เปิด 10 ประเทศถือทองคำสำรองมากที่สุดในโลก!

ถ้าพูดถึงทองคำ หลายคนอาจนึกถึงทองรูปพรรณ ทองคำแท่ง หรือสินทรัพย์ที่ผู้คนนิยมซื้อเก็บไว้เพื่อรักษามูลค่าในระยะยาว แต่รู้หรือไม่ว่า ในระดับประเทศทองคำมีความสำคัญมากกว่าการเป็นเพียงโลหะมีค่า เพราะทองคำยังเป็นหนึ่งในสินทรัพย์สำรองที่ธนาคารกลางทั่วโลกให้ความสำคัญ โดยเฉพาะในช่วงที่เศรษฐกิจโลกเผชิญความไม่แน่นอน ค่าเงินผันผวน และความตึงเครียดทางภูมิรัฐศาสตร์

คำถามที่น่าสนใจคือ ประเทศใดถือครองทองคำสำรองมากที่สุดในโลก ประเทศมหาอำนาจทางเศรษฐกิจอย่างสหรัฐอเมริกายังคงครองอันดับหนึ่งหรือไม่ และประเทศไทยซึ่งเป็นหนึ่งในประเทศที่มีตลาดทองคำคึกคัก จะมีทองคำสำรองอยู่ในอันดับที่เท่าไรของโลก

ข้อมูลจากสภาทองคำโลก (World Gold Council) และสถิติเงินสำรองระหว่างประเทศของกองทุนการเงินระหว่างประเทศ (IMF) ช่วยให้เห็นภาพได้ชัดเจนว่า ทองคำยังคงเป็นสินทรัพย์สำคัญของธนาคารกลางหลายประเทศ โดยตัวเลขที่นำมาเปรียบเทียบเป็นปริมาณทองคำสำรองอย่างเป็นทางการ ไม่ใช่มูลค่าทองคำที่ประชาชนหรือบริษัทเอกชนถือครอง

ทองคำสำรองของประเทศคืออะไร ทำไมจึงสำคัญ?

ทองคำสำรอง (Official Gold Reserves) หมายถึงทองคำที่ธนาคารกลางหรือหน่วยงานทางการของประเทศถือครองไว้เป็นส่วนหนึ่งของสินทรัพย์สำรองระหว่างประเทศ โดยทั่วไปจะรายงานปริมาณเป็นหน่วยตัน ไม่ได้หมายถึงทองคำทั้งหมดที่ขุดได้หรือมีอยู่ภายในประเทศ

เหตุผลที่ธนาคารกลางยังคงถือครองทองคำ เพราะทองคำเป็นสินทรัพย์ที่ได้รับการยอมรับในระดับสากล มีตลาดซื้อขายทั่วโลก และไม่ใช่หนี้สินที่ออกโดยรัฐบาลหรือธนาคารกลางแห่งใดแห่งหนึ่งเหมือนเงินตรา

นอกจากนี้ ทองคำยังช่วยกระจายความเสี่ยงของสินทรัพย์สำรอง ไม่ให้ประเทศพึ่งพาเงินสกุลใดสกุลหนึ่งมากจนเกินไป เมื่อเกิดความผันผวนในตลาดการเงินหรือความไม่แน่นอนระหว่างประเทศ ทองคำจึงอาจมีบทบาทช่วยรักษามูลค่าของสินทรัพย์สำรองได้

อย่างไรก็ตาม การถือครองทองคำไม่ได้หมายความว่าประเทศจะร่ำรวยหรือมีเศรษฐกิจแข็งแกร่งที่สุดเสมอไป เพราะความมั่นคงทางเศรษฐกิจยังขึ้นอยู่กับปัจจัยอื่นอีกมากมาย ไม่ว่าจะเป็นขนาดเศรษฐกิจ หนี้สาธารณะ รายได้ประชาชน ความสามารถในการผลิต และเสถียรภาพทางการเงิน

เปิด 10 ประเทศที่มีทองคำสำรองมากที่สุดในโลก

หากพิจารณาจากข้อมูลปริมาณทองคำสำรองที่รายงานต่อ IMF ในช่วงข้อมูลล่าสุดที่ตรวจสอบได้ ประเทศสหรัฐอเมริกายังคงครองอันดับหนึ่งอย่างโดดเด่น โดยมีทองคำมากกว่า 8,000 ตัน ขณะที่ประเทศอันดับสองมีทองคำสำรองประมาณ 3,349 ตันเท่านั้น

อันดับประเทศและปริมาณทองคำมีดังนี้

1. สหรัฐอเมริกา มีทองคำสำรองประมาณ 8,133.5 ตัน ครองอันดับหนึ่งของโลกอย่างต่อเนื่อง และมีปริมาณมากกว่าประเทศอันดับสองกว่า 2 เท่า

2. เยอรมนี มีทองคำสำรองประมาณ 3,349.1 ตัน เป็นประเทศที่ถือครองทองคำมากที่สุดในกลุ่มประเทศยุโรป และใช้ทองคำเป็นส่วนหนึ่งของสินทรัพย์สำรองระหว่างประเทศ

3. อิตาลี มีทองคำสำรองประมาณ 2,451.8 ตัน ถือเป็นหนึ่งในประเทศที่มีทองคำสำรองสูงที่สุดในโลก แม้จะไม่ได้มีขนาดเศรษฐกิจใหญ่ที่สุดก็ตาม

4. ฝรั่งเศส มีทองคำสำรองประมาณ 2,437.0 ตัน อยู่ในกลุ่มประเทศที่ให้ความสำคัญกับการถือครองทองคำมาอย่างยาวนาน

5. จีน มีทองคำสำรองประมาณ 2,409.6 ตัน เป็นประเทศเศรษฐกิจขนาดใหญ่ที่มีการรายงานการเพิ่มทองคำสำรองอย่างต่อเนื่องในช่วงที่ผ่านมา

6. รัสเซีย มีทองคำสำรองประมาณ 2,264.3 ตัน ทองคำเป็นหนึ่งในสินทรัพย์สำรองที่มีความสำคัญต่อระบบการเงินของประเทศ

7. สวิตเซอร์แลนด์ มีทองคำสำรองประมาณ 1,039.9 ตัน แม้เป็นประเทศที่มีประชากรไม่มาก แต่มีทองคำสำรองมากกว่า 1,000 ตัน

8. อินเดีย มีทองคำสำรองประมาณ 880.5 ตัน เป็นประเทศที่มีความผูกพันกับทองคำทั้งในระดับประชาชนและระบบการเงิน โดยธนาคารกลางยังให้ความสำคัญกับการสะสมทองคำ

9. ญี่ปุ่น มีทองคำสำรองประมาณ 846.0 ตัน เป็นอีกหนึ่งประเทศเศรษฐกิจสำคัญของเอเชียที่ถือครองทองคำไว้เป็นส่วนหนึ่งของทุนสำรองระหว่างประเทศ

10. ตุรกี มีทองคำสำรองประมาณ 791.4 ตัน อยู่ในกลุ่มประเทศที่มีทองคำสำรองสูงที่สุดในโลก และทองคำยังมีบทบาทสำคัญในระบบเศรษฐกิจของประเทศ

หมายเหตุสำคัญ : ตัวเลขข้างต้นอ้างอิงข้อมูลรายงานล่าสุดที่ตรวจสอบได้ ณ เดือนกันยายน 2569 สำหรับประเทศส่วนใหญ่ แต่บางประเทศมีรอบการรายงานต่างกัน จึงไม่ใช่ตัวเลขที่อ้างอิงจากวันเดียวกันทั้งหมด

ทำไมสหรัฐอเมริกาจึงครองอันดับหนึ่งแบบทิ้งห่าง?

สิ่งที่น่าสนใจที่สุดจากอันดับดังกล่าวคือช่องว่างระหว่างสหรัฐอเมริกากับประเทศอื่น เพราะสหรัฐฯ มีทองคำสำรองประมาณ 8,133.5 ตัน ขณะที่เยอรมนีซึ่งอยู่ในอันดับสองมีประมาณ 3,349.1 ตัน แตกต่างกันเกือบ 4,800 ตัน

ทองคำสำรองของสหรัฐฯ มีประวัติความสำคัญยาวนาน โดยเกี่ยวข้องกับบทบาทของประเทศในระบบการเงินโลกและการเปลี่ยนแปลงของระบบมาตรฐานทองคำในอดีต

แม้ปัจจุบันเงินดอลลาร์สหรัฐจะไม่ได้ผูกติดกับทองคำโดยตรงแล้ว แต่ทองคำยังคงเป็นส่วนหนึ่งของสินทรัพย์สำรองของประเทศ และมีบทบาทในการกระจายความเสี่ยงทางการเงิน

อีกประเด็นหนึ่งที่น่าสนใจคือ ปริมาณทองคำสำรองไม่ได้เพิ่มขึ้นหรือลดลงตามราคาทองคำโดยตรง หากทองคำมีราคาสูงขึ้น มูลค่าของทองคำที่ถือครองก็เพิ่มขึ้นตามราคาตลาด แต่จำนวนตันจะยังเท่าเดิมหากไม่มีการซื้อหรือขายเพิ่มเติม

จีนและรัสเซียกำลังมีบทบาทอย่างไรในตลาดทองคำโลก?

เมื่อมองไปยังอันดับที่ 5 และ 6 จะเห็นว่าจีนและรัสเซียต่างมีทองคำสำรองมากกว่า 2,000 ตัน ซึ่งสะท้อนให้เห็นว่าทองคำยังมีความสำคัญต่อประเทศขนาดใหญ่ที่ต้องบริหารสินทรัพย์สำรองท่ามกลางความเปลี่ยนแปลงของเศรษฐกิจโลก

โดยเฉพาะจีน ซึ่งมีบทบาทสำคัญในระบบการค้าและการเงินระหว่างประเทศ ธนาคารกลางจีนมีการรายงานการซื้อทองคำเพิ่มเติมในช่วงหลายปีที่ผ่านมา ทำให้ปริมาณทองคำสำรองขยับเพิ่มขึ้น

ส่วนรัสเซียเป็นอีกประเทศหนึ่งที่มีทองคำสำรองในระดับสูง โดยทองคำเป็นหนึ่งในสินทรัพย์ที่ช่วยกระจายความเสี่ยงจากการถือครองสินทรัพย์สกุลเงินต่างประเทศ

อย่างไรก็ตาม ไม่ควรสรุปว่าการสะสมทองคำของประเทศใดประเทศหนึ่งเกิดจากเหตุผลเดียว เพราะการบริหารทุนสำรองระหว่างประเทศมีทั้งปัจจัยด้านนโยบายการเงิน ความเสี่ยง ค่าเงิน สภาพคล่อง และสถานการณ์ระหว่างประเทศเข้ามาเกี่ยวข้อง

แล้วประเทศไทยอยู่อันดับที่เท่าไรของโลก?

มาถึงประเด็นที่คนไทยน่าจะอยากรู้มากที่สุด นั่นคือประเทศไทยมีทองคำสำรองอยู่มากแค่ไหนเมื่อเทียบกับประเทศอื่น

ข้อมูลที่รายงานต่อ IMF ระบุว่า ประเทศไทยมีทองคำสำรองประมาณ 234.6 ตัน โดยข้อมูลของไทยที่นำมาเปรียบเทียบเป็นตัวเลข ณ เดือนกรกฎาคม 2569

หากจัดอันดับเฉพาะประเทศที่มีการรายงานข้อมูลในชุดดังกล่าว ประเทศไทยอยู่ในอันดับที่ 19 ของโลก โดยอยู่เหนือเบลเยียมซึ่งมีทองคำสำรองประมาณ 227.4 ตัน

ตัวเลขดังกล่าวแสดงให้เห็นว่าประเทศไทยมีทองคำสำรองอยู่ในระดับที่น่าสนใจเมื่อเทียบกับหลายประเทศ แม้จะยังห่างจากประเทศมหาอำนาจที่ถือครองทองคำหลายพันตันก็ตาม

สิ่งที่ควรทำความเข้าใจคือ ทองคำสำรอง 234.6 ตันนี้เป็นทองคำที่ถือครองในระดับทางการ ไม่ใช่ทองคำทั้งหมดที่อยู่ในประเทศไทย เพราะหากรวมทองคำที่ประชาชน ร้านทอง นักลงทุน และภาคธุรกิจถือครอง ปริมาณก็จะเป็นอีกชุดข้อมูลหนึ่งที่ไม่สามารถนำมาเปรียบเทียบกับทุนสำรองของธนาคารกลางได้โดยตรง

ประเทศไทยถือทองคำมากกว่าประเทศเพื่อนบ้านหรือไม่?

เมื่อพิจารณาประเทศในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ จะพบว่าประเทศไทยมีทองคำสำรองในระดับค่อนข้างสูงเมื่อเทียบกับหลายประเทศในภูมิภาค

ตัวอย่างเช่น อินโดนีเซียมีทองคำสำรองประมาณ 87.1 ตัน ฟิลิปปินส์ประมาณ 133.5 ตัน และมาเลเซียประมาณ 44.8 ตัน ตามข้อมูลรายงานเดือนกันยายน 2569

ขณะที่ประเทศไทยมีทองคำสำรองประมาณ 234.6 ตัน จึงถือว่ามีปริมาณมากกว่าประเทศเหล่านี้อย่างชัดเจน

อย่างไรก็ตาม การเปรียบเทียบดังกล่าวเป็นเพียงการเปรียบเทียบปริมาณทองคำสำรอง ไม่ได้หมายความว่าประเทศไทยมีเศรษฐกิจแข็งแกร่งกว่าประเทศเพื่อนบ้านในทุกด้าน เพราะแต่ละประเทศมีขนาดเศรษฐกิจ โครงสร้างการเงิน และนโยบายบริหารทุนสำรองแตกต่างกัน

ทองคำสำรองคิดเป็นสัดส่วนเท่าไรของทุนสำรองประเทศไทย?

อีกเรื่องที่น่าสนใจไม่แพ้จำนวนตัน คือสัดส่วนของทองคำเมื่อเทียบกับสินทรัพย์สำรองระหว่างประเทศทั้งหมด

เพราะการดูเฉพาะปริมาณทองคำอาจทำให้เข้าใจภาพรวมไม่ครบถ้วน ประเทศหนึ่งอาจมีทองคำหลายร้อยตัน แต่หากมีทุนสำรองระหว่างประเทศในรูปเงินตราต่างประเทศจำนวนมาก สัดส่วนทองคำก็อาจไม่ได้สูงมากนัก

ข้อมูลชุดเดือนเมษายน 2569 ที่เผยแพร่ในตารางทองคำสำรองระหว่างประเทศระบุว่า ทองคำคิดเป็นประมาณ 12.1% ของทุนสำรองประเทศไทย

ตัวเลขนี้ช่วยให้เห็นว่าทองคำเป็นส่วนหนึ่งของการกระจายสินทรัพย์สำรอง แต่ไม่ได้เป็นสินทรัพย์ทั้งหมดที่ประเทศไทยใช้ดูแลเสถียรภาพทางการเงิน

ทุนสำรองระหว่างประเทศยังประกอบด้วยสินทรัพย์ประเภทอื่น เช่น เงินตราต่างประเทศ เงินฝาก หลักทรัพย์ต่างประเทศ และสินทรัพย์สำรองอื่นตามหลักเกณฑ์ที่กำหนด

ทำไมธนาคารกลางทั่วโลกจึงยังซื้อทองคำ?

แม้โลกจะเข้าสู่ยุคดิจิทัล มีระบบการชำระเงินทันสมัย และมีสินทรัพย์ทางการเงินให้เลือกมากมาย แต่ธนาคารกลางหลายแห่งยังคงซื้อทองคำเพิ่มขึ้น

เหตุผลสำคัญประการแรกคือการกระจายความเสี่ยง การถือครองสินทรัพย์หลายประเภทช่วยลดการพึ่งพาสกุลเงินหรือสินทรัพย์ชนิดใดชนิดหนึ่งมากเกินไป

ประการที่สอง ทองคำไม่มีความเสี่ยงจากการผิดนัดชำระหนี้ของผู้ออกตราสารเหมือนพันธบัตร แม้ว่าราคาทองคำจะผันผวนได้ตามสภาพตลาดก็ตาม

ประการที่สาม ทองคำเป็นสินทรัพย์ที่สามารถซื้อขายได้ในตลาดโลก และได้รับการยอมรับจากหลายประเทศ ทำให้มีความยืดหยุ่นในการบริหารทุนสำรอง

ประการสุดท้ายคือความไม่แน่นอนของเศรษฐกิจโลก ทั้งความขัดแย้งระหว่างประเทศ ความผันผวนของค่าเงิน และความเสี่ยงในระบบการเงิน ล้วนเป็นปัจจัยที่ทำให้ธนาคารกลางบางแห่งให้ความสำคัญกับทองคำมากขึ้น

ข้อมูลจาก World Gold Council ที่เผยแพร่เมื่อวันที่ 4 พฤศจิกายน 2569 ระบุว่า ธนาคารกลางทั่วโลกมีการรายงานซื้อทองคำสุทธิ 61 ตันในเดือนกันยายน 2569 ซึ่งเป็นยอดซื้อสุทธิรายเดือนสูงที่สุดของปี 2569 ในช่วงเวลาที่รายงาน และยอดซื้อสุทธิสะสมตั้งแต่ต้นปีอยู่ที่ 228 ตัน

ตัวเลขดังกล่าวสะท้อนให้เห็นว่าทองคำยังมีบทบาทสำคัญในระบบทุนสำรองระหว่างประเทศ แม้รูปแบบเศรษฐกิจโลกจะเปลี่ยนแปลงไปมากแล้วก็ตาม

ทองคำสำรองมากที่สุด ไม่ได้หมายความว่าประเทศนั้นร่ำรวยที่สุด

แม้สหรัฐอเมริกาจะครองอันดับหนึ่งด้านปริมาณทองคำสำรอง แต่การจัดอันดับนี้ไม่ได้เป็นเครื่องชี้วัดความมั่งคั่งของประเทศทั้งหมด

ตัวอย่างเช่น ประเทศที่มีทองคำสำรองมากอาจมีขนาดเศรษฐกิจใหญ่ มีประวัติการสะสมทองคำมายาวนาน หรือมีนโยบายถือครองทองคำในสัดส่วนสูง ขณะที่บางประเทศอาจเลือกถือสินทรัพย์สำรองในรูปเงินตราต่างประเทศหรือหลักทรัพย์เป็นสัดส่วนมากกว่า

ดังนั้น การเปรียบเทียบความแข็งแกร่งของเศรษฐกิจจำเป็นต้องพิจารณาหลายตัวชี้วัดควบคู่กัน ไม่ว่าจะเป็นผลิตภัณฑ์มวลรวมภายในประเทศ หนี้สาธารณะ เงินเฟ้อ เสถียรภาพค่าเงิน และความสามารถในการแข่งขันทางเศรษฐกิจ

สรุปอันดับทองคำสำรอง ไทยอยู่ในกลุ่มประเทศที่มีทองคำมากกว่าหลายประเทศ

จากข้อมูลทั้งหมดจะเห็นได้ว่า สหรัฐอเมริกายังคงเป็นประเทศที่มีทองคำสำรองมากที่สุดในโลก ด้วยปริมาณประมาณ 8,133.5 ตัน ตามมาด้วยเยอรมนี อิตาลี ฝรั่งเศส และจีน ซึ่งต่างมีทองคำสำรองมากกว่า 2,000 ตัน

ส่วนประเทศไทยมีทองคำสำรองประมาณ 234.6 ตัน และอยู่ในอันดับที่ 19 เมื่อพิจารณาเฉพาะประเทศในชุดข้อมูลที่รายงานต่อ IMF ตามรอบข้อมูลที่ตรวจสอบได้

แม้ปริมาณทองคำของไทยจะยังห่างจากประเทศชั้นนำ แต่ก็ถือเป็นสินทรัพย์สำรองที่มีความสำคัญต่อระบบการเงินของประเทศ และสะท้อนให้เห็นว่าทองคำไม่ได้เป็นเพียงสิ่งที่ประชาชนซื้อขายเพื่อการลงทุนเท่านั้น แต่ยังเป็นส่วนหนึ่งของการบริหารความมั่นคงทางเศรษฐกิจในระดับประเทศอีกด้วย

ทั้งนี้ อันดับอาจแตกต่างกันได้ตามวิธีจัดอันดับและวันที่รายงาน โดยเฉพาะเมื่อบางแหล่งข้อมูลนับรวมองค์กรระหว่างประเทศ เช่น IMF และธนาคารกลางยุโรป (ECB) เข้าไปในตารางด้วย จึงควรตรวจสอบหลักเกณฑ์ก่อนนำตัวเลขไปเปรียบเทียบทุกครั้ง

แหล่งที่มา

• World Gold Council – Gold Reserves by Country
• World Gold Council – Central Bank Gold Statistics: September 2026
• International Monetary Fund (IMF) – International Reserves and Foreign Currency Liquidity
• UK Stats – Official Gold Reserves by Country
• ธนาคารแห่งประเทศไทย – สถิติเงินสำรองระหว่างประเทศ

ขอบคุณที่แวะมาอ่านนะครับ ถ้าชอบก็อย่าลืมกดไลน์ กดแชร์และกดติดตามด้วยนะครับเพื่อที่ท่านจะได้ไม่พลาดข่าวสารต่าง ๆ ที่เป็นประโยชน์และสาระความบันเทิง