อนันตริยกรรมคืออะไร
* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th
เวลาได้ยินคำว่า “อนันตริยกรรม” หลายคนอาจนึกถึงบาปหนักที่แก้ไขไม่ได้ แต่ก็สงสัยว่าคำนี้ครอบคลุมการทำผิดต่อพ่อแม่หรือการทะเลาะกันในวัดทุกกรณีหรือเปล่า
คำนี้เป็นคำสอนในพระพุทธศาสนาที่ระบุการกระทำไว้โดยเฉพาะ จึงต้องดูทั้งสิ่งที่เกิดขึ้นและเงื่อนไขของการกระทำนั้น ไม่ใช่ใช้เรียกความผิดร้ายแรงทุกชนิดรวมกัน
อนันตริยกรรมมี 5 ประการ ได้แก่ ฆ่ามารดา ฆ่าบิดา ฆ่าพระอรหันต์ ทำร้ายพระพุทธเจ้าจนพระโลหิตห้อ และทำให้สงฆ์แตกกันตามเงื่อนไขพระวินัย พระไตรปิฎกเล่มที่ 35 แสดงรายการทั้งห้าไว้โดยตรง
พจนานุกรมพุทธศาสตร์อธิบายว่าเป็นกรรมฝ่ายอกุศลที่หนักมาก ตามคำอธิบายในพุทธศาสนาเถรวาท ผลของกรรมชนิดนี้ให้ผลหลังตายโดยไม่มีกรรมอื่นมาคั่นก่อน เรื่องผลหลังความตายเป็นความเชื่อทางศาสนา
แต่ละข้อหมายถึงอะไร
• มาตุฆาต คือ การฆ่ามารดาของตน
• ปิตุฆาต คือ การฆ่าบิดาของตน สองข้อนี้กล่าวถึงการฆ่า ไม่ได้หมายความว่าการเถียงพ่อแม่หรือดูแลท่านไม่ดีจะกลายเป็นอนันตริยกรรมโดยอัตโนมัติ แม้การกระทำเหล่านั้นอาจทำร้ายความสัมพันธ์ได้
• อรหันตฆาต คือ การฆ่าพระอรหันต์ ซึ่งในคำสอนหมายถึงผู้สิ้นกิเลสแล้ว ไม่ใช่การฆ่าพระภิกษุทุกรูปจะเข้าข้อนี้โดยอัตโนมัติ
• โลหิตุปบาท คือ การทำร้ายพระพุทธเจ้าจนพระโลหิตห้อ เป็นข้อที่กล่าวถึงพระพุทธเจ้าโดยเฉพาะ ไม่ใช่การทำให้พระภิกษุทั่วไปได้รับบาดเจ็บ
• สังฆเภท คือ การทำให้สงฆ์แตกกันตามเงื่อนไขที่กำหนดในพระวินัย ไม่ใช่เพียงการเห็นต่างหรือมีปากเสียงกันในวัด
ตัวอย่างที่มักทำให้สับสนคือความขัดแย้งในครอบครัว การพูดจารุนแรงกับพ่อแม่อาจทำให้คนในบ้านเสียใจและเป็นเรื่องที่ควรแก้ไข แต่ไม่ควรนำไปปะปนกับมาตุฆาตหรือปิตุฆาต ซึ่งระบุถึงการฆ่าไว้ชัดเจน
ในทำนองเดียวกัน คำว่า “พระอรหันต์” เป็นสถานะทางธรรม ไม่ใช่คำเรียกพระสงฆ์ทุกรูป การตัดสินว่าบุคคลใดเป็นพระอรหันต์จึงไม่ใช่เรื่องที่ดูจากเครื่องนุ่งห่มหรือชื่อเสียงได้ง่าย ๆ
สงฆ์เห็นต่างกัน เท่ากับสังฆเภทไหม
ไม่จำเป็นต้องเป็นเช่นนั้น พระภิกษุอาจมีความเห็นต่างกันหรือโต้แย้งเรื่องต่าง ๆ ได้ ส่วนสังฆเภทในความหมายทางพระวินัยมีรายละเอียดเรื่องผู้กระทำและการทำให้หมู่สงฆ์แยกกัน ตามคำอธิบายในอรรถกถา ข้อนี้เป็นอนันตริยกรรมเฉพาะภิกษุผู้ทำให้เกิดการแตกแยกตามเงื่อนไข จึงไม่ควรหยิบคำนี้ไปตัดสินคนที่เพียงวิจารณ์พระหรือแสดงความเห็นไม่ตรงกัน
ส่วนการกระทำที่ไม่ได้เข้าข่ายอนันตริยกรรม ก็ไม่ได้แปลว่าไม่มีผลเสีย การทำร้ายผู้อื่น การยุยงให้แตกแยก หรือการละเลยคนในครอบครัวยังอาจสร้างความเดือดร้อน และบางกรณีอาจมีผลทางกฎหมายด้วย
เมื่ออ่านคำสอนเรื่องนี้ จึงควรแยกชื่อกรรมทั้งห้าออกจากคำว่า “บาปหนัก” ที่ใช้พูดกันทั่วไป และพิจารณาเจตนากับข้อเท็จจริงของแต่ละกรณีให้รอบด้าน การเข้าใจความหมายให้ตรงช่วยให้ไม่กล่าวหาคนอื่นเกินกว่าสิ่งที่เกิดขึ้น และมองเห็นผลของการกระทำต่อคนรอบตัวได้ชัดขึ้น
เขียนโดย วัน ๆ หาแต่เรื่อง
เปิด 5 ประเทศในโลกที่ใช้ “ระบบกษัตริย์” สืบทอดยาวนานที่สุดในประวัติศาสตร์ บางราชวงศ์มีรากเก่าแก่กว่าพันปี!
OK ล็อตเตอรี่ รวม 10 เลขขายดี เปิดแนวทาง 4 สำนักดัง จับจุดเลขเด่นงวด 16 พ.ย. 69
เปิดความจริงทางประวัติศาสตร์ของ “เปาบุ้นจิ้น” ตัวจริงหน้าขาวสะอาด สุภาพอ่อนโยน และไม่มีปานพระจันทร์เสี้ยว
เปิดชื่อ 5 กษัตริย์ในประวัติศาสตร์ที่มีลูกมากที่สุด อันดับ 1 ทะลุพันคน พร้อมสถิติของไทย
ความวุ่นวายยังคงดำเนินต่อไปสำหรับเที่ยวบินของสหรัฐฯ! มีเที่ยวบินได้รับผลกระทบกว่า 10,000 เที่ยวบิน นับเป็นการระงับเที่ยวบินที่ยาวนานที่สุดนับตั้งแต่เหตุการณ์ 9/11
ประวัตินามสกุลคนไทย เมื่อก่อนตั้งได้ แต่เดี๋ยวนี้ห้ามตั้ง
เปิดประวัติ “กำนันมะโน” จากอดีตพระเรียน 11 ปี สู่แกนนำชุมนุมบุกกรุง ทวงรัฐบาลลดราคาน้ำมัน 10 บาทต่อลิตร
ส่องเลขปิงปองและเลขธูป แม่ผึ้ง พุ่มพวง ดวงจันทร์ วัดทับกระดาน วันที่ 16 พฤศจิกายน 2569
ตรวจผลสลากออมทรัพย์ ธ.ก.ส. งวดประจำวันที่ 16 พฤศจิกายน 2569
เปิดประวัติ 5 ตระกูลขุนนางผู้ทรงอิทธิพลของไทย จากราชสำนักโบราณสู่ชื่อสกุลที่ยังปรากฏถึงปัจจุบัน
หนังไทยเรื่องแรก ที่ทำรายได้ทะลุ 1 พันล้านบาทในต่างประเทศ
เปิด 5 ประเทศที่ซื้อบะหมี่ไทยมากที่สุด ปี 2025
เปิดชื่อ 5 กษัตริย์ในประวัติศาสตร์ที่มีลูกมากที่สุด อันดับ 1 ทะลุพันคน พร้อมสถิติของไทย
เปิด 5 ประเทศที่ซื้อบะหมี่ไทยมากที่สุด ปี 2025
เปิดชื่อ 5 กษัตริย์ และจักรพรรดิผู้มั่งคั่งที่สุดในประวัติศาสตร์ อันดับ 1 แจกทองคำจนตลาดไคโรปั่นป่วน !
จากเจ้าชายมหาเศรษฐี สู่ชีวิตนักฟุตบอลในไทย


