ปีชงคืออะไรและใครเป็นผู้กำหนด

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th

พอใกล้ตรุษจีนทีไร เรามักเห็นคนส่งต่อรายชื่อปีนักษัตรที่เรียกว่า “ปีชง” บางคนรีบเช็กปีเกิดของตัวเอง บางคนเตรียมไปไหว้เจ้าตามธรรมเนียมของครอบครัว แล้วเคยสงสัยไหมว่าแต่ละปีมีใครนั่งเลือกหรือประกาศว่าคนเกิดปีไหนจะชง?

คำตอบคือ ปีชงเกิดจากหลักการจับคู่นักษัตรในโหราศาสตร์จีนที่สืบทอดกันมา ผู้ทำนายหรือศาลเจ้านำหลักนี้มาเทียบกับปีนักษัตรที่กำลังมาถึง จึงไม่ใช่การสุ่มเลือกคนที่เกิดปีใดปีหนึ่งขึ้นมาใหม่ทุกปี ส่วนที่มาว่าใครเป็นผู้คิดกฎนี้เป็นคนแรก ยังระบุชื่อบุคคลและช่วงเวลาที่แน่ชัดไม่ได้

คำว่า “ชง” มีความหมายเกี่ยวกับการปะทะ ตามหลักที่ใช้กันทั่วไป นักษัตรที่อยู่ตรงข้ามกันในวงรอบ 12 ปีถือเป็นคู่ชง เมื่อนักษัตรใดเป็นปีประจำปี อีกนักษัตรหนึ่งที่อยู่ตรงข้ามก็จะเป็นปีชงตรงของปีนั้น

คู่ปีนักษัตรที่ชงกันมี 6 คู่

• ชวด หรือหนู คู่กับ มะเมีย หรือม้า

• ฉลู หรือวัว คู่กับ มะแม หรือแพะ

• ขาล หรือเสือ คู่กับ วอก หรือลิง

• เถาะ หรือกระต่าย คู่กับ ระกา หรือไก่

• มะโรง หรืองูใหญ่ คู่กับ จอ หรือสุนัข

• มะเส็ง หรืองูเล็ก คู่กับ กุน หรือหมู

ตัวอย่างเช่น เมื่อเป็นปีมะเมีย ผู้ที่เกิดปีชวดจะอยู่ในคู่ชงตรงตามหลักนี้ และเมื่อเวลาหมุนกลับมาถึงปีชวด คนเกิดปีมะเมียก็จะเป็นคู่ชงตรงเช่นกัน คู่เหล่านี้จึงวนซ้ำตามรอบนักษัตร ไม่ได้เปลี่ยนคู่ไปทุกปี

แล้วเทพเจ้าไท้ส่วยเอี๊ยเกี่ยวข้องอย่างไร?

ในความเชื่อจีน ไท้ส่วยเอี๊ยเป็นเทพเจ้าที่เกี่ยวข้องกับการดูแลดวงชะตาประจำปี ผู้ศรัทธาบางคนเชื่อว่าหากปีเกิดมีความสัมพันธ์ที่เป็นปฏิปักษ์กับปีนั้น อาจพบความเปลี่ยนแปลงหรืออุปสรรค จึงไปไหว้ขอพรเพื่อความสบายใจ ความเชื่อนี้สัมพันธ์กับคติทางศาสนาและโหราศาสตร์จีนซึ่งสืบทอดและตีความกันหลายแบบ

นอกจากคำว่า “ชงตรง” ยังอาจเห็นคำว่า “คัก” “เฮ้ง” และ “ผั่ว” รวมอยู่ในรายชื่อปีที่ควรระวังด้วย คำเหล่านี้เป็นความสัมพันธ์คนละประเภทในระบบโหราศาสตร์ ไม่ได้หมายความว่าทุกปีในรายชื่อเป็นคู่ตรงข้ามกันทั้งหมด และแต่ละสำนักอาจอธิบายรายละเอียดไม่เหมือนกัน

อีกจุดที่ทำให้เช็กแล้วได้คำตอบต่างกันคือ วันเปลี่ยนปีนักษัตร บางวิธีนับตั้งแต่วันตรุษจีน ขณะที่บางสำนักโหราศาสตร์ใช้วันเริ่มฤดูใบไม้ผลิของจีน หรือ “ลี่ชุน” คนที่เกิดช่วงปลายเดือนมกราคมถึงต้นเดือนกุมภาพันธ์จึงควรตรวจวันและเวลาเกิด รวมถึงหลักที่สำนักนั้นใช้ แทนการดูเพียงปี พ.ศ.

ถ้ารู้ว่าตัวเองชง ต้องแก้ไหม?

การไหว้ไท้ส่วยเอี๊ยหรือทำพิธีแก้ชงเป็นทางเลือกตามความเชื่อและประเพณีของแต่ละคน งานศึกษาของมหาวิทยาลัยหัวเฉียวเฉลิมพระเกียรติอธิบายว่าผู้ศรัทธามองการไหว้เป็นการฝากดวง ขอให้ตนเองและครอบครัวเป็นสิริมงคล แต่การสำรวจความเชื่อไม่ได้พิสูจน์ว่าปีเกิดทำให้เกิดเคราะห์ หรือพิธีสามารถเปลี่ยนเหตุการณ์ในชีวิตได้

ใครอยากไปไหว้ก็ทำได้ตามกำลังและความสบายใจ โดยไม่จำเป็นต้องเสียเงินเกินตัว ส่วนคนที่ไม่ทำพิธีก็ไม่ได้แปลว่าจะต้องพบเรื่องร้าย การดูแลสุขภาพ ใช้รถอย่างระวัง และวางแผนการเงิน เป็นเรื่องที่ทำได้ทุกปี ไม่ว่าจะเกิดนักษัตรไหนก็ตาม