หน้าหนาวเมืองไทยมีโรคอะไรที่ควรระวังบ้าง

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th

พออากาศเริ่มเย็น หลายบ้านก็เจอคนไอจามติดกันทีละคน บางบ้านลูกกลับจากโรงเรียนพร้อมน้ำมูก อีกไม่กี่วันผู้ใหญ่ในบ้านก็เริ่มเจ็บคอ จนอดสงสัยไม่ได้ว่าช่วงหน้าหนาวมีโรคอะไรที่ต้องระวังเป็นพิเศษ

โรคที่ควรเฝ้าระวังในหน้าหนาวของไทยมีทั้ง ไข้หวัดใหญ่ โควิด 19 และการติดเชื้อ RSV รวมถึงโรคอุจจาระร่วงจากเชื้อไวรัส ส่วนปอดอักเสบอาจเกิดตามหลังการติดเชื้อทางเดินหายใจได้ โรคเหล่านี้พบได้ในฤดูอื่นด้วย ไม่ได้เกิดจากอากาศเย็นเพียงอย่างเดียว

กรมควบคุมโรครายงานเมื่อวันที่ 21 ตุลาคม 2569 ว่าไข้หวัดใหญ่และ RSV มักพบการระบาดตั้งแต่ฤดูฝนต่อเนื่องถึงฤดูหนาว และแพร่กระจายเป็นกลุ่มได้ง่ายในโรงเรียน ศูนย์เด็กเล็ก และสถานที่ชุมชน

ไข้หวัดใหญ่และโควิด 19

ไข้หวัดใหญ่มักมาเร็ว ผู้ป่วยอาจมีไข้สูง หนาวสั่น ปวดหัว ปวดเมื่อยมาก ไอ และเจ็บคอ ส่วนโควิด 19 ก็ทำให้มีไข้ ไอ เจ็บคอ หรืออ่อนเพลียได้ อาการของทั้งสองโรคซ้อนทับกัน จึงบอกชนิดเชื้อจากอาการเพียงอย่างเดียวไม่ได้เสมอไป

เด็กเล็ก ผู้สูงอายุ หญิงตั้งครรภ์ และผู้มีโรคประจำตัวบางชนิดมีโอกาสเกิดอาการรุนแรงมากกว่าคนทั่วไป หากเป็นกลุ่มเสี่ยงและเริ่มมีอาการ ควรปรึกษาแพทย์โดยเร็วเพื่อประเมินการตรวจและการรักษาที่เหมาะสม รวมถึงสอบถามเรื่องวัคซีนที่ควรได้รับ

RSV และปอดอักเสบ

RSV เป็นไวรัสที่ติดได้ทั้งเด็กและผู้ใหญ่ ช่วงแรกอาจดูคล้ายหวัด มีไข้ ไอ และน้ำมูก แต่เด็กเล็กบางรายอาจมีอาการหอบ หายใจมีเสียงหวีด หรือกินนมได้น้อยลง ส่วนผู้สูงอายุและผู้มีโรคประจำตัวก็อาจป่วยรุนแรงได้เช่นกัน

ปอดอักเสบเป็นภาวะที่เกิดได้จากเชื้อหลายชนิด รวมถึงเชื้อที่ทำให้เกิดโรคทางเดินหายใจ จึงควรสังเกตอาการหลังป่วย หากหายใจเร็ว หอบเหนื่อย หายใจลำบาก ซึมลง หรือเด็กมีหน้าอกบุ๋มขณะหายใจ ควรรีบไปพบแพทย์ทันที เด็กที่กินนมหรือดื่มได้น้อยลงก็ควรได้รับการประเมินโดยเร็ว

อุจจาระร่วงและโนโรไวรัส

หน้าหนาวไม่ได้มีแค่โรคทางเดินหายใจ กระทรวงสาธารณสุขจัดอุจจาระร่วงและอาหารเป็นพิษจากเชื้อโนโรไวรัสไว้ในกลุ่มโรคที่สถานศึกษาควรเฝ้าระวังช่วงฤดูหนาว ผู้ป่วยอาจมีอาการอาเจียน ถ่ายเหลว และปวดท้อง เชื้อแพร่ได้ผ่านมือ อาหาร น้ำ หรือพื้นผิวที่ปนเปื้อน

หากถ่ายเหลว ควรจิบน้ำเกลือแร่สำหรับภาวะท้องเสียตามคำแนะนำบนซองเพื่อทดแทนน้ำและเกลือแร่ที่เสียไป หากซึม ดื่มไม่ได้ อาเจียนมาก ปัสสาวะน้อย หรือมีเลือดปนในอุจจาระ ควรรีบพบแพทย์ โดยเฉพาะเด็กเล็กและผู้สูงอายุที่ขาดน้ำได้ง่าย

ลดโอกาสรับเชื้อและส่งต่อให้คนในบ้าน

ล้างมือด้วยน้ำและสบู่บ่อย ๆ โดยเฉพาะก่อนกินอาหาร หลังเข้าห้องน้ำ และหลังดูแลผู้ป่วย สวมหน้ากากเมื่อมีอาการไอจามหรือเมื่อต้องอยู่ในที่แออัด เปิดให้อากาศถ่ายเท และไม่ใช้แก้วน้ำหรือช้อนร่วมกัน หากป่วยควรพักอยู่บ้านเพื่อลดการแพร่เชื้อ

การห่มผ้าให้อบอุ่นช่วยให้สบายตัว แต่การป้องกันเชื้อและสังเกตอาการยังสำคัญกว่า โดยเฉพาะบ้านที่มีเด็กเล็กหรือผู้สูงอายุ หากอาการทรุดลง อย่ารอให้หายเองจนหอบหรือซึมแล้วค่อยไปโรงพยาบาล