึกษาพระอุปัชฌาย์ตามข้อเท็จจริงของแต่ละคน ไม่ควรจำคำตอบไปกล่าวโดยไม่เข้าใจความหมาย

หลังจากนั้นพระจะถามอีกสองข้อ คือ “กินนาโมสิ” หมายถึง “เธอชื่ออะไร” และ “โก นามะ เต อุปัชฌาโย” หมายถึง “พระอุปัชฌาย์ของเธอชื่ออะไร” ผู้บวชต้องจำฉายาที่ได้รับและชื่อพระอุปัชฌาย์ให้ได้ โดยพระอาจารย์จะช่วยบอกวิธีกล่าวให้ตรงกับพิธีของวัด

ตัวอย่างคำตอบชื่อผู้บวชคือ “อะหัง ภันเต ... นามะ” โดยเติมฉายาของตนลงในช่องว่าง ส่วนคำตอบชื่อพระอุปัชฌาย์ขึ้นต้นว่า “อุปัชฌาโย เม ภันเต อายัสมา ... นามะ” แล้วเติมชื่อที่วัดแจ้ง

นอกจากการตอบคำถาม ยังมีบทขอบรรพชา ขออุปสมบท และบทรับศีลให้ฝึกด้วย แบบที่ใช้และการออกเสียงอาจต่างกันตามวัด ทางที่ดีคือขอบทจากวัดที่จะบวชแล้วฝึกกับพระอาจารย์ ฟังคำถามให้เข้าใจและตอบตามความจริง จะช่วยให้เข้าพิธีได้มั่นใจขึ้น