ประเทศไทยมีคนเสียชีวิตจากอากาศหนาวหรือไม่

* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th

พอเข้าหน้าหนาว ภาพที่คุ้นตาคือคนสวมเสื้อกันหนาวออกไปรับลมบนดอย ส่วนบางบ้านต้องหาผ้าห่มเพิ่ม เพราะอากาศเย็นลงมากในช่วงกลางคืน

แต่เมื่อได้ยินข่าวคนเสียชีวิตในช่วงอากาศหนาว หลายคนอาจสงสัยว่า เมืองไทยซึ่งมีอากาศร้อนเกือบทั้งปี จะหนาวถึงขั้นทำให้คนเสียชีวิตได้จริงหรือ

มีผู้เสียชีวิตที่เกี่ยวเนื่องกับอากาศหนาวในประเทศไทยจริง กรมควบคุมโรครายงานว่า ในช่วงปี พ.ศ. 2558–2567 มีผู้เสียชีวิตที่เกี่ยวเนื่องกับภาวะอากาศหนาวรวม 242 ราย โดยพบมากในเดือนธันวาคมและมกราคม

ตัวเลขนี้เป็นข้อมูลการเฝ้าระวังผู้เสียชีวิตที่เกี่ยวเนื่องกับอากาศหนาว ไม่ได้หมายความว่าทุกรายได้รับการยืนยันว่าเสียชีวิตจากภาวะตัวเย็นเกินโดยตรง สาเหตุของแต่ละรายต้องอาศัยการสอบสวนและข้อมูลทางการแพทย์ประกอบ

เสียชีวิตในหน้าหนาว ต่างจากเสียชีวิตเพราะหนาวอย่างไร

การพบผู้เสียชีวิตในวันที่อากาศเย็นยังบอกสาเหตุไม่ได้ทันที ผู้เสียชีวิตอาจมีโรคประจำตัว หรือมีปัจจัยอื่นร่วมด้วย เจ้าหน้าที่จึงต้องตรวจสอบประวัติ สภาพแวดล้อม และผลการวินิจฉัยก่อนสรุป

ตัวอย่างจากรายงานของสำนักระบาดวิทยา ระหว่างวันที่ 22 ตุลาคม 2556 ถึง 26 มกราคม 2557 มีรายงานผู้เสียชีวิตที่คาดว่าอาจเกี่ยวเนื่องกับอากาศหนาว 71 ราย ในจำนวนนี้มี 2 รายที่มีผลวินิจฉัยเป็นภาวะตัวเย็นเกิน ส่วนรายอื่นในรายงานมีโรคประจำตัวหรือภาวะแทรกซ้อนร่วมด้วย ตัวอย่างนี้แสดงให้เห็นว่าข่าวพบผู้เสียชีวิตช่วงหนาวแต่ละข่าวมีรายละเอียดต่างกัน

ร่างกายเย็นลงจนเป็นอันตรายได้อย่างไร

เมื่ออยู่ในที่เย็นนาน ร่างกายอาจสูญเสียความร้อนเร็วกว่าที่สร้างขึ้น โดยเฉพาะหากเสื้อผ้าเปียก มีลมพัด หรือมีเครื่องนุ่งห่มไม่เพียงพอ เมื่ออุณหภูมิแกนกลางร่างกายต่ำกว่า 35 องศาเซลเซียส จะเข้าสู่ภาวะตัวเย็นเกิน หรือไฮโปเทอร์เมีย ซึ่งกระทบการทำงานของหัวใจ สมอง และอวัยวะอื่น

อาการเริ่มต้นอาจมีหนาวสั่น อ่อนเพลีย พูดไม่ชัด เดินเซ หรือง่วงซึม หากเริ่มสับสน ตอบสนองช้า หรือหมดสติ ต้องรีบขอความช่วยเหลือ ผู้ป่วยที่อาการรุนแรงอาจหยุดสั่นได้ จึงไม่ควรใช้การสั่นเพียงอย่างเดียวตัดสินว่ายังปลอดภัยหรือไม่

ผู้สูงอายุ เด็กเล็ก และผู้มีโรคเรื้อรังควรได้รับการดูแลเป็นพิเศษ คนที่อยู่ลำพังหรือเข้าไม่ถึงเสื้อผ้าและที่พักที่อบอุ่นก็อาจขอความช่วยเหลือได้ช้า ส่วนความเปียกชื้นและลมทำให้ร่างกายสูญเสียความร้อนง่ายขึ้น แม้อุณหภูมิอากาศจะไม่ได้ติดลบก็ตาม

เหล้าช่วยแก้หนาวได้จริงหรือ

หลังดื่มอาจรู้สึกร้อนวูบวาบที่ผิวหนังชั่วคราว เพราะหลอดเลือดใต้ผิวหนังขยายตัว แต่ร่างกายระบายความร้อนออกได้มากขึ้น แอลกอฮอล์ยังทำให้ง่วงซึมและตัดสินใจช้าลง จึงไม่ควรดื่มเพื่อแก้หนาว โดยเฉพาะก่อนนอนในที่โล่งหรือมีลมโกรก

พบคนสงสัยตัวเย็นเกิน ควรทำอย่างไร

โทร 1669 เพื่อขอความช่วยเหลือฉุกเฉิน พาเข้าที่กำบังอย่างนุ่มนวล เปลี่ยนเสื้อผ้าเปียกเป็นเสื้อผ้าแห้ง และห่มผ้าให้อบอุ่น หากรู้สึกตัวดีและกลืนได้ อาจให้จิบน้ำอุ่นที่ไม่มีแอลกอฮอล์ ระหว่างรอเจ้าหน้าที่ให้สังเกตการหายใจและทำตามคำแนะนำทางโทรศัพท์

อย่าถูตัวแรง อย่าใช้น้ำร้อนจัดหรือความร้อนโดยตรง และอย่าป้อนน้ำหรืออาหารให้คนที่ซึมหรือหมดสติ การดูแลผู้สูงอายุและคนที่อยู่ลำพังด้วยการแวะไปดูว่ามีเสื้อผ้า ผ้าห่ม และที่พักกันลมเพียงพอหรือไม่ อาจช่วยให้พบอาการผิดปกติได้เร็วขึ้น