ประเทศไหนมีทองคำสำรองมากที่สุด และไทยอยู่อันดับเท่าไร

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th

เวลาเห็นข่าวธนาคารกลางซื้อทองคำเพิ่ม หลายคนอาจนึกถึงห้องนิรภัยที่เต็มไปด้วยทองคำแท่ง แล้วสงสัยว่าประเทศไหนเก็บทองคำไว้มากที่สุด รวมถึงประเทศไทยที่คนคุ้นเคยกับการซื้อทองอยู่แล้ว ติดอันดับโลกด้วยหรือเปล่า

ก่อนดูตัวเลข ต้องแยกกันนิดหนึ่งว่าอันดับนี้นับ ทองคำสำรองทางการ ที่หน่วยงานการเงินของประเทศถือครอง ไม่ได้นำทองรูปพรรณในบ้านประชาชน ทองของร้านค้า หรือทองที่ยังอยู่ใต้ดินมารวมด้วย

ข้อมูลที่เผยแพร่ในเดือนตุลาคม 2569 ระบุว่า สหรัฐอเมริกามีทองคำสำรองมากที่สุดประมาณ 8,133.5 ตัน ส่วนไทยมีประมาณ 234.5 ตัน อยู่ลำดับที่ 22 ในตารางที่รวมไต้หวัน ตัวเลขเป็นข้อมูลที่แต่ละแห่งรายงานในช่วงเวลาต่างกัน และอันดับอาจเปลี่ยนได้เมื่อมีข้อมูลใหม่

ประเทศที่มีทองคำสำรองสูงสุด

ตารางที่ Goldreporter รวบรวมจากข้อมูล World Gold Council และ IMF และปรับปรุงเมื่อ 8 ตุลาคม 2569 แสดงผู้ถือครองรายใหญ่ดังนี้

• สหรัฐอเมริกา — 8,133.5 ตัน

• เยอรมนี — 3,349.3 ตัน

• อิตาลี — 2,451.8 ตัน

• ฝรั่งเศส — 2,437.0 ตัน

• จีน — 2,386.6 ตัน

• รัสเซีย — 2,270.5 ตัน

• สวิตเซอร์แลนด์ — 1,039.9 ตัน

• อินเดีย — 880.5 ตัน

• ญี่ปุ่น — 846.0 ตัน

• โปแลนด์ — 648.0 ตัน

สหรัฐฯ ถือทองคำสำรองมากกว่าเยอรมนีซึ่งอยู่ลำดับถัดไปประมาณ 2.4 เท่า ส่วนตัวเลขของจีนและประเทศอื่นอาจต่างจากตารางที่ใช้ข้อมูลคนละเดือน จึงควรดูวันที่และแหล่งข้อมูลประกอบเสมอ

แล้วทองคำของไทยอยู่ตรงไหน

ในตารางเดียวกัน ไทยอยู่ถัดจากออสเตรียซึ่งมีประมาณ 280.1 ตัน และอยู่ก่อนเบลเยียมซึ่งมีประมาณ 227.4 ตัน ขณะที่สิงคโปร์อยู่ถัดลงไปด้วยประมาณ 203.4 ตัน ตัวเลขของไทยราว 234.5 ตัน คิดเป็นประมาณหนึ่งใน 35 ของปริมาณที่สหรัฐฯ ถือครอง

ลำดับที่ 22 ข้างต้นนับไต้หวันรวมอยู่ในตารางด้วย หากเลือกนับเฉพาะรัฐสมาชิกสหประชาชาติและตัดไต้หวันออก ไทยจะขยับเป็นลำดับที่ 21 จากชุดข้อมูลเดียวกัน นี่เป็นเหตุผลหนึ่งที่เราอาจเห็นอันดับต่างกันแม้ปริมาณทองใกล้เคียงกัน

อีกตารางหนึ่งที่อ้างอิงข้อมูล IMF สำหรับเดือนสิงหาคม 2569 หรือข้อมูลล่าสุดที่แต่ละแห่งรายงาน ก็แสดงไทยที่ 234.5 ตันและลำดับ 22 เช่นกัน แต่ตัวเลขบางประเทศต่างออกไป เช่น ตุรกี จึงไม่ควรนำแต่ละแถวมาปะปนกันโดยไม่ตรวจวิธีนับ

ทำไมธนาคารกลางต้องถือทองคำ

ทองคำเป็นสินทรัพย์ส่วนหนึ่งของทุนสำรองระหว่างประเทศ ควบคู่กับสินทรัพย์อื่นอย่างเงินตราต่างประเทศและตราสารทางการเงิน การถือหลายประเภทช่วยกระจายความเสี่ยง และทองคำยังซื้อขายในตลาดโลกได้

อย่างไรก็ตาม ทองคำไม่มีดอกเบี้ยเหมือนตราสารหนี้ และราคาขึ้นลงได้ ปริมาณทองมากจึงไม่ได้แปลว่าประเทศนั้นมีฐานะการเงินดีที่สุดโดยอัตโนมัติ ต้องดูทุนสำรองประเภทอื่น ภาระหนี้ และภาพเศรษฐกิจร่วมด้วย

ทองที่คนไทยซื้อ นับรวมด้วยไหม

ทองในร้านทองหรือสร้อยที่เก็บไว้ที่บ้านเป็นของเอกชน จึงไม่รวมในตัวเลขทองคำสำรองทางการ 234.5 ตัน เช่นเดียวกับทองที่ยังไม่ได้ขุดขึ้นมาจากเหมือง ซึ่งเป็นคนละชุดข้อมูลกัน

ดังนั้น หากถามว่าใครมีทองคำสำรองทางการมากที่สุด คำตอบคือสหรัฐฯ ส่วนไทยอยู่ลำดับที่ 22 ตามตารางเดือนตุลาคมที่รวมไต้หวัน แต่ถ้าถามถึงทองทั้งหมดที่คนในประเทศถืออยู่ ต้องใช้ข้อมูลอีกชุด และไม่สามารถเอาอันดับนี้ไปตอบแทนได้